Seite · S. 2Originalseite ↗
PREZYDENCI KRAWCZUK I JUSZCZENKO WYSTĄPILI W OBRONIE CERKWI DZIESIĘCINNEJ
Слово Просвіти, №25 за 2011 рік
obrony światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego, podpisanych i ratyfikowanych przez Ukrainę. Ruiny Cerkwi Dziesięcinnej są architektonicznie i historycznie znacznie cenniejsze niż jakikolwiek, nawet najlepszy jej model, który mógłby zostać zbudowany w tym miejscu. Cerkiew Dziesięcinna to bowiem nie tylko kolejna cerkiew z czasów Rusi Kijowskiej. To pierwsza kamienna świątynia chrześcijańska, zbudowana za pieniądze świętego Włodzimierza – Chrzciciela Ukrainy-Rusi. W Cerkwi Dziesięcinnej znajdowało się książęce miejsce pochówku, w którym pochowano Włodzimierza Światosławowicza oraz jego żonę – bizantyjską księżniczkę Annę. Przeniesiono tu z Wyszgorodu prochy księżnej Olgi. Przechowując chrześcijańskie świętości i relikwie, cerkiew sama stała się świętym miejscem kultu, które odgrywało wielką rolę w utrwalaniu wiary chrześcijańskiej.
Zdjęcie: Petro Antonenko
Pozostałości Cerkwi Dziesięcinnej
Tak jak Kijów stał się „matką ruskich miast”, tak Desiatynna cerkiew stała się pierwowzorem i kanonem dla innych świątyń w Rusi Kijowskiej. Ta cerkiew przez całe stulecia wywierała duchowy oraz architektoniczno-monumentalny wpływ na inne świątynie, które wznoszono na całej ziemi ruskiej. Ponieważ nie zachowały się wiarygodne wizerunki ani rysunki pierwotnej świątyni, zbudowanej przez Włodzimierza, każdy projekt, w gruncie rzeczy, nie będzie miał nic wspólnego z zabytkiem historycznym. Jej rekonstrukcja byłaby sprzeczna nie tylko z nowoczesną europejską tradycją ochrony zabytków kultury, lecz także z międzynarodowymi zobowiązaniami, które na siebie przyjęła Ukraina. Ponadto odbudowa Desiatynnej cerkwi zamknie możliwości pełnowartościowej analizy unikalnych materiałów archeologicznych, które historycy mogliby uzyskać przy użyciu nowych narzędzi naukowych. Nawet prawie 400 lat nie wystarczyło na wystarczające zbadanie tego zabytku przez historyków, archeologów i architektów. Przy dzisiejszych technologiach budowlanych każda rekonstrukcja cerkwi, nawet najbardziej ostrożna, zniszczy możliwości jej dalszego badania. Naszym zdaniem ochrona tego wybitnego zabytku Ukrainy powinna odbywać się zgodnie z najnowszymi światowymi osiągnięciami, które pozwolą zobaczyć ukraińską świątynię w pierwotnym wyglądzie — bez nadbudowy z czasów nowożytnych. Ale najbardziej zasadnicze pytanie pojawia się nie w płaszczyźnie historycznej czy architektonicznej. Kategorycznie sprzeciwiamy się temu, aby świątynia czasów Rusi Kijowskiej, praprzodkini wszystkich ukraińskich cerkwi, stała się jabłkiem niezgody międzywyznaniowej i przedmiotem politycznych spekulacji. Dlatego politycznie i kulturalnie rozsądnym krokiem będzie zachowanie zabytku w pierwotnym wyglądzie — do czasu, gdy technologie budowlane pozwolą nie naruszyć go w żaden sposób ani nie naruszyć warstwy kulturowej, która go otacza. W związku z tym zwracamy się do Pana z prośbą o objęcie osobistą kontrolą sytuacji, jaka wytworzyła się wokół zabytku archeologii „Dytynec starożytnego Kijowa VIII–X w. z fundamentem Desiatynnej cerkwi X w.”. Uważamy również za konieczne zlecić władzom miejskim Kijowa zapewnienie należytej muzealizacji fundamentu Desiatynnej cerkwi, a także przeprowadzenie obowiązkowej debaty społecznej i eksperckiej nad ostatecznym projektem jej zachowania. Wierzymy, Panie Prezydencie, że podejmie Pan mądrą decyzję państwową i zastosuje wszystkie dostępne Panu dźwignie wpływu, aby nie dopuścić do barbarzyńskiego zniszczenia tego unikalnego zabytku. Nie wybaczą nam tego ani światowa opinia publiczna, ani, co najważniejsze, nasi potomkowie. Z poważaniem, Leonid Krawczuk, Prezydent Ukrainy (1991–1994) Wiktor Juszczenko, Prezydent Ukrainy (2005–2010)
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung
