Seite · S. 5Originalseite ↗
CZYŻBY „NIERENTOWNE”?..
Слово Просвіти, №37 за 2011 рік
Petro ANTONENKO Zdjęcia autora
Co weekend jadę do mojej rodzinnej Awdijiwki. To zaledwie 35 kilometrów od Czernihowa, a na przełaj, przez łąki, jeszcze mniej. Przy dobrej pogodzie widać nawet kopuły dawnych soborów miasta. Luksusowa przyroda na lewym brzegu Desny — półtora tysiąca hektarów bujnych nadśniańskich łąk, jezior, rzek, lasów. We wsi ojcowski dom, spadek po zmarłych tacie i mamie. Ojcowskie jabłonie, które mają dawno ponad pół wieku, owocują i dziś. Przez drogę mieszka siostra ojca, moja ciotka Nina, która w wieku 81 lat wraz z dziećmi i wnukami (mieszczuchami) uprawia dwa ogrody, a ponadto jest źródłem ludowego optymizmu i humoru. Optymistą obecnie być niełatwo. Wieś się zmienia, w idyllę popadać nie trzeba. Oto i na naszym zakątku — Zacerkwiańcach — już nie ma wielu dawnych gospodarzy. Ich domy zburzyli lub sprzedali dzieci-mieszczuchy tak zwanym działkowiczom. Niektórzy z nich rzeczywiście tylko „działkują”, przyjeżdżając na weekendy, w najlepszym przypadku — na całe lato. Niektórzy, przechodząc w mieście na emeryturę lub w stan spoczynku, już pobudowali się na starych podwórzach i stali się wieśniakami. Oprócz tego latem przyjeżdża wielu ludzi na wypoczynek w te błogosławione strony. Cóż, miejsca wystarczy wszystkim, ziomkowie przyjmują przyjezdnych gościnnie, byle tylko ci zachowywali się jak goście, czyli uprzejmie. Ale bywa różnie. Jeden taki „nalotnik” postrzelał na łące wujowe gęsi. A bywa i gorzej. Dwóch takich „gości” zastrzeliło na pastwisku krowę jednego z wieśniaków. Kto wie, co znaczy dla wieśniaka krowa, ten zrozumie, co to jest, kto nie wie — nie zrozumie niczego. Mówią, że krowę zastrzelili na szaszłyki czy kotlety do Kijowa. Strzelanina ta zakończyła się niczym: czy to udobruchali wuja (właściciela krowy), czy zastraszyli, ale do kryminału nie doszło. Aby zakończyć temat, dodam, że kilka tygodni temu rozbrykali się jeszcze jedni przyjezdni z
Wiktor TKACZENKO, kor. gazety proświtańskiej „Siwerszczyna”, m. Czernihów
Niestety, w wielu rejonach czernihowszczyzny z ziemniakami w tym roku krucho. „Deszcze nie tylko przesyciły glebę wilgocią, ale i ubiły ziemię, — skarży się babcia Raisa Kyrij z Iczni, rozgarniając kolejny krzak. — Ziemniakom zabrakło powietrza, a pomóc im, spulchniając międzyrzędzia, już nie można było. Łęty zbyt duże, rozłożyste — nie wleźć…”. Według słów mieszkańca wsi Iwanhorod w rejonie iczniańskim Witalija Bołochowcia, miejscowego mistrza, obecnie łopaty czy widły stosują przeważnie ludzie w podeszłym wieku, którzy, nie śpiesząc się, zbierają plony i troszczą się o ich jakość, bo środki mechaniczne jednak uszkadzają ziemniaki. Jeśli chodzi o narzędzia do kopania ziemniaków, to jest ich mnóstwo, a zastosowanie zależy od doświadczenia, wyobraźni, praktyczności i umiejętności miejscowych mistrzów. Opowiada Witalij Ołeksijowycz: „Zbierają plony i sposobem mechanicznym: wielu we wsi ma traktory i traktorki, a do nich różnorodne urządzenia. Najlepszy — KTN, za pomocą którego ziemniaki wytrząsają na rolę i pozostaje je tylko zebrać. Stosują też pługi i płużki, w szczególności w formie „pióra” czy łapy z kratą, ręczne oraz na motobloki. Z tych „twardzieli”, co nie tak dawno handlowali na bazarze skarpetkami czy pończochami, a teraz udają „biznesmenów”. Tak więc, pachołek takiego „biznesmena” po pijaku strzelił do 20-letniego studenta, mojego sąsiada. Choć z pistoletu pneumatycznego, ale dwie kule trafiły w szyję, obok tętnicy szyjnej. Chłopaka ledwo uratowali. Oto takie rozrywki… Ale życie trwa: ludzie pracują, świętują, radują się i smucą… Rozpadł się kołchoz? Ale każdy ma teraz wystarczająco własnej ziemi, którą w porę i przezornie sprywatyzowali, jak i część łąk. Prawda, teraz, w oczekiwaniu na reformę rolną (dokładniej, sprzedaż ziemi), wieśniacy są zaniepokojeni. Czy nie stanie się tak, że wszędzie wyrosną szlabany i płoty? Że na nasze czarujące i bogate nadśniańskie łąki, w lasy i na brzegi zbiorników wodnych nie postawisz nogi, nie zarzucisz wędki, nie zbierzesz grzybów czy jagód? A najwięcej trosk i rozmów o sferze socjalnej wsi. Dzięki Bogu i ludziom, tutaj póki
Młodzi awdijowcy na święcie wsi. Zatem, ona będzie żyła!
co prawie wszystko zachowano. Kilka ostatnich lat gromadziły się chmury nad miejscową ośmioklasową szkołą, próbowali ją zamknąć według programu tak zwanej „optymalizacji”. Ale ludzie ją obronili. W szkole jest teraz 26 uczniów. Do tego we wsi działa przedszkole i wychowuje się w nim aż 20 dzieci, czego nie ma w niektórych znacznie większych wsiach. W przyszłym roku do szkoły pójdzie już 6 pierwszoklasistów. Niedawno we wsi urodziło się dwoje dzieci, przy czym w jednej rodzinie to już trzecie dziecko. Tak więc wieś żyje i będzie żyła. Głównym dla ludzi jest zachowanie placówek socjalnych, bo jest smutny przykład niektórych wsi. Dzisiaj zamykają szkołę, jutro — przedszkole, pojutrze — punkt medyczny, i wszystko, wieś powoli przekształca się w chutor, a ten po prostu znika. I przykro, że u ziomków właśnie pojawił się nowy problem: we wsi zamykają pocztę. Wszystko ta sama „optymalizacja” i wymyślona oszczędność. To przy tym, że w tym roku tutaj już zamknęli kasę oszczędnościową (oddział Oszczadbanku), i wszystkie prace z opłatą płatności komunalnych przeniesiono na pocztę. A we wsi na 300 gospodarstw jest ponad 300 punktów elektrycznych, prywatnych i w instytucjach, tyle samo punktów gazowych, 100 numerów telefonów — ogółem ponad 700 kwitów płatniczych miesięcznie. To w dodatku do właściwej pracy pocztowej. A tu i prenumerata gazet i czasopism (nawiasem mówiąc, we wsi są prenumeratorzy „Słowa Proświty”), i dostarczanie ludziom wydań i korespondencji. I narzucona poczcie sprzedaż towarów pasmanteryjnych i gospodarczych — od pasty do zębów po proszek do prania. To, wreszcie, wypłata emerytur setkom emerytów. I oto oddział łączności, który jest jednocześnie pocztą, kasą oszczędnościową, sklepem i funduszem emerytalnym, okazuje się, dla wsi zbędny. Potężny urząd pocztowy, struktura największego w państwie Ministerstwa Transportu i Łączności (sześć dawnych ministerstw), nie jest w stanie utrzymać pomieszczenia poczty. Rada wiejska zaproponowała temu urzędowi przygarnąć pocztę w swoim przepełnionym pomieszczeniu. Czyli wszystkie kłopoty z wynajmem, ogrzewaniem, oświetleniem u pocztowców odpadną, bo nie będzie u nich i samego pomieszczenia. Cóż usłyszała na tę propozycję rada wiejska od pocztowców? Wszystko jedno pocztę zamkniemy — taka wskazówka „z góry”. Mówiąc, kurs na oszczędność budżetu, walczymy o rentowność. Choć, wygląda na to, zaoszczędzić pozostało jedno — półtora etatu pocztowców, aż 1200 hrywien na dwoje. Co tu dodać? Moi ziomkowie, ukraińscy wieśniacy, którzy nagle stali się „nierentowni” w rodzinnym państwie w jego 20. rocznicę, teraz są w rozmyślaniach: co jest bardziej rentowne dla państwa — zamknąć pocztę czy pozbyć się takiej władzy z jej „rentownymi” jednostkami?
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung
