Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 1Originalseite ↗

ROK „PROŚWITY” W UKRAINIE

Слово Просвіти, №25 за 2008 рік

Sesja Rady Głównej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, która odbyła się w Kijowie 13 czerwca, rozpatrzyła stan przygotowań do obchodów 140-lecia towarzystwa w grudniu. Zatwierdzono działania, którymi towarzystwo ma uczcić swój jubileusz, ogółem Rok „Proświty” w Ukrainie. Jak zaznaczył w sprawozdaniu przewodniczący „Proświty”, deputowany ludowy Ukrainy Pawło MOWCZAN, rzecz nie tylko i nie tyle w tym, aby po prostu odnotować jubileuszową datę, a w tym, aby wypełnić ją codzienną żmudną pracą na rzecz Ukrainy. Petro ANTONENKO Ze sprawozdania przewodniczącego „Proświty” Pawła Mowczana: „Nasze propozycje wobec władz, nasze inicjatywy są bardzo poważne. Powiedzmy, w kwestii rocznicy obchodów Hołodomoru. To bez udziału społecznego jest nie do pomyślenia. Na przykład poszukiwania, które teraz musi prowadzić każdy członek towarzystwa tych mogił, które są zapomniane, zaniedbane. Należy pracować z archiwami. Niedawno w archiwum obwodowym w Kirowohradzie Prezydent Ukrainy wziął pierwsze lepsze teczki i zobaczył, że ostatnimi, którzy zaglądali tam, byli pracownicy służb specjalnych. Naukowcy, studenci, jakkolwiek by to nie było przykre, tam nie zaglądają. 140-lecie „Proświty” — to nie tylko obchody daty, a codzienna praca. Przecież widzicie, jak wszędzie trwa frontalny atak rosyjskiej „piątej kolumny” na wszystko, co ukraińskie. U nas wyrosło całe morze oponentów. Oni oponują wszędzie, od wewnątrz, w sferze informacyjnej. Widzicie, jak prorosyjskie wydawnictwa przeszły do ataku na W. Juszczenkę. Znamy jego błędy, ale nikt więcej nie mówi o sprawie ukraińskiej, jak Prezydent. Większego proświcianina niż Wiktor Andrijowycz nie ma. Współpracujmy ze wszystkimi gałęziami władzy wykonawczej. Dotąd byliśmy w opozycji. 140 lat „Proświta” działała w trybie opozycyjnym. Chciałoby się wyjść na konstruktywną współpracę z władzą. To nie oznacza, że powinniśmy komuś podgrywać. Powinniśmy robić swoje, ale angażując władzę, zmuszając ją do bardziej wytężonej i uporczywej pracy na rzecz państwa, na rzecz sprawy ukraińskiej. Oto magistralne tematy współpracy. Zbieranie świadectw naocznych świadków Hołodomoru, których z każdym dniem staje się coraz mniej. Po to, aby przekonać świat, trzeba, aby świadectwa były prawnie sformalizowane. Jesteśmy straumatyzowani Hołodomorem, dlatego jesteśmy tak bierni, dlatego dotąd nie rozwiązano wielu problemów językowych, kulturowych. Bezpośrednio w kwestii 140-lecia. Obchody poprzednich jubileuszowych dat, oczywiście, dawały nowy impuls w pracy. Dzisiaj, kiedy sprawa ukraińska jest przytłumiona, po wielkich rozczarowaniach majdanowych przeżywamy fazę, kiedy wszystko zmierza do punktu krytycznego, ostatecznej granicy tych rozczarowań. Ale jeśli będziemy po prostu czekać, to tylko zmarnujemy czas. Dlatego musimy się aktywizować. Jest to trudne, gdyż dzisiaj wszystkie akcenty są przesunięte na partie, u nas odbierają najlepszych ludzi. Ale mamy kolosalne zasoby, więc szukajmy ich. Mówię przewodniczącym obwodowych „Proświt”: spotkajcie się z kierownictwem obwodu, porozmawiajcie, wnieście swoje propozycje. Możemy jeszcze wejść ze swoimi projektami do budżetu, ale sformujmy bank danych, co dokładnie, jakie inicjatywy będziemy realizować. Kwestie organizacyjne. Nie zdołaliśmy jeszcze w pełni wykorzystać naszych możliwości podczas przerejestrowania członków towarzystwa. Gdzie są nowe oddziały, organizacje rejonowe? Na przykład na Sumszczyźnie, której udzieliliśmy wielkiej pomocy, w szczególności literaturą. Albo wziąć Kijów. Tutaj są wielkie możliwości do pracy — tyle placówek oświatowych. Ale w ostatnich latach roztrwoniliśmy w stolicy wielu naszych ludzi, aktywistów. Potrzebne są konkretne czyny. Na przykład w kwestii obchodów 75-lecia Hołodomoru. Dlaczego by, szukając wsparcia u Prezydenta, nie zorganizować specjalnej ekspedycji przez Ukrainę? Zafrachtować parowiec i przebyć trasę „Dniepr — rzeka jedności”. Przecież po obu stronach rzeki Hołodomór przeszedł strasznym pasmem. Zacząć od Czernihowszczyzny, od Desny, a dalej, razem z chórem „Poczajna”, z miejscowymi profesjonalnymi i amatorskimi zespołami robić podczas ekspedycji wielkie wieczory proświatowe. Dotrzeć aż do Odessy, tam, gdzie wyładowywano odebrane chłopom zboże. Zrobić wiece, spotkania z ludźmi. Oczywiście, na to potrzebne jest wsparcie państwowe. Jeśli tutaj nie przekonamy ludzi, nie nawrócimy ich do tego, że Hołodomór był ludobójstwem, to na wsparcie zagranicy nie ma co liczyć. Ukraińskie społeczności za granicą stawiają pomniki ofiarom Hołodomoru. A co robi się w Ukrainie? Nic, poza budową Memoriału w stolicy, choć pozostają zaledwie cztery miesiące do jego planowanego otwarcia. 80 milionów środków budżetowych wydzielono, ale nic się nie robi. Podobnie jest w sferze językowej, w przestrzeni informacyjnej. Przeprowadziliśmy „okrągły stół”, złożyliśmy odpowiednie oświadczenia, wnioski. Jak na razie — żadnej uwagi. Pytanie nie w tym, gdzie i jak uczcić jubileusz — w Pałacu „Ukraina”, Operze Narodowej czy jeszcze gdzieś. My go uczcimy. Jak, nawiasem mówiąc, jeszcze jeden jubileusz — w grudniu mija Zakończenie na s. 9 ANNA KIJOWSKA W BRUGII Dobrowolne datki „Na Cerkiew Kobziarza”: Międzynarodowy Fundusz Dobroczynny „Ukraińska Rodzina” R/r nr 26045200145101 w Podolskiej filii AKB „Kijów”, MFO 320401 ZKPO 21709106

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn