Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 7Originalseite ↗

Fortsetzung von «„Co trwalsze – ciało czy idea?”», S. 1

«CO JEST BARDZIEJ WIECZNE — CIAŁO CZY IDEA?»

Слово Просвіти, №08 за 2011 рік

W dramacie „Trzy minuty” podobnych paraleli jest mnóstwo. Weźmy choćby ekspansję i istotę moskiewskiego patriarchatu. Czyż nie o nich to: …Nie zgnił jeszcze krzyż po ukrzyżowanych, jak już w ideę zgnilizna się rzuciła i te „cerkwie”, niczym plamy pleśni na wilgotnej budowli, powstały na wspólnocie chrześcijańskiej. Mija czas i przed współczesnym człowiekiem, jak i przed zamożnym nowożytnym żyrondystą, dojrzewa uświadomienie i przekonanie: Wiem to, że każdy sam za siebie — i mściciel, i bojownik albo — nic, bo każdy ma tylko własny los, bo każdy na świecie może tylko żyć albo umierać, trzeciego zaś nic nie jest sądzone na tym świecie ludziom. To nie jest manifest egocentryzmu, nie! To bodaj wezwanie do osobistej odpowiedzialności i dziedzicznego poczucia „rycerstwa i duchowego arystokratyzmu”. To ono nie pozwala zadeptać, upokorzyć, zgwałcić ludzkiej godności, odebrać języka pradziadów, historii własnego rodu, własnego postrzegania świata. I dylemat „co jest bardziej wieczne — ciało czy idea?” pomaga rozstrzygnąć na korzyść tej ostatniej. Z czasem wszyscy zrozumieliśmy, że już zbyt wiele było wśród nas wrogości i nieufności, uraz i ambicji. Walka toczyła się nawet między tymi, którzy szli do celu równoległymi drogami. Ten rozłam, brak jedności wspaniale pokazała Ukrainka w innej mini-dramie — „W domu pracy…”. Egipscy niewolnicy — i Egipcjanin, i Hebrajczyk — budują świątynię wspaniałą. Każdy z nich ma inny stosunek do pracy, niechby nawet niewolniczej. Temu ostatniemu — Hebrajczykowi — który ma inny cel, praca nad świątynią jest wstrętna, nienawistna: …Zburzyłbym wszystkie te świątynie wasze i piramidy! Pobiłbym wszystkie kamienne tłuczki! Wszystkich nieboszczyków wyrzuciłbym precz! Zagrodziłbym Nil i zatopiłbym cały ten kraj niewoli! Pierwszemu — Egipcjaninowi — to sens jego życia. On nie porzuciłby tego nawet na wolności. I stosunek tak lekceważący, złośliwy Hebrajczyka prowadzi do bójki. Dopiero później, otrzymawszy cios nadzorcy i w dodatku karę pracować bez przerwy, oprzytomniał: …nie gniewaj się na mnie, to, wiem, nie godzi się bić, ale zagotowało się serce. Ja i zapomniałem, że my przecież towarzysze z tobą, bo mamy przecież wspólny dom budować. Ty już wybacz. Jednak przekonać tym Hebrajczyka nie udaje się: on jest „niewolnikiem niewolników”. I pracować nad cudzą, nie swojego kraju wspaniałą świątynią będzie tylko z przymusu. W niewoli, bez idei, własna koszula będzie bliższa mu ciału. Alegoryczna, ale jakże wyrazista i przenikliwa scena poetki. Ona wtedy już widziała proroczo to, czego nie są w stanie do dziś pojąć nasi możnowładcy. Mykoła CYMBALIUK * Montaniardzi — rewolucyjno-demokratyczne ugrupowanie deputowanych Zgromadzenia Ustawodawczego i Konwentu w okresie francuskiej rewolucji burżuazyjnej XVIII w. Nazwa pochodzi od franc. La montagne (góra) i powstała w związku z tym, że montaniardzi zajmowali górne miejsca w sali obrad. ** Żyrondyści — partia polityczna z tamtych czasów, która reprezentowała interesy wielkiej burżuazji handlowo-przemysłowej. Dochodząc do władzy kilka lat po rewolucji, wystąpili przeciwko pogłębianiu rewolucji, a później weszli na drogę kontrrewolucji. *** Wandea — departament Francji, który podczas rewolucji francuskiej był centrum reakcyjnych buntów rojalistów i katolickiego duchowieństwa. Później termin ten zaczął być używany do oznaczenia ognisk kontrrewolucji.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn