Seite · S. 14Originalseite ↗
WCZESNE MAŁŻEŃSTWO ZABEZPIECZY PRZED ZBĘDNYMI ZMARTWIENIAMI
Слово Просвіти, №03 за 2002 рік
Problemowi małych dawek napromieniowania radiacyjnego i towarzyszących mu zachorowań na raka w czasach przedczarnobylskich poświęcano znaczną uwagę – wystarczy przejrzeć choćby informacyjny moskiewski zbiór „Grażdanskaja oborona” z początku lat 80. Znamienne, że sumienni ukraińscy uczeni zwracają na ten aspekt ochrony zdrowia coraz baczniejszą uwagę. Jednak na Zachodzie zainteresowanie nim nigdy nie malało. Potwierdzeniem tego są wydane kilka lat temu w Moskwie i Mińsku książki badawcze amerykańskich uczonych J. Gofmana i D. Vogelsteina „Rak spowodowany napromieniowaniem w małych dawkach” oraz „Awaria czarnobylska: skutki radiacyjne dla współczesnego i przyszłych pokoleń”. Uogólniając wyniki obserwacji chorych na raka odbytnicy i jelita grubego, profesor Vogelstein doszedł do wniosku, że tylko suma uszkodzeń genetycznych może spowodować przekształcenie zwykłej komórki w rakową. Te uszkodzenia genetyczne, począwszy od pierwszego, mogą kumulować się przez wiele lat. Zatem rak jest skutkiem wpływu sumy wielu kolejnych mutacji w materiale genetycznym jądra komórki: albo w cząsteczkach DNA, albo w większych – strukturach chromosomowych. Czynniki rakotwórcze (wśród nich także promieniowanie jonizujące) mogą wpływać na rozwój raka na dwa sposoby: przyspieszać rozwój potencjalnych nowotworów złośliwych lub sprzyjać powstawaniu nowych. Należy jednak podkreślić, że czynniki rakotwórcze wywołują chorobę tylko w tym przypadku, jeśli powodują choć jeden z etapów niezbędnych do rozwoju raka. (W tym przypadku nie chodzi o inne choroby onkologiczne, częste w strefach skażenia radiacyjnego). Załóżmy, że komórka musi zgromadzić 5 uszkodzeń genetycznych: A, B, C, D, E dla realizacji uformowania obrazu klinicznego raka; jeśli czynnik X dymu tytoniowego powoduje uszkodzenie typu B, to dym tytoniowy jest przyczyną raka. Jeśli, powiedzmy, benzen powoduje uszkodzenie typu A, B i E, to on również jest czynnikiem raka. I chociaż żaden ze wspomnianych czynników nie może stać się jedyną przyczyną zachorowania na raka, prawdopodobieństwo zachorowania jest tym wyższe, im większa liczba uszkodzeń aparatu genetycznego istnieje w komórkach organizmu od urodzenia. Wyobraźmy sobie, że dziedzicznie przekazane zostały uszkodzenia typów A, C, D i E. Wtedy wystarczy dodatkowo otrzymać uszkodzenie typu B, a nowotwór rakowy zostanie zrealizowany. W innym przypadku, przy zdrowej dziedziczności, realizacja raka wymaga zbiegu wszystkich pięciu przypadków. Czy rak jest uleczalny? Jeśli uszkodzenia chromosomowe zostały nabyte w ciągu jednego pokolenia, to dotyczy to nieznacznej liczby poszkodowanych komórek, które mogą zostać usunięte przed porażeniem sąsiednich i odległych tkanek oraz pojawieniem się przerzutów. Zatem interwencja operacyjna na wczesnych etapach jest póki co najpewniejszym sposobem pokonania choroby. Szkoda od wpływu promieniowania na struktury genowe zazwyczaj wiązana jest z powstawaniem nowotworów złośliwych. Jednocześnie dobrze wiadomo, że zmiany rakowe pojawiają się nie tylko pod wpływem promieniowania. Co więcej, statystyka świadczy: najczęściej ujawniają się one u ludzi, których krewni, choćby w linii jednego z rodziców, mieli tę przypadłość. Zatem wcale nie jest powiedziane, że człowiek pracujący w warunkach podwyższonego obciążenia radiacyjnego zachoruje na raka – dotyczy to w pełnej mierze także personelu odpowiednich przedsiębiorstw. A jednak młodym ludziom, którzy poświęcili się pracy w technologiach trzeciego tysiąclecia, dla zapobieżenia najmniejszemu prawdopodobieństwu uszkodzeń genetycznych u potomstwa, celowo jest jak najwcześniej zawierać małżeństwa, aby urodzić dzieci przed znacznymi obciążeniami dawkowymi. Co więcej, nadmiernemu napromieniowaniu można i należy zapobiegać. Na tym właśnie polega zawodowy obowiązek projektantów, budowniczych i eksploatatorów obiektów niebezpiecznych. A biorąc pod uwagę poczarnobylskie skażenie radiacyjne środowiska naturalnego oraz wzrost innych szkodliwych czynników, ta rada będzie użyteczna dla prawie wszystkich młodych ludzi Ukrainy. Właśnie dlatego państwo jest zobowiązane materialnie zachęcić do wczesnych małżeństw. Ulgowe mieszkania, należna dopłata do urlopów macierzyńskich zapewni nie tylko prestiżowość, ale także niezawodność i trwałość młodej rodziny. Z drugiej strony, jeszcze z przedszkola dzieci muszą wiedzieć: poczarnobylska przyszłość jest niemożliwa bez właściwego – zdrowego! – stylu życia. I doświadczenie ukraińskiej waleologii powinno wreszcie wypełnić swoje przeznaczenie. Czyż dziś kogoś zdziwi twierdzenie o tym, że należy się hartować, aby nie chorować? Lecz nie wszyscy odważają się na takie próby dla swojego organizmu. Inni nie wiedzą, jak to prawidłowo robić, a dlatego nie ryzykują… Dziś podajemy kilka wariantów hartowania z stopniowym obniżaniem temperatury wody. Wybierajcie, co wam się podoba. Wilgotne obmywanie nóg. Początkowa temperatura wody do obmywań – około 37 °C z czasem trwania procedury 2–4 min. Przestrzegać tempa obniżania temperatury – o 1 °C co 1–2 dni. Ostateczna temperatura – 28 °C. Wskazana metodyka wykorzystywana jest jako procedura przygotowawcza. Polewanie nóg. Początkowa temperatura wody do polewania – około 37 °C. Przestrzegać tempa obniżania temperatury – o 1 °C co 2–6 dni. Końcowa temperatura – 26–24 °C. Po polewaniu przeprowadza się suche rozcieranie. Metodyka wykorzystywana jest jako przygotowawcza do przejścia na chłodne kąpiele dla nóg. Chłodne kąpiele dla nóg. Początkowa temperatura wody – 34 °C. Czas trwania procedury – 8 (6) – 4 (2) min. Końcowa temperatura – 18–14 °C. Tempo obniżania. Przygotował Ostap SWITŁYK
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung
