Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 10Originalseite ↗

Obrzydliwość spustoszenia

Слово Просвіти, №07 за 2011 рік

Mykoła Cymbaluk Cień to Kaganowicza, to Trockiego znów zamigotał na błękitnych ekranach, na łamach gazet, w wiadomościach. Dima Tabachnyk, obecnie już w randze ministra oświaty i nauki, na pewien czas zaniechał szałów wokół „ukraińskiego nacjonalizmu” i przerzucił się na oświatę, ukraińską oświatę… I rozpoczął jej reformowanie. Zaczął z daleka. Rok temu wydał rozporządzenie o numerze 666. W nim nakazał oświatowcom: zmienić nazwę szkolnego przedmiotu „zarubieżna literatura” na „światowa literatura”. Teraz starsza młodzież szkolna musi uczyć się według zmienionych planów nauczania i programów. Czyli młodzież ze szkolnej ławy powinna zapamiętać, że istnieje wielki świat Homera i Dantego, Goethego i Dickensa, Ibsena i Lwa Tołstoja, Joyce’a i Prousta. A gdzieś tam wegetuje chutor Tarasa Szewczenki, Michajła Kocjubynskiego, Iwana Franki, Łesi Ukrainki, Liny Kostenko. Na tym gorliwy urzędnik nie poprzestał. W ciągu kilku miesięcy, jedna po drugiej, pojawiły się nowe koncepcje edukacji językowej, a następnie literackiej. Nawet pobieżnie je przejrzawszy, od razu rozumiesz, że to zawoalowane podwójne dno — stara „nowa” ideologia sąsiedniego państwa. Z reguły w cywilizowanych, demokratycznych społecznościach dokumenty takiej wagi, od których zależą dalsze kierunki edukacji humanistycznej i rozwój duchowy młodego pokolenia, przechodzą przez gęste sito opinii publicznej. Bo każdy rozumie, że od tego w dużej mierze zależy przyszłość jego narodu, jego państwa. Nawiasem mówiąc, w Japonii, która nie przestaje zdumiewać świat dynamicznym i stabilnym rozwojem społeczno-gospodarczym, wbrew wszelkim kryzysom światowym, cała edukacja — i średnia, i wyższa — opiera się na podstawach humanistycznych. Ministerstwo Tabachnyka pozorną dyskusję zachowało. Ale 26 stycznia tego roku zatwierdziło swoją Koncepcję. A stało się to wtedy, gdy oświatowcy, naukowcy, szeroka opinia publiczna jednogłośnie oświadczali, że jest ona „absolutnie nie do przyjęcia, bo jest z gruntu antyukraińska i odzwierciedla imperialną ideologię „russkogo mira” (z listu Centrum Badań Literatury dla Dzieci i Młodzieży). Do takiego samego wniosku doszli też uczestnicy „okrągłego stołu” „Niebezpieczeństwa nowej koncepcji edukacji literackiej”, który niedawno odbył się w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej. Eksperci-filolodzy wiodących kijowskich uniwersytetów i gimnazjów szczegółowo przeanalizowali wszystkie rozdziały Koncepcji. Każdy z uczestników podkreślał, że ma ona istotne rozbieżności z tekstem zatwierdzonym decyzją Kolegium MON Ukrainy 20 sierpnia 2010 roku. Ponadto wyszły na jaw niepiękne fakty dotyczące samej „kuchni” grupy roboczej. Okazało się, że bardzo wielu uczestników grupy roboczej nie wiedziało o treści tych zmian, które później po cichu zostały wprowadzone. Czyli wszystko odbywało się według najlepszych tradycji kuluarowego kierowania. Przytoczone fakty świadczą nie tylko o moralno-etycznej stronie tej sprawy, ale też o prawnej. A to już stawia pod znakiem zapytania samą legalność Koncepcji. I, najważniejsze- Kolaż Olesia Dmytrenka, jeszcze – opublikowany wariant w istocie podnosi nową falę nowej ideologizacji edukacji literackiej w Ukrainie. Uzasadniając aktualność koncepcji, ministerstwo Tabachnyka zwraca szczególną uwagę na konieczność „zachowania tożsamości narodowej, duchowych ideałów słowiańszczyzny w warunkach globalizacji przestrzeni światowej”. Nie należy jednak zapominać, że minister ma własne, szczególne zdanie na temat „prawosławno-słowiańskiej cywilizacji”. Nie ma w tym niczego świeżego i być nie może, poza zatęchłym zapachem trupa Chomiakowa, Sawenki, Florynskiego i im podobnych – anemicznych atlantów „jednej i niepodzielnej”. — Jak wiadomo — potwierdził podczas dyskusji profesor Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska” Wołodymyr Panczenko — jest to jedno z haseł odzwierciedlających reakcyjną ideologię „ruskiego miru”, co już w 1960 roku bezsprzecznie udowodnił Andrzej Walicki w swojej klasycznej pracy „W niewoli konserwatywnej utopii”. Co zaś do „prawosławia”, to przy dzisiejszych swobodach i oddzieleniu Kościoła od państwa w Ukrainie byłoby skrajnie nierozsądne ukierunkowywać szkołę wyłącznie na prawosławie (rozumiejcie: moskiewskie). Może to wywołać zasadne oburzenie przedstawicieli innych wyznań, które mają równe prawa zgodnie z Konstytucją. Choć, kto wie, może komuś naprawdę bardzo chce się podpalić knot pod naszą chatą?

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn