Seite · S. 4Originalseite ↗
CZEGO CHCEMY OD „PROŚWITY”?
Слово Просвіти, №05 за 2011 рік
Wołodymyr FERENC, członek „Proświty”, członek Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy, Iwano-Frankiwsk. Problem aktywizacji pracy „Proświty” zawsze pojawiał się, gdy tylko „nasi” przegrywali wybory lub pojawiały się zagrożenia dla języka ukraińskiego i tożsamości. Do aktywizacji wzywa się członków Proświty również dzisiaj, kiedy społeczność ukraińska jest wzburzona działalnością Dmytra Tabacznyka oraz polityką humanistyczną obecnej władzy. Każdy ukraiński patriota i tak robi, co może. Jesteśmy organizacją nieskończonej liczby „zaktywizowanych” samotników-intelektualistów na granicy załamania nerwowego. Pracujemy z oddaniem, udaje się nieco zmienić na ukraińską modłę, ale życie świadczy o tym, że to, co działa przeciwko nam, jest o wiele skuteczniejsze i posiada potężne, nowoczesne zaplecze informacyjne, propagandowe i finansowe. Bez pieniędzy nowoczesna działalność informacyjna i oświatowa jest niemożliwa. Nie mamy normalnego wsparcia finansowego dla ukraińskości tylko dlatego, że brakuje nam środków na elementarną działalność informacyjną, aby nasz głos był słyszalny, a misja społeczna zrozumiała. „Proświta” pracuje: odbywają się wydarzenia, „okrągłe stoły”, nasza gazeta rzeczywiście jest źródłem natchnienia i pocieszenia dla Ukraińca. Robimy bardzo wiele, ale sytuacja na Ukrainie przekonuje nas, że mimo wszystko jest to odpowiedź niewspółmierna do oczywistych zagrożeń dla języka, kultury i perspektyw ukraińskości. Bez przemyślenia metodologii i organizacji pracy w nurcie nowoczesnych standardów społeczeństwa informacyjnego jesteśmy skazani na syzyfową pracę. Działalność Proświty ma sens tylko jako proces rozumny, nowoczesny i systemowy, wyposażony w wysokiej klasy dorobek metodologiczny własnych ideologów i organizatorów. Dziwi mnie, dlaczego wydawnictwo organizacji próbuje stać się jednym z wydawnictw literatury ukraińskiej, których jest wiele i wszystkie mają te same problemy. Jednocześnie nie mamy jednolitego centrum metodologiczno-propagandowego i wydawniczego, które opracowywałoby i powielało broszury z wyjaśnieniem etapowej misji „Proświty”, jej ideologii, drukowało literaturę metodologiczną z pomocą dla oddziałów terenowych. Monitoringu i badań socjologicznych w celu realizacji własnej misji nie ma jako systemu, choć w każdej organizacji zawsze ktoś nad tymi problemami się zastanawia. „Proświta” powinna pracować jako bezbłędna sieć społeczno-oświatowa — takie są nowoczesne wymagania wobec organizacji o zasięgu ogólnoukraińskim. Winne jest znikome finansowanie „Proświty”, które nie zapewnia realizacji kosztownych projektów monitoringowych i informacyjnych. Przyznają to nawet nasi otwarci wrogowie, ale nawet taka, osłabiona przez obcych i niektórych „swoich”, „Proświta” wywołuje u nich złodziejski niepokój. Dobrze wiedzą, że naród zobaczy, czyimi sługami są ci gospodarze, gdy tylko „Proświta” przełamie sztucznie stworzony krąg blokady informacyjnej. Zrobić to jak najszybciej — to zadanie nr 1. W tym celu można wykorzystać zasoby informacyjne aktywistów. Każdy oddział powinien pracować poprzez kontakty sieciowe. W każdym zrzeszeniu powinna być wypracowywana baza danych horyzontalnych kontaktów informacyjnych wewnątrz i według zainteresowań — na poziomie ogólnoukraińskim. Wszystkie akcje Proświty powinny być mobilizowane wyłącznie poprzez sieć. Istnieją już pozytywne doświadczenia sieciowej organizacji protestów społecznych. Kiedy niektórzy politycy mówią o ochronie Ukraińców, a realnie nie potrafią założyć przynajmniej jednej ukraińskiej organizacji praw człowieka, to jedynie prowokuje ukrainofobów.
Historycznie „Proświta” była założycielem wielu organizacji narodowych, powołanych, by ułatwić życie nie tylko Ukraińcom — wszystkim, którzy podzielają ideę ukraińskiej państwowości. Dlatego założenie typowo ukraińskiej organizacji praw człowieka jest sprawą bardzo aktualną. Dotyczy to również edukacji ekonomicznej i ekologicznej. Jednak najważniejsze jest umiejętne przewidywanie procesów w środowisku Ukraińców i w ukraińskim społeczeństwie, z uwzględnieniem światowych tendencji. Bez takiej wiedzy o potencjale narodu ukraińskiego „oświecanie na własny gust” nie może być pożyteczne. Wydaje nam się, że lepiej od narodu wiemy, czego potrzebuje on do odrodzenia, przywrócenia tradycji, ochrony języka, ale czy zawsze pytamy, czego oczekuje od „Proświty” przeciętny Ukrainiec, za co gotów jest dać hrywnę jako wkład w budowę korzystnego dla siebie państwa i wygodnego do życia społeczeństwa? Czego chce od nas patriotyczny Ukrainiec z zachodu, a czego pragnie mieszkaniec wschodu? Czasami nie jest to dokładnie to, co w naszej wyobraźni powinien chcieć idealny ukraiński patriota. Postawmy pytanie jeszcze węziej — co chce znaleźć dla siebie w organizacji członek Towarzystwa? Przede wszystkim musimy dać członkom „Proświty” to, czego oczekują, w przeciwnym razie nie będziemy mieli z kim pomagać reszcie obywateli, sympatykom organizacji. Czy członkowie „Proświty” mają jednolite rozumienie celu organizacji, dla którego poświęcają własny czas i składki pieniężne? To kluczowe pytania i należy na nie udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Nie obejdziemy się bez jednolitego systemu szkoleń i nauczania członków „Proświty”. W naszej pracy musi istnieć pewien poziom przygotowania i jednolity standard. Jeśli już nazwaliśmy się Towarzystwem, to musimy w pełni odpowiadać sensowi tego słowa — być organizacją wzajemnego wsparcia. Niektórzy z nas poświęcili organizacji dwadzieścia lat życia, zestarzeli się, nie zdobyli bogactwa i teraz potrzebują wsparcia w rozwiązywaniu problemów życiowych. Jest to o wiele ważniejsze niż świętowanie jubileuszy. Przewodniczący każdej organizacji podstawowej powinien wiedzieć, jaką cenę płaci każdy członek „Proświty” za swoją działalność społeczną, i znaleźć sposób, by pomóc w trudnej chwili. I jeszcze stara, bolesna sprawa — nadmierna polityzacja. Politycy często przychodzą do organizacji społecznych zazwyczaj przed wyborami lub w celu startu w politykę. Marka „Proświty” jest potrzebna wielu, ponieważ jest uniwersalna, państwowotwórcza. Ale marka to tylko marka i z czasem traci sens, jeśli politycy popełniają błędy i przegrywają, zazwyczaj pozostając w polityce lub przy władzy. Konkretna polityzacja zawsze niszczy organizację, przyciągając negatywy wyborów, grzechy i porażki wszystkich wspieranych kandydatów. Po tych wyborach wyraźnie widać głębokie wyobcowanie między wczorajszymi sojusznikami w „Prośvicie”, a niektórzy odczuwają nieafiszowaną obstrukcję. Nasza misja nie polega na tym, by podawać politykom naboje, lecz by poprzez edukację skłaniać obywateli do myślenia i działania na rzecz interesu narodowego, a co za tym idzie — osobistego. Musimy pokazywać wzorzec dominacji misji narodowej nad sympatiami politycznymi. W przeciwnym razie nie ma czego szukać w „Prośvicie” — lepiej wstąpić do jakiejś partii. Jednak członkowie „Proświty” to nie politycy, mogą być obiektywni w ocenie działań władzy, tej, której nie lubimy, choć formalnie „naszej”. Taka ocena to okazja, by dowiedzieć się, kim naprawdę jesteśmy, ile jesteśmy warci, czy Ukraińcom wystarcza sił, by zebrać się w silne towarzystwo. Na Ukrainie musi istnieć przynajmniej jedna organizacja społeczna, która stara się odnaleźć Boży porządek w nowoczesnym chaosie wydarzeń politycznych. Pomimo ogromu pracy, niezwykle aktualnym problemem jest nawiązanie dialogu z towarzystwami mniejszości etnicznych. Niedawno przeczytałem taką radę od naszej diaspory z Quebecu i dowiedziałem się, że w obecnej sytuacji dobrze zauważyli oni najważniejszy ukraiński problem. My, etniczni Ukraińcy, nie zrealizujemy własnej misji, jeśli nie zrozumieją nas i nie wesprą mniejszości etniczne, zwłaszcza te, które zmusza się do asymilacji w rosyjskojęzyczność. Tylko zrozumiawszy naszą wspólnotę interesu państwowego, wesprą nas, przynajmniej nie będą widzieć w ukraińskości zagrożenia i nie wystąpią przeciwko nam. W tej władzy jest tyle odrażających postaci, że w nowoczesnej rywalizacji informacyjnej o wygodne do życia i bogate państwo trzeba polegać tylko na zorganizowaniu społecznym i działalności społecznej najwyższej klasy. „Proświta” to unikalna, najliczniejsza organizacja, w której jest szerokie grono działaczy i sympatyków zdolnych to zrealizować. Tych ludzi trzeba zebrać na wspólnym forum. Działalność społeczna w formie masowych zgromadzeń, pokazowych „okrągłych stołów”, posiedzeń rad czy zarządów mija. Oświecenie to przede wszystkim szybka orientacja informacyjna tych, którzy chcą myśleć. Członkowie organizacji podświadomie szukają w „Prośvicie” pomocy, by rozeznać się w zagmatwanym ukraińskim życiu i nie stać się ofiarą manipulacji. W końcu warto zapytać Ukraińców, czego chcą od „Proświty” i nie bać się usłyszeć ich pretensji, żali, a nawet potępienia. W sytuacji bez wyjścia Ukraińcy zawsze uciekają się do najłatwiejszego — winią bliźniego i słabszego spośród swoich. „Proświta” nie ma prawa być słabą.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung
