Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 1Originalseite ↗

Walcząc, Ukraina dotarła aż do samego krańca…

Слово Просвіти, №08 за 2018 рік

Właśnie te słowa, napisane przez naszego geniusza z głębi strapionego serca ponad 160 lat temu, przypominają się setkom tysięcy Ukraińców, którzy nie mogą pogodzić się z postawą naszej postmajdanowej władzy wobec ukraińskiego, „rzekomo” państwowego języka, zgodnie z najwyższym prawem państwa — Konstytucją Ukrainy. Ostatnią kroplą cierpliwości stało się milczenie gwaranta Konstytucji Ukrainy Petra Poroszenki na liczne apele ukraińskich organizacji społecznych, patriarchów naszej kultury, pojedynczych Bohaterów Ukrainy (m.in. Ady Rohowcewej) i wreszcie poprzedników dzisiejszego prezydenta — Leonida Krawczuka, Leonida Kuczmy, Wiktora Juszczenki — by ogłosić rok 2018 „Rokiem utwierdzenia języka państwowego”. Zapewne jest to pierwszy taki precedens w historii budowy państwowości. Absurdalna sytuacja! w błyskotliwej publikacji, która zupełnie słusznie poruszyła media społecznościowe, nazwał społeczeństwo ukraińskie „milczącymi jagniątkami”. Niewątpliwie ta diagnoza w szerokiej masie jest trafna. Pytanie jednak, kto ma uczyć tych „milczących jagniąt” i prowadzić je za sobą? I mimowolnie nasuwa się myśl: czy Prezydentem Ukrainy mógłby zostać Taras Szewczenko, który w swoim czasie poruszał kwestię powstania ukraińskiego Waszyngtonu z jego sprawiedliwym prawem? Wydaje się, że właśnie taki człowiek, dla którego Ukraina była ponad wszystko, powinien stanąć u jej steru. Przypomnijmy tylko: „Tak ją kocham, tak miłuję / Moją Ukrainę ubogą, / Że przeklnę świętego Boga, / Za nią duszę zgubię!”. Jaki to rozpaczliwy krzyk zbolałego serca prawdziwie głęboko czującego Szewczenki! Szewczenki, który pisał: „Oddałem całą swą nędzę / Mojej Ukrainie-nieboszczce…”. A w rzeczywistości złożył na ołtarzu Ojczyzny swoje życie. Cały swój potencjał twórczy, całą energię twórczą skierował na odrodzenie Ukrainy, jej heroicznej przeszłości. Genialny i uznany artysta, wyraźnie zrozumiał, że wskrzesić swój naród, podnieść w nim godność narodową może tylko poprzez słowo ojczyste: „…Dla nich, / Moich skutych ludzi, / Ubogich, nędznych… Wywyższę / Tych małych, niemych niewolników! / Na straży przy nich / Postawię słowo”. Jak „wiele waży słowo” w życiu każdego narodu, świadczą wiersze z przedmowy do niezrealizowanego wydania „Kobzarza” z 1847 roku: „…piszcie i drukujcie… A na Moskali nie zważajcie, niech oni sobie piszą po swojemu, a my po swojemu. U nich naród i słowo, i u nas naród i słowo”. Albo takie poetyckie objawienia: „Cóż by się zdawało, słowa… / Słowa i głos — nic więcej, / A serce bije — ożywa, / Gdy je usłyszy!..Zaiste, od Boga / I ten głos, i te słowa / Idą między ludźmi!”. Zdumiewa troska Szewczenki o przekład z dawnej ukrainy (dawnej rusi) na współczesny język wielkiego zabytku Rusi Kijowskiej „Słowa o wyprawie Igora”. O tym wymownie świadczą słowa poety w liście do A. J. Kozaczkowskiego (1864): „Wsłuchaj się w głos modlitwy mojej, przyjacielu mój jedyny, przyślij mi tekst »Słowa o wyprawie Igora«, bo na twej duszy będzie grzech, jeśli to »Słowo« nie zostanie przełożone na nasz serdeczny, piękny język”. Zakończenie na str. 3 „PRECZ OD MOSKWY!” ODDANI DZIAŁACZE „PROSWITY” 14-15

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn