Seite · S. 8Originalseite ↗
MYROSWŁAW ROMANIUK: «BIBLIOTEKA STAŁA SIĘ POTĘŻNYM OŚRODKIEM NAUKOWO-BADAWCZYM I KULTURALNO-OŚWIATOWYM»
Слово Просвіти, №06 за 2011 рік
Rozmawiał Bohdan ZALIZNIAK
“W 1989 ROKU BIBLIOTECE NADANO STATUS INSTYTUTU NAUKOWO-BADAWCZEGO” — Myrosławie Mykołajowyczu, czym jest dzisiaj Lwowska Narodowa Biblioteka Naukowa im. W. Stefanyka… — To druga pod względem wielkości zbiorów książnica Ukrainy, potężne centrum naukowo-informacyjne kraju, w którym pracuje 426 specjalistów, wśród nich 5 doktorów nauk, 24 kandydatów nauk. Została utworzona zgodnie z postanowieniem Rady Komisarzy Ludowych USRR z 2 stycznia 1940 roku na bazie znacjonalizowanych przez władzę radziecką zbiorów i kolekcji ponad setki państwowych, społecznych i prywatnych bibliotek, które funkcjonowały na terenach Lwowa i Ukrainy Zachodniej do 1939 roku. Obecnie księgozbiór biblioteki liczy 8 milionów jednostek przechowywania, w tym najbogatszy na świecie zbiór ukrainików: są to rękopiśmienne i drukowane wydania z XI – początku XX w.; osobowe fundusze archiwalne z XVIII–XX w.; ukraińska i obcojęzyczna periodyka z XVIII – pierwszej połowy XX w. (ponad 3 mln jednostek przechowywania); unikatowe kolekcje starodruków, paleotypów, inkunabułów z XV–XIX w. (250 tys. jedn. prz.) oraz wydawnictw kartograficznych z XVI–XVIII w. (ponad 20 tys. jedn. prz.). — Czy są też dzieła sztuki? — LNBN Ukrainy im. W. Stefanyka to jedyna na Ukrainie książnica, która posiada dzieła sztuki ukraińskiej i światowej: ryciny, rysunki, akwarele, gwasze (ponad 95 tys. jedn. prz.), a także największą kolekcję utworów nutowych kompozytorów ukraińskich i zagranicznych (ponad 45 tys. jedn. prz.). — A dlaczego w swoim wystąpieniu na Międzynarodowej konferencji naukowej podał Pan wielkość zbiorów — 3 miliony 725 tysięcy jednostek przechowywania, a nie 8 milionów, o czym powiedział Pan przed chwilą? — Dlatego, że 3 miliony 725 tysięcy jednostek przechowywania to ogólna wielkość zbiorów, które mają wyjątkowe znaczenie dla ukraińskiej nauki i nie mogą zostać odtworzone w przypadku ich utraty lub zniszczenia. Właściwie Postanowieniem Gabinetu Ministrów Ukrainy nr 1709 z 19 grudnia 2001 roku te unikatowe kolekcje i zbiory biblioteki zostały zaliczone do obiektów naukowych, które stanowią dziedzictwo narodowe. Nawiasem mówiąc, jeszcze w 1989 roku bibliotece nadano status Instytutu Naukowo-Badawczego. — I nad jakimi problemami pracuje biblioteka? — Wyróżniłbym trzy główne problemy: pamięć dokumentalna Ukrainy; naukowo-bibliograficzne opracowanie i udostępnianie zbiorów, kolekcji i zbiorów LNBN Ukrainy im. W. Stefanyka; problemy bibliotekoznawstwa, bibliografioznawstwa i księgoznawstwa. Wśród już zrealizowanych projektów naukowych znajdują się fundamentalne wydawnictwa księgoznawcze, prasoznawcze i źródłoznawcze. Uformowaliśmy księgoznawczą i prasoznawczą szkołę naukową, z powodzeniem funkcjonuje kilka grup naukowych, a mianowicie: badaczy rzadkiej starodrukowanej i rękopiśmiennej książki, dzieł sztuki oraz dziedzictwa muzycznego. — Co uważa Pan za swoje najbardziej zakrojone na szeroką skalę zadanie? — Stworzenie bibliografii narodowej ukraińskiej książki i periodyki (XVIII–XX w.). To zadanie biblioteka konsekwentnie i z powodzeniem realizuje. Zakończono również wydawanie materiałów kartoteki archiwalnej „Repertuar ukraińskiej książki (1798–1916): materiały do bibliografii” (w ciągu 1992–2005 roku ujrzało światło dzienne dziewięć tomów), rozpoczęto drugi etap tworzenia rejestru ukraińskiej książki — opracowywanie wielotomowej bibliografii „Ukraińska książka w Galicji, na Bukowinie, Zakarpaciu, Wołyniu z dodatkiem książek ukraińskiej emigracji, 1914–1939”. Ujrzały światło dzienne dwa tomy historyczno-bibliograficznego badania „Ukraińska prasa XIX–XX w. na Ukrainie i w świecie: Historyczno-bibliograficzne badanie. — T. 1: 1812–1890, T. 2: 1891–1905”, w których zebrano anotowane opisy ukraińskich wydawnictw periodycznych, które drukowano w języku ukraińskim, w tym różnymi jego dialektami i pisowniami, a także w innych językach na etnicznych ziemiach ukraińskich, okupowanych przez Rosję i Austro-Węgry w ciągu 1812–1905 lat. Zamieszczono tutaj także informacje o ukraińskiej prasie, która wychodziła w tym czasie w innych krajach Europy, w Kanadzie, Ameryce Północnej i Południowej. Przygotowano do druku drugi i trzeci tom badania. — Co może Pan powiedzieć o pracy naukowo-badawczej? — W ramach naukowo-bibliograficznego opracowania i udostępniania rzadkich kolekcji i zbiorów biblioteki wydano katalog „Cyrylicka rękopiśmienna książka ze zbiorów działu rękopisów LNB im. W. Stefanyka NAN Ukrainy. — T. 1 (XI–XVI w.)”, który jest podsumowaniem wieloletniej pracy zbiorowej naukowców działu, a także wzorem naukowo-analitycznego badania źródłoznawczego. Rękopiśmienne i archiwalne fundusze biblioteki stały się bazą źródłową dla szeregu innych badań. Prowadzona jest działalność archeograficzna i wydawnicza. Ważnym kierunkiem pracy biblioteki jest działalność naukowo-konserwatorska i konserwatywna, która, biorąc pod uwagę wieloletnie doświadczenie i praktyczne wyniki, jest unikatowa. W ciągu 1990–2010 lat w ramach pracy naukowo-badawczej wydano 23 monografie, 29 historyczno-księgoznawczych i historyczno-bibliograficznych indeksów; 38 zbiorów prac naukowych; 125 bibliograficznych indeksów i katalogów, 10 prac źródłoznawczych (publikacji dokumentów). Ogólna objętość wydanych prac — 6 tys. umownych arkuszy wydawniczych w nakładzie około 100 tys. egzemplarzy. Oprócz tego pracownicy biblioteki opublikowali około 2000 artykułów naukowych z problematyki księgoznawstwa, źródłoznawstwa, historii kultury. Wychodzą drukiem roczniki — „Zapiski LNB im. W. Stefanyka” oraz „Zbiór prac Naukowo-Badawczego Centrum Periodyki”. Corocznie bierzemy udział w zagranicznych konferencjach naukowych i seminariach, naukowcy występują z referatami i komunikatami. Biblioteka ugruntowała swoją pozycję jako jedna z wiodących instytucji kraju w dziedzinie badań z zakresu księgoznawstwa, bibliotekoznawstwa oraz historii książki i periodyki XVIII – początku XX w., opracowuje wielotomowe wydawnictwa naukowo-informacyjne, liczne indeksy bibliograficzne, publikuje w swoim profilu monografie i badania popularnonaukowe. Chciałbym jeszcze podkreślić, że posiadanie katalogu korporacyjnego pozwala z maksymalnym efektem wykorzystywać nie tylko własne zasoby informacyjne, ale także zasoby innych bibliotek, co, rzecz jasna, podnosi relewantność obsługi biblioteczno-informacyjnej oraz status samych bibliotek. Dla dalszego rozwoju technologii korporacyjnych w bibliotece celowe byłoby stworzenie bazy instytucji Zachodniego Centrum Naukowego NAN i MON Ukrainy w celu stworzenia jednolitej przestrzeni informacyjnej w regionie zachodnim. „W CIĄGU OSTATNICH 15 LAT ZREALIZOWANO SZEREG WSPÓLNYCH PROJEKTÓW” — Z kim współpracujecie, czy, ściślej mówiąc, kto korzysta ze zbiorów biblioteki? — Dziedzictwo książkowe i rękopiśmienne jest obiektem stałego zainteresowania naukowego tysięcy naukowców z USA, Kanady, Austrii, Polski, Czech, Rosji, Izraela. W ciągu ostatnich 15 lat zrealizowano szereg wspólnych projektów, w ramach których biblioteka zapewniała dostęp do swoich zbiorów licznym instytucjom naukowym na Ukrainie i za granicą. W szczególności realizowała kopiowanie i przenoszenie na nośniki cyfrowe swoich zbiorów na zamówienie innych instytucji w celu wymiany informacji i rozszerzenia bazy źródłowej badań. Najpotężniejsze wśród nich: „Laboratorium mikro-
Niedawno Lwowska Narodowa Naukowa Biblioteka Ukrainy imienia W. Stefanyka przeprowadziła Międzynarodową konferencję naukową, a także Uroczystą akademię z okazji swojego 70-lecia. Pracowników biblioteki szczerze witali goście z Polski, Litwy, Czech, Łotwy, Słowacji, Rosji oraz wielu miast Ukrainy. Pracowały sekcje („Biblioteki we współczesnym świecie: zadania, problemy, tendencje rozwoju”; „Dziedzictwo rękopiśmienne XI—XII w. jako źródło historyczne badań”; „Bibliografia narodowa na Ukrainie: koncepcje, źródła, perspektywy”; „Zabytki książkowe: zasady tworzenia zbiorów, zachowanie, kierunki naukowego opracowania”; „Sztuka narodowa Ukrainy: zjawiska, kierunki, personalia”; „Ukraińska prasa drugiej połowy XIX — pierwszej połowy XX w. na Ukrainie i w świecie: tworzenie bibliografii narodowej”), okrągłe stoły („Osobliwości zachowania zabytków piśmiennictwa i druku”, „Kolekcje historyczne”), obecni z zainteresowaniem oglądali wystawy, które eksponowano w różnych pomieszczeniach LNNB. O tym, czym jest Lwowska Narodowa Naukowa Biblioteka Ukrainy imienia W. Stefanyka dla naukowców Ukrainy i nie tylko, rozmawiamy z jej dyrektorem generalnym, członkiem korespondentem NAN Ukrainy, doktorem nauk historycznych, profesorem Myrosławem ROMANIUKIEM.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung
