Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 15Originalseite ↗

Przejść od źródeł do współczesności…

Слово Просвіти, №06 за 2012 рік

Kontynuujemy ciekawą „podróż” do muzeów znajdujących się na terenie „Narodowego Kijowsko-Peczerskiego Rezerwatu Historyczno-Kulturalnego”, którą rozpoczęliśmy w poprzednim numerze „SP”. Uliana WOLIKOWSKA Muzeum Sztuki Teatralnej, Muzycznej i Filmowej Ukrainy jest jedynym muzeum o takim profilu i specjalizacji. Jego ekspozycja naświetla historię ukraińskiego teatru jako spójny proces historyczny. Można więc przejść przez nią od źródeł do współczesności. Ekspozycja została stworzona na przełomie lat 70. i 80. XX wieku. Po pieriestrojce zmieniła się koncepcyjnie. Wtedy pojawiła się możliwość zaprezentowania materiałów, które były zakazane za władzy radzieckiej, w szczególności o Lesiu Kurbasie i jego teatrze „Berezil”. Do ekspozycji wprowadzono stałą wystawę, która nazywa się „Les Kurbas. Człowiek, który był teatrem”. Ta wystawa-personalia reprezentuje Lesia Kurbasa jako siłę sprawczą i wybitną osobowość w historii ukraińskiego teatru. W muzealnictwie istnieją pewne schematy, a unikalność tego muzeum polega na oryginalnym opracowaniu ekspozycji, która jest urządzona na wzór dekoracji teatralnych. W wystroju każdej sali zawarta jest estetyka czasu, atmosfera, która emocjonalnie wpływa na widza. Przechodząc przez sale, człowiek jakby trafia do maszyny czasu i przechodzi z epoki do epoki, widzi eksponaty w typowym dla nich środowisku. – Nasze muzeum jest unikalne. Być może w muzeach historycznych są pojedyncze przedmioty związane z teatrem, ale tylko my zajmujemy się takim specjalnym kompletowaniem kolekcji i badaniami – podzieliła się przemyśleniami sekretarz naukowa Ada Sapiołkina. Dumą kolekcji są trzy starodawne szopki: Sokiryńska, Kupiańska, Sławucka, które reprezentują początkowe formy ukraińskiego teatru. Tradycja szopkarska jest bardzo ciekawa, zachowuje tradycje duchowe. Szopka Sokiryńska stała się swoistym wzorcem, ponieważ profesjonalni lalkarze albo odtwarzają ją w całości, albo biorą za wzór, jeśli chcą zachować autentyczność. Bardzo cenna jest kolekcja scenografii, w szczególności scenograficznego awangardy (lata 20.–30. XX wieku). Do tych przedmiotów z kolekcji muzeum jest wielkie zainteresowanie. Na początku lat 60. XX wieku profil muzeum rozszerzono: dodano muzykę i kino. Wtedy rozpoczęła się praca kolekcjonerska, kompletowanie zbiorów w tych kierunkach. W muzeum znajdują się znaczne zasoby zabytków z historii sztuki muzycznej i filmowej, 650 instrumentów muzycznych. Bardzo ciekawa jest stała wystawa z kolekcji ukraińskich ludowych instrumentów muzycznych „Żywe struny Ukrainy”. Przedstawia ona nie tylko zestaw instrumentów, które funkcjonowały, ale pokazuje ich ewolucję: od najprostszych, za pomocą których wydobywano określone dźwięki, do bardzo złożonych, na których wykonywano utwory klasyczne. Można zobaczyć najdawniejsze instrumenty, autorskie, wykonane przez znanych mistrzów, instrumenty z kolekcji znanych działaczy kultury. A także niemieckie, gruzińskie, azerskie. – Staramy się zbierać instrumentarium ze wszystkich regionów Ukrainy, a także śledzimy biografię wszystkich instrumentów muzycznych. Bardzo cenne są dla nas pamiątkowe instrumenty muzyczne, które należały do wybitnych działaczy ukraińskiej kultury: skrzypce i wiolonczela Marka Kropywnyckiego, skrzypce M. Staryckiego, bandury kompozytora M. Łysenki, znanego pedagoga-bandurzysty Wołodymyra Kabaczka, poety-bandurzysty Iwana Nemyrowycza, bandurzysty Andrija Bobyria, kobziarza Jehora Mowczana – opowiedział Leonid Czerkaski, wiodący specjalista naukowy muzeum, zasłużony pracownik kultury. Ciekawe są pierwotne instrumenty, jak na przykład rubel. Wydawałoby się, że to przedmiot użytkowy, a wykorzystywano go jako instrument muzyczny, który wydaje swoisty dźwięk szumowy. Bardzo oryginalny jest instrument buhaj, który był używany w muzyce ludowej, lub drymba, która funkcjonuje w zachodniej Ukrainie. – Niestety, z powodu braku pomieszczeń ekspozycyjnych, sztukę muzyczną i filmową prezentujemy na wystawach czasowych – opowiada Ada Wołodymyriwna. – Obecnie mamy baśniową wystawę teatralną „Cały świat to teatr”. Są to autorskie prace współczesnej artystki Natalii Rodiuk, która pracuje w teatrze im. I. Franki. Zachwyca wyobraźnia artystki, w szczególności szkice, które są etapem przygotowawczym w opracowaniu kostiumu scenicznego. Naprawdę, patrzy się na nie i czuje zachwyt, że to dzieło sztuki, a nie tylko jakiś materiał w opracowaniu stroju scenicznego. W tym roku odbędą się wystawy z okazji 170. rocznicy urodzin klasyka ukraińskiej muzyki M. Łysenki, 100-lecia urodzin działaczy kina – reżysera T. Łewczuka i operatora filmowego W. Wojtenki. W zeszłym roku była wystawa poświęcona jubileuszowi Bohdana Stupki. Upamiętnianie jubileuszy artystów wystawami to tradycja muzealna. W muzeum znajduje się pokaźna biblioteka literaturoznawcza. Do jej kompletowania w swoim czasie dołączył znany aktor i reżyser, który stał u kołyski muzeum w Zjednoczeniu Artystycznym „Berezil”, Wasyl Wasylko (Milajew), który u schyłku życia przekazał muzeum swoją bibliotekę – około 5000 książek. Dziś Muzeum Sztuki Teatralnej, Muzycznej i Filmowej jest gotowe do stworzenia rozbudowanych ekspozycji z historii nie tylko teatru, ale także ukraińskiej muzyki i kina. Obecna kolekcja to ponad 250 tysięcy przedmiotów. – Mamy nadzieję, że kiedyś nasze muzeum będzie miało odpowiednie pomieszczenie, gdzie stworzymy nowe ekspozycje, będziemy mogli wcielić w życie nowoczesne pomysły z wprowadzeniem najnowszych technologii, które tak samo będą zachwycać zwiedzających swoją oryginalnością – podzieliła się swoimi marzeniami Ada Wołodymyriwna. Ciąg dalszy nastąpi.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn