Seite · S. 3Originalseite ↗
Dlaczego niebezpieczny jest projekt ustawy «O podstawach państwowej polityki językowej»?
Слово Просвіти, №24 за 2012 рік
Iwan JUSZCZUK, profesor, zasłużony działacz nauki i techniki Ukrainy
Nie pomniejszam żadnego języka. Wszystkie języki są wspaniałe: niemiecki dla Niemca, francuski dla Francuza, rosyjski dla Rosjanina, ukraiński dla Ukraińca, jeśli on się nie wynarodowił. Z zachwytem czytałem w oryginale młodzieńcze dramaty Michaiła Lermontowa, „Wojnę i pokój” Lwa Tołstoja, „Pieśń tryumfującej miłości” Iwana Turgieniewa, a teraz zaczynam przejmować się nienawiścią do języka rosyjskiego, kiedy wpycha mi się go siłą. To tak samo, jak z lokatorem w twoim mieszkaniu, kiedy zaczyna zgłaszać prawa do twojej powierzchni mieszkalnej, nawet jeśli spowinowacił się z tobą. Zatem pierwsze niebezpieczeństwo ustawy Kiwałowa–Kolesniczenki to pogłębienie wzajemnej nieufności i niechęci między częściami ukraińskiego społeczeństwa. Choćby nawet nazywano to nacjonalizmem, ukraiński nacjonalizm na Ukrainie jest całkowicie uzasadniony: bronimy siebie na własnej ziemi. Natomiast rosyjski nacjonalizm na Ukrainie ma ścisłą nazwę — szowinizm, bo dąży do zawładnięcia tym, co mu nie należy. Drugie niebezpieczeństwo ustawy Kiwałowa–Kolesniczenki to dowolna, szachrajska interpretacja pojęć konstytucyjnych. W Konstytucji Ukrainy jednoznacznie zapisano: „Państwowym językiem na Ukrainie jest język ukraiński. Państwo zapewnia wszechstronny rozwój i funkcjonowanie języka ukraińskiego we wszystkich sferach życia społecznego na całym terytorium Ukrainy”. Jasną interpretację pojęcia język państwowy podano w decyzji Trybunału Konstytucyjnego Ukrainy z 14 grudnia 1999 roku: „Przez język państwowy (urzędowy) rozumie się język, któremu państwo nadało status prawny obowiązkowego porozumiewania się w sferach publicznych życia społecznego”. Tymczasem, zgodnie z ustawą Kiwałowa–Kolesniczenki, taki sam status zyskuje także niepaństwowy język rosyjski, a nie romski, nie gagauski, nie karaimski, nie krymczacki, nie tak zwany rusiński i nawet nie polski, bułgarski, mołdawski czy ormiański, które są tam również wymienione „dla pozoru”. Te języki zostaną równie mocno przytłoczone przez rosyjski, jak ukraiński. Ponadto w Konstytucji Ukrainy znajdują się także takie pojęcia, jak Państwowa Flaga Ukrainy, Państwowy Herb Ukrainy, Państwowy Hymn Ukrainy, państwowa granica Ukrainy. To również nie wszystkim się podoba, tak jak państwowy język ukraiński. A te pojęcia, zgodnie z prawniczą logiką Kiwałowa–Kolesniczenki, będzie można szachrajsko interpretować, jak komu się spodoba. Najważniejsze — istnieje precedens na poziomie państwowym. Trzecie niebezpieczeństwo ustawy Kiwałowa–Kolesniczenki: zaczynamy uważniej przyglądać się, kto nami kieruje
pytania językowego na Ukrainie. Podchodzili ludzie, stawali obok, niektórzy przyszli z własnymi transparentami „W obronie rodzimego języka ukraińskiego”. Rozpoczęto zbieranie podpisów przeciwko pogorszeniu sfery używania państwowego języka ukraińskiego. Dwadzieścia minut przed namiotem podeszło około dziesięciu milicjantów na czele z pułkownikiem Dołynnym i zapytali o zezwolenie na rozstawienie namiotu. Przewodniczący Zaporoskiej „Prosvity” (organizator akcji) przekazał pułkownikowi Dołynnemu kopię zawiadomienia (zawizowanego przez naczelnika wydziału polityki wewnętrznej rady miejskiej). Milicjanci odeszli, by się naradzić. Kilka minut później wrócili z nieznaną osobą, która przedstawiła się jako pracownik wydziału polityki wewnętrznej rady miejskiej (na prośbę o okazanie legitymacji nieznana osoba nie zareagowała). Tak zwany przedstawiciel wydziału polityki wewnętrznej rady miejskiej poinformował obecnych, że dziś w kancelarii rady miejskiej jest dzień archiwalny i pan Tkaczenko nie mógł tam pozostawić zawiadomienia o imprezie, a także nieznana osoba powiedziała, że podpis na zawiadomieniu nie jest podpisem naczelnika polityki wewnętrznej, ponieważ ten przebywa na urlopie. Nieznana osoba bezwstydnie kłamała, wprowadzając obecnych w błąd, i w wyniku tego kłamstwa pan pułkownik zaproponował obecnym rozejście się. Na pytanie: „na jakiej podstawie prosicie nas o rozejście się”, pułkownik odpowiedział: „Jeśli nie mam racji, możecie zwrócić się do sądu”. Oleg Tkaczenko odmówił wykonania bezprawnych (ustnych i bezpodstawnych) poleceń milicjantów i wezwał obecnych, by zachowali godność, odwagę i pozostali na placu. Następnie milicjanci aresztowali przewodniczącego Zaporoskiej „Prosvity” Olega Tkaczenkę, aresztowano także jako szkodliwe wszystkie egzemplarze oświadczenia Centralnego Zarządu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” w sprawie językowej. Ludzie nie pozwolili milicji skonfiskować informacyjnego namiotu proświtian i wszyscy pozostali na miejscu, odmawiając wykonania poleceń antyukraińskich władz, a mianowicie ich poszczególnych
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung
