Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 13Originalseite ↗

«AKADEMIK WERNADSKI» MA 15 LAT

Слово Просвіти, №08 за 2011 рік

Jewhen BUKET, zdjęcie autora. W 1992 roku, po rozpadzie Związku Radzieckiego, Rosja ogłosiła się sukcesorem wszystkich stacji antarktycznych ZSRR i odmówiła Ukrainie przekazania jednej z nich. Dlatego ukraińscy naukowcy na pewien czas stracili możliwość prowadzenia badań na Antarktydzie. Stacja na przylądku Marina wyspy Galindez na Antarktydzie została założona w 1953 roku przez Wielką Brytanię i nazywała się „Faraday”. W lutym 1996 roku, w wyniku międzynarodowego konkursu, została przekazana Ukrainie przez Brytyjskie Towarzystwo Antarktyczne i przemianowana na „Akademik Wernadski” na cześć wybitnego ukraińskiego naukowca, akademika Wołodymyra Iwanowycza Wernadskiego, pierwszego prezesa NAN Ukrainy. 6 lutego 1996 roku pięciu uczestników pierwszej ukraińskiej ekspedycji antarktycznej wciągnęło nad stacją państwową flagę. Od tego czasu Ukraina umocniła się jako państwo antarktyczne. Dziś stacja „Akademik Wernadski” pracuje przez cały rok i jest obserwatorium meteorologicznym oraz geograficznym. Przez piętnaście lat badań Ukrainy na Antarktydzie naszym naukowcom udało się zdobyć unikalne doświadczenie pracy w warunkach praktycznie całkowitej izolacji od zwykłych dóbr cywilizacji, rodzinnego domu, przyjaciół i ukochanych. 16. ukraińska ekspedycja antarktyczna, która częściowo już rozpoczęła pracę, będzie działać według nowego programu państwowego na lata 2011—2020. Szczególnego znaczenia nabiera dziś nowa wiedza w okresach zmian klimatycznych, wywołanych globalnym ociepleniem lub innymi zjawiskami, właściwymi zarówno dla Układu Słonecznego, jak i procesów wewnątrz jądra ziemskiego oraz płaszcza. Dlatego stan atmosfery, oceanu, monitoring sejsmiczny muszą być pod stałą kontrolą specjalistów. Wymiana informacji i analiza danych, zdobytych na krańcach Ziemi przez geofizyków, oceanologów, meteorologów, a także przedstawicieli innych zawodów zajmujących się obserwacjami środowiska naturalnego, pozwala przewidywać negatywne czynniki, mogące odbić się na różnych aspektach życia biosfery. Gospodarka, społeczeństwo, granice państwowe — to niepełna lista czynników, na które mogą wpływać kataklizmy naturalne. Właśnie dlatego przodujące państwa świata w ostatnim czasie szczególną uwagę poświęcają badaniom polarnym, których swoistym apogeum stał się III Międzynarodowy Rok Polarny. Ukraińscy naukowcy po raz pierwszy stali się aktywnymi uczestnikami tej światowej polarnej „tłoki”: realizują 16 projektów naukowo-badawczych, nad którymi pracowali nie tylko uczeni oddziałów sezonowych ostatnich lat, ale także zimownicy stacji „Akademik Wernadski” ze składu 11., 12., 13. i 14. ekspedycji antarktycznych. Część wyników ich badań, eksperymentów naukowych i obserwacji została wykorzystana przez międzynarodowe centra naukowe, opublikowana w specjalistycznych wydawnictwach, a pewna część wciąż jest analizowana w instytutach NAN Ukrainy oraz wyższych uczelniach i z czasem może przekształcić się w nowe technologie lub nawet ciekawe odkrycia. W ciągu 15 lat działalności na Antarktydzie Narodowe Centrum Antarktyczne (NANC) MON Ukrainy wraz ze swoimi partnerami zorganizowało i przeprowadziło 14 (w tym 4 morskie) ekspedycji antarktycznych, wysłało do pracy na poligonach polarnych około 300 pracowników naukowych i specjalistów z wiodących instytutów akademickich i wyższych uczelni, a także zagranicznych kolegów. W tym czasie na podstawie materiałów z działalności badawczej na Antarktydzie obroniono 2 rozprawy kandydackie i 7 doktorskich, przeprowadzono 4 międzynarodowe konferencje, wydano szereg monografii naukowych. Antarktyczne wysiłki ukraińskiej nauki docenili także przedstawiciele społeczności międzynarodowej, o czym świadczą dyplomy od odpowiednich instytucji Wielkiej Brytanii, Niemiec i Rosji. Największy potencjał innowacyjny mają dziś opracowania z zakresu biologii, meteorologii, medycyny, oceanologii i sejsmologii. Właśnie te kierunki powinny stać się „punktami wzrostu” w ramach badań antarktycznych i otrzymać odpowiednie finansowanie państwowe. A w budżecie na bieżący rok, nawiasem mówiąc, założono jedynie 20 mln hrywien, co jest kwotą wyższą niż w ubiegłym roku, ale wciąż bardzo niską. W ubiegłym roku na stację dostarczono nową stację meteorologiczną, przebudowano system ogrzewania, przeprowadzono szereg innych ważnych prac. Obecnie 10 zimowników na Galindez przygotowuje się do przekazania naukowej warty już 16. oddziałowi swoich kolegów. Poinformowali o tym podczas briefingu w trakcie sesji połączenia internetowego z Antarktydy sami członkowie delegacji na czele z geofizykiem Andrijem Zalizowskim. Aktualne zadania na najbliższą perspektywę to przesuwanie ukraińskich badaczy w głąb kontynentu antarktycznego, zapewnienie im nowoczesnych środków transportu oraz niezbędnego sprzętu do stabilnej łączności ze światem. Kaplicę oraz pomnik T. Szewczenki (lub W. Wernadskiego) planują ustawić w 2011 roku na Antarktydzie z okazji 15-lecia stacji „Akademik Wernadski” dzięki składkom charytatywnym. Poinformowali o tym, między innymi, dziennikarzy na briefingu, który odbył się w Państwowej Agencji Ukrainy ds. Nauki, Innowacji i Informatyzacji. W briefingu wzięli udział: Przewodniczący Państwowej Agencji ds. Nauki, Innowacji i Informatyzacji Ukrainy, akademik NAN Ukrainy Wołodymyr Semynożenko, Wiceprezes NAN Ukrainy, akademik NAN Ukrainy Anton Naumoweć, Dyrektor Instytutu Nauk Geologicznych NAN Ukrainy, dyrektor naukowy NANC, akademik NAN Ukrainy Petro Hożyk, Dyrektor Instytutu Biochemii im. O. Palladina NAN Ukrainy, akademik NAN Ukrainy Serhij Komisarenko, Dyrektor Narodowego Centrum Antarktycznego Walerij Łytwynow.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn