Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 2Originalseite ↗

ŁĄCZYĆ, A NIE DZIELIĆ

Слово Просвіти, №33 за 2011 рік

Zakończenie. Początek na str. 1 nauki w Ukrainie. Myślę, że o tym również poważnie będą mówić na Forum. Przecież Ministerstwo Oświaty nie tylko mogło, ale powinno było zapewnić taką naukę młodym Ukraińcom z zagranicy, nawet przy braku wspomnianego programu. — Co robi UWRK i czego nie udało się zrobić przez te 5 lat? — Nie udało się przejść od amatorskiej pracy z ukraińską diasporą do systemowej, państwowej. Powiedzmy, państwa, które mają nawet mniej liczne wspólnoty za granicą (Gruzja, Serbia, Armenia, Azerbejdżan), stworzyły ministerstwa, komitety państwowe, które pracują z diasporami narodowymi. My zaś tylko o tym mówimy, latami. Ale i dzisiaj nie ma jedynego organu wykonawczego w tej sferze. Czymś zajmuje się MSZ, czymś — Ministerstwo Kultury, Ministerstwo Oświaty, skoordynowanej pracy jednak nie ma. Mimo braku pełnowartościowego finansowania budżetowego, zaktywizowaliśmy komunikację z wizytami w ukraińskich wspólnotach za granicą, mamy z nimi bezpośrednie kontakty. Bardzo udane były wizyty we wspólnotach zarobkowych we Włoszech, Hiszpanii, Niemczech, Belgii. Od zimy ubiegłego roku i teraz głównym tematem i problemem jest sytuacja Ukraińców w Rosji. My, kierownictwo, przedstawiciele UWRK, byliśmy w Baszkortostanie, Woroneżu, Petersburgu. UWRK zwróciła się do wszystkich ukraińskich wspólnot świata z apelem o przyłączenie się do akcji solidarności z Ukraińcami Federacji Rosyjskiej, o niedopuszczenie do zamknięcia Zjednoczenia Ukraińców Rosji, innych takich organizacji. Napisaliśmy list do komisarza OBWE o sytuacji Ukraińców w Rosji. I poczuliśmy wielką solidarność światowego ukraiństwa. W szczególności pojawiły się organizacje młodzieżowe w Ukrainie i poza jej granicami, powiedzmy, Młodzieżowe Forum Ukraińców. My, oczywiście, zareagowaliśmy również na wydarzenia wokół ukraińskiego centrum kulturalnego oraz ukraińskiej biblioteki w Moskwie. Odwiedziliśmy Białoruś, Polskę — tam też są swoje problemy. Jakie doświadczenie wynieśliśmy z tych kontaktów? My jesteśmy organizacją społeczną. Możemy spotykać się z ludźmi, monitorować ich zapytania, pomagać książkami, innymi materiałami. Ale oto ogólny problem, o którym ludzie we wspólnotach nam mówią. Przy przygotowywaniu wizyt państwowych wysokich rangą urzędników Ukrainy powinny być planowane spotkania z ukraińską wspólnotą. Niestety, tak jest daleko nie zawsze. I, tak samo, każda umowa międzypaństwowa, którą zawiera Ukraina z pewnym krajem, musi uwzględniać stanowisko, opinie, życzenia przedstawicieli ukraińskiej wspólnoty w tym kraju. Aby, zgodnie z konwencjami międzynarodowymi, uwzględniane były duchowe, socjalne potrzeby Ukraińców. To potrzebne nie tylko dla zagranicznego ukraiństwa, to potrzebne samej Ukrainie. Jeśli ludzie zobaczą, że o nich pamiętają i rozumieją, że są gotowi pomóc, będą potężnie reprezentować Ukrainę na świecie. — Odnośnie ambasad i ich kontaktów z ukraińskimi wspólnotami. Ze spotkań z Ukraińcami z zagranicy wiem, że tutaj są problemy. — Układa się różnie. Jest pozytywne doświadczenie, kiedy tworzone są i działają rady społeczne przy naszych ambasadach. Ale bywa, że pracownicy ambasad, wychodząc ze swoich sympatii i antypatii, zaczynają przekładać wszystko to na stosunek do lokalnych ukraińskich wspólnot. Są trudne tematy społeczne: Hołodomor, OUN-UPA, represje. Ukraińska wspólnota ma pewną opinię na ten temat. Lecz oto do władzy u nas przychodzi inna ekipa. I pracownicy ambasad z jakiegoś powodu zaczynają zwijać współpracę z działaczami diaspory, którzy mają inne poglądy polityczne. Zaczynają szukać jakiejś alternatywy dla znanych aktywistów i wspólnot. Czy na korzyść wychodzi taka upolitycznienie w pracy z diasporą? Oczywiście, że nie. Jakie ma znaczenie, kto jak głosował w wyborach, kto kogo popierał, dla normalnej współpracy. — O nowej, zarobkowej emigracji: tutaj też niemało problemów… — Przede wszystkim musimy przyjąć specjalną ustawę o migracji zarobkowej. To nasz główny inwestor. Ludzie zarabiają, inwestują w naszą gospodarkę miliardy w walucie. Migranci zarobkowi to obywatele Ukrainy, więc trzeba w pełni zapewnić ich prawa — kulturalne i socjalne. Ludzie mają pełne prawo głosować, być wybieranymi, reprezentowanymi w naszym parlamencie. Póki co jednak miliony z nich nie mają możliwości nawet zagłosować. Jednym słowem, na tym Forum musi odbyć się poważna dyskusja o tych i innych problemach. I dyskusja o tym, co robią w Ukrainie w szczególności z prawami i wolnościami człowieka. Taka rozmowa, szczera i jednocześnie ostra, wyjdzie na korzyść i władzy, i całemu ukraiństwu. Oczywiście, dyskusja, dialog są możliwe tylko przy aktywnym udziale obu stron, kiedy ludzie słuchają i słyszą siebie nawzajem. Jestem pewien, że w pracy Forum weźmie udział Prezydent, jak to było na wszystkich poprzednich Forach. I nie tylko wystąpi, ale i nas wysłucha: przygotowują się do poważnych przemówień ludzie z diaspory, przedstawiciele migracji zarobkowej. Mam nadzieję, że ich propozycje z czasem wcielą się w decyzje państwowe. — Cóż, czekamy, że władza wykaże gotowość do takiego dialogu. — Mam nadzieję na to przez wszystkie trzy dni pracy Forum. Życzę sukcesu jego uczestnikom. A współdziałanie i współpraca Ukrainy z zagranicznym ukraiństwem po Forum będzie trwać. Jewhen BUKET, na podstawie materiałów strony slovoprosvity.org Pierwsze Światowe Forum Ukraińców odbyło się latem 1992 roku. Oto fragment z referatu akademika Iwana Dziuby na I Światowym Forum Ukraińców, w pierwszą rocznicę niepodległości: „Dzisiejszy dzień oznacza koniec jednej epoki naszej historii, kiedy Ukraińcy byli rozdzieleni nie tylko granicami, ale i wzajemną nieznajomością, podejrzeniami, inspirowaną wrogością, i początek drugiej, kiedy możemy nie tylko komunikować się i poznawać siebie nawzajem, ale i razem kształtować swoje polityczne, życiowe, kulturowe orientacje, wspólnie pracować dla stworzenia nowego wizerunku Ukrainy”. Taka była atmosfera tamtego czasu… 20—25 sierpnia 1997 roku odbywało się II Forum Ukraińców. Aż w dwóch numerach naszej gazety publikowaliśmy materiały poświęcone temu wydarzeniu. W szczególności Rezolucję okrągłego stołu „Język ukraiński w kręgu języków światowych”, którą wtedy „Proświta” uważała za „wskazówkę do działania dla prośwician — obrońców języka ukraińskiego”. Ten okrągły stół przygotowało wtedy towarzystwo „Proświta” wspólnie z Państwowym komitetem ds. narodowości i migracji Ukrainy. Wydarzenie, jak poświadczono w nr 9 „SP” z 1997 roku, „przeszło bardzo udanie i wywołało szeroki rezonans”. Drugie Forum było już pozbawione euforii, która panowała na zgromadzeniu w 1992 roku i sformułowało wobec władzy jasne „biznesowe” propozycje dotyczące przyszłego rozwoju państwa. Jednak oczywiste jest, że oczekiwanych rezultatów II Forum Ukraińców nie przyniosło. Więc jak zaznaczała w 2001 roku w swojej publikacji Hałyna Tarasiuk: „Jeszcze w trakcie przygotowań III Światowego Forum Ukraińców do tej akcji w samej Ukrainie różne siły odnosiły się różnie. Jedni otwarcie ignorowali, drudzy czekali na nie z nadzieją jako na wydarzenie o wielkiej wadze państwowej, trzeci uważali za kolejne formalne wydarzenie w ramach świętowania jubileuszu”. Rozmawiał Petro ANTONENKO Ukraińskiej Światowej Rady Koordynacyjnej (USRK) Mychajło Horyń, minister spraw zagranicznych Borys Tarasiuk. Zabrzmiały wystąpienia Prezydenta Światowego Kongresu Ukraińców (ŚKU) Askolda Łozynskiego, prezydent Europejskiego Kongresu Ukraińców Jarosławy Chortiani, Przewodniczącego Rady Koordynacyjnej Ukraińców Rosji Wasyla Dumy. Na uroczystym otwarciu IV Światowego Forum Ukraińców wystąpił prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko. Po czterech godzinach pracy ogłoszono przerwę. Prezydent opuścił Forum, a śladem za nim wszyscy członkowie rządu, a także telewizja narodowa, która prowadziła transmisję na żywo. Uczestnicy Forum, zgromadziwszy się w audytoriach NaUKMA oraz salach Ukraińskiego Domu, mieli okazję wymienić się poglądami na temat rozwiązania najostrzejszych ukraińskich problemów. Szczególnie liczne i owocne w dyskusji okazały się posiedzenia sekcji poświęcone Hołodomorowi, językowi ukraińskiemu jako państwowemu, tematyce oświatowej i in. Trzeciego dnia IV Forum Ukraińców rozstrzygało kwestie organizacyjne. Na przewodniczącego Ukraińskiej Światowej Rady Koordynacyjnej (USRK) wybrano Bohatera Ukrainy, działacza politycznego, poetę Dmytra Pawłyczka”. W tradycyjnym już dla „Słowa Proświty” „Komentarzu korespondenta” Petro Antonenko zaznaczył: „Jako uczestnik trzech ostatnich Forów Ukraińców muszę ze smutkiem stwierdzić: jeszcze nigdy Ukraina nie była tak odległa od światowego ukraiństwa, jak w momencie tego Forum…” Główne żądania, zapisane w rezolucjach trzech ostatnich Forów Ukraińców, które drukowano na łamach naszego czasopisma, powtarzają się od 1997 roku. Nie widzę sensu ich ponownie przypominać. Wniosek jest jeden: władza ukraińska w ciągu 20 lat istnienia państwa ukraińskiego nie słyszy Ukraińców — ani „ukraińskich”, ani zagranicznych. Czy zmieni się coś już za czwartego prezydenta na V Forum? Odpowiedź jest oczywista.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn