Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 13Originalseite ↗

BOŻONARODZENIOWE

Слово Просвіти, №01 за 2011 рік

Choć trolejbus nie z gumy — Rozrasta się wszerz… I dręczą mnie dumy: Jak znaleźć na to przyczynę. Ech, psują grafik wujkowie. Gdyby tak uderzyć po rękach! Szkoda, że nie tylko na dziesiątce Taka katawasja. Oczywiście, w tamtym roku spóźniłem się na domowy świąteczny stół, ale żona i dzieci wybaczyły mi. Doktor nauk filologicznych, profesor, akademik Witalij DONCZYK (urodzony 15 kwietnia 1932 r.) wszystkie noworoczne święta obchodził wyłącznie w gronie rodziny, i dlatego były one zawsze ciepłe, przytulne, z naturalnym oczekiwaniem jeśli nie cudu, to naprawdę szczęśliwego Nowego Roku. „Ze szczególnym nastrojem witaliśmy Nowy 1991 rok i 2005, po pomarańczowym narodowym wybuchu. 2010-go szczęśliwym nie nazwiesz – i w życiu osobistym (tak się złożyło), i najbardziej w politycznym. A przednoworoczne uciechy, przede wszystkim czytelnicze, złożyły się — powieść Liny Kostenko „Zapiski ukraińskiego szaleńca” oraz poświęcony Tarasowi Szewczence 5 tom „Historii literatury ukraińskiej” w 12 t., autor Iwan Dziuba”. Pisarz-satyryk Jewhen DUDAR (urodzony 24 stycznia 1933 r.) wspomina smutną historię: „Na całe życie wryło się w pamięć powitanie 1949-go. Prawda, u Galicjan Nowy Rok wtedy wchodził w skład kompleksu świąt Bożego Narodzenia. Rzymscy katolicy obchodzili 1 stycznia. A grekokatolicy — 14 stycznia. Była godzina 11 wieczorem 13 stycznia 1948 roku. Stałem przy mizernej choince, obdarzonej własnoręcznie zrobionymi ozdobami, zawiniętymi w pomalowany papier orzechami i jabłkami — i patrzyłem w okno. Nagle na końcu ulicy w niebo poleciały rakiety. Od razu rozległy się serie z automatów i karabinów maszynowych… Ścisnęło się serce. Powstańcy natknęli się na zasadzkę MGB… Gdzieś po pół godzinie ktoś wywołał na dwór ojca. Wrócił i z bólem powiedział: „Zginął „Topir”… „Topir” — pseudonim referenta SB OUN Zborowszczyzny Illarija Wołoszyna. Chłopaka z naszej wsi. Bardzo szanowali go powstańcy i poważali współmieszkańcy… Tego samego wieczoru napisałem swój pierwszy wiersz, który w pamięci niosę przez całe życie. Oczywiście, poetyckiej wprawy w nim mało. Ale emocji, bólu i życiowej prawdy nie brakuje… OSTATNI STRZAŁ Pamięci dowódcy „TOPIRA”. Już czterdziesty ósmy rok mija, Czterdziesty dziewiąty nastaje… Smutny, zimny, cichy wieczór, Tylko śnieg leniwie pada. Okrywa ziemię zesztywniałą Od chłodów i klęsk strasznych, Szli powstańcy polem białym Witać przyjaciół bojowych. Oni nie wiedzieli w tę godzinę, Że Judasz zdradził ich dawno, Sprzedał duszę i Ukrainę Za bolszewickie jarzmo. Nie wiedzieli, że tam, w gęstwinach, Przy znajomych im podwórkach, Rozwarł nienasyconą paszczę Moskiewski krwiożerczy zwierz… Wyleciały wężami rakiety, Niebo, jak piekło, całe w ogniu, Oszalałe karabiny maszynowe Niby w serce biją mi… Nagle ucichło, pociemniało, Straszny smutek wieś skuł, I w tym piekle osierocony Ostatni strzał rozbrzmiał… Ten ostatni, samotny strzał ludzie odbierali najbardziej boleśnie. Świadczył on, że komuś z powstańców nie udało się wyplątać z walki. Ranny, aby nie oddać się wrogowi, ostatni nabój chował dla siebie… Działacz społeczny, więzień polityczny Łewko ŁUKIANENKO, który spędził 25 lat w więzieniach i łagrach, a jeszcze pięć lat na zesłaniu (urodzony 24 sierpnia 1928 r.) też wspomina smutne noworoczne momenty: „Władza zawsze pragnęła oszukać więźniów politycznych. Pamiętam, jak nie po ludzku postąpiła, i Nowy Rok 1976 roku dla mnie był w więzieniu. Wyszedłem 20 stycznia, przyszedłem na mieszkanie do siostry i żony. O 20 dni przesunięto mi świętowanie Nowego Roku”. * * * Życzymy naszym ukraińskim twórcom słowa, dzielnym ukraińskim mężczyznom w Nowym 2011 roku mocnego zdrowia, twórczego wzlotu oraz uśmiechniętego losu! Zdjęcie Ołesia Dmytrenki Wasyl BOROWYJ, urodzony 27 września 1923 roku, m. Charków A kiedy na zaśnieżone gałęzie Wczesny zmierzch, jak ciche słowa, — Ja małym kłębkiem w gości, W wesołe domostwa Bożego Narodzenia. Piec żarzy się tam słomianym żarem, A na pokuciu żytni „diduch” Obdarowuje chmielnie kompotem Na miodzie — posłańców zamieci… Oj wietrzysko — biały pustelniku, Ty nie zbij kolędnika z nóg!.. A chrzestna jak krzyknie: — Chrześniaku!.. — I niesie na rękach na próg. Chwała Bogu, choć ty, człowieczku, Zawitałeś, gdzie siwieje wdowa… I długo stawia do obrazu świecę W modlitwie świętej — do Bożego Narodzenia. I taka ona jasna — od mrozu, I tak bajkowo śnieży się obrus. Jak się przyśni — aż płaczę… Zdjęcie Ołesia Dmytrenki Ja do dziś Przestraszyć sen ten się boję. * * * Jak tam czysto śpiewają sikorki: „Świecie, światełko, świetlino, świeć-świeć…” I głęboko świecą studnie, Choć śniegi i przędą swoją sieć. Tam wiatrom, jak nadziejom, — swoboda, I każda iskierka — niby klejnot. I, zapewne, tam czekają z chlebem-solą Kraj starych, matczynych wrót. A ona — przez smutek, ze śmiechem Wita nas… w śniegu głowa… I — niby źródełko pod śniegiem — Nie milkną łaskawe słowa. Potem cienie płyną włochate, Wichura plącze śpiew swój w drutach, Póki noc nie przysiądzie na chacie, Jak wielki znużony ptak. Gaju-gaju — tam śnieżynkom jaśnieć, — Niby żar-ptakom. Niech mówią: to śnieg… Ja umarłbym dawno, dziwoświecie, Gdybym wierzyć w ciebie nie mógł!

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn