Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 1Originalseite ↗

PORA TWORZYĆ NARODOWE PAŃSTWO UKRAIŃSKIE!

Слово Просвіти, №39 за 2007 рік

Wołodymyr ILJIN, doktor nauk filozoficznych, profesor Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu imienia Tarasa Szewczenki Z realiów współczesnej ukraińskiej sceny politycznej, wypełnionej walką licznych partii o „szczęście” narodu ukraińskiego, permanentnymi skandalami i ciągłymi oskarżeniami przeciwników o stosowanie „brudnych technologii” lub „czarnego PR-u”, wyłania się pytanie: jeśli to właśnie jest demokracja, to jak mają w niej żyć normalni ludzie? Przecież ciągłe spory uczestników wyścigu wyborczego o cenę mięsa, gazu i wybór europejski stwarzają wrażenie, że nasz rodak żyje tylko po to, by najeść się taniego mięsa, ogrzać tanim rosyjskim gazem i oczekiwać przyjęcia do Unii Europejskiej. Tak myślą o ukraińskim człowieku krajowi politycy i stąd biorą się ich metody „zdobywania” jego głosu wyborczego. Dlatego leksykon mówców i „przewodników narodu” wypełnił się obietnicami „podniesiemy”, „obniżymy”, „podzielimy”, „poprawimy”, „podarujemy” itd. Przy czym w to nie wierzą nie tylko najbardziej oddani adepci tego czy innego koloru („pomarańczowego”, „niebiesko-białego”, „czerwonego”, „białego” itp.), ale i sami ich autorzy. Sprawa nawet nie w obietnicach, a w tym wyniosłym, snobistycznym stosunku do swojego narodu, który do tej pory trzymają w tradycyjnym złudzeniu — żyć nie teraz, a potem, zombując go na bierność. Przecież wszystko, co niezbędne do szczęścia, „dadzą” mu, „stworzą”, „wytworzą” ci, którzy o nim „myślą”: nowo objawieni „wodzowie”, „mesjasze”, „supermeni” są pewni, że tylko oni są „potrzebni Ukrainie”. Ale pod warunkiem, że będą u władzy, ponieważ tylko wtedy będą mogli „uszczęśliwić” naród. Nikt z nich nie uznaje rywala, oponenta, dlatego wszędzie panuje ciągła nienawiść, brud, wyzwiska. Czym, jeśli nie cynizmem, można nazwać taki stosunek do ludzi, do wielkiej ukraińskiej kultury, tradycji moralnych? Co właściwie oznacza „cynizm”? Etymologia tego terminu wywodzi go od greckiego kinikos — psi (w znaczeniu „psie życie”). Wartości kulturowe, tradycyjną moralność kinicy (cynicy) traktują jako „dym”, który należy rozwiać. „Bez społeczeństwa, bez domu, bez Ojczyzny” — tak cynicy sformułowali świadomy wybór statusu asocjalnego. Właśnie w cynizmie biorą swój początek idea „obywatela świata” i paradygmat kosmopolityzmu. Najjaśniejszy przedstawiciel szkoły kiników — Diogenes z Synopy, znany jako „filozof, który mieszkał w beczce”. Zasłynął swoim epatującym zachowaniem, pozwalał sobie na różnego rodzaju nieprzyzwoitości w miejscach publicznych. W obiegu kulturowym pojęcie „cynizm” oznacza bezczelny, pogardliwy stosunek do norm moralności, cnoty, grubą szczerość, bezwstydność, lekceważenie praw drugiego człowieka, bezpryncypialny stosunek do prawa w imię własnej korzyści. W przeciwieństwie do cynizmu, cała historia ukraińskiej duchowości jest przesiąknięta moralnością, szczerością, kordocentryzmem. Światowe znaczenie ukraińskiej filozofii tkwi w orientacji na mądre serce — ośrodek prawdy i dobra. Tym większym nonsensem dla człowieka ukraińskiej kultury jest działalność krajowych polityków i urzędników, która w ciągu ostatnich lat nie wywołuje, delikatnie mówiąc, zachwytu. Prawda, w naszej historii trudno przypomnieć sobie czas, kiedy istniała obopólna miłość kręgów rządzących i narodu. Ale co innego w nowej Ukrainie, która pozbyła się bezpośredniego ucisku, wyzysku, nacisku, w Ukrainie niepodległej, gdzie ogłoszono demokrację i wszyscy dążą do wartości ogólnoludzkich. Wbrew oczekiwaniom, tutaj pozostaje oszustwo, niesprawiedliwość, krzycząca nierówność materialna, sztywna hierarchia społeczna, która wyodrębnia i utrwala prawo do prawdziwego życia tylko dla nowo powstałej elity rządzącej (we wszystkich sferach — ekonomicznej, politycznej, administracyjnej, kulturowej, naukowej). Jak w takim przypadku nazwać ich stosunek do swoich obywateli, którzy nadal pozostają poza warunkami godnego życia? Oczywiście, cynizmem. Jeśli w stosunkowo niedalekiej socjalistycznej przeszłości podział elitarnego mieszkania, odzieży, wyżywienia należał do partyjnej i radzieckiej nomenklatury, a cały naród stał w kolejkach, to teraz tę rolę przejęli urzędnicy, którzy w imieniu tej czy innej partii będącej u władzy, nadal prowadzą tę samą, obrzydłą i znaną wszystkim feudalną politykę „dobroczynności” i „uszczęśliwiania” „przeciętnego człowieka”. Kolejek w sklepie, co prawda, nie ma, ale są kolejki po nędzną emeryturę dla większości, po żałosne dotacje, po tanie wyprzedaże i produkty na bazarach, po mieszkanie, którego można się doczekać w najlepszym wypadku po dziesiątkach lat. A beznadziejne demonstracje pod Gabinetem Ministrów, parlamentem, Sekretariatem Prezydenta, gdzie naród wciąż ma nadzieję obronić swoje prawa? To właśnie jest cynizm — ogłaszać drogę do zabezpieczonej Europy (pensją, mieszkaniem, dodatkami, gwarancjami) i wiedzieć, że własni rodacy, dla których wynagrodzenie w trzystudolarowym ekwiwalencie jest już wnioskiem o klasę średnią, nigdy do niej nie trafią. Cynizmem jest też emerytura w wysokości siedemdziesięciu-osiemdziesięciu dolarów czy taka sama płaca minimalna, za które można kupić nie jedzenie, a kalorie, również nie współmierne z godnością człowieka, który całe życie pracował, a teraz znalazł się w nowej rzeczywistości, w której biedę i poniżenie społeczne uznaje się za normę. Teraz, jako przedwyborczy brand, wygładzeni nowo objawieni „mesjasze”, krztusząc się z dumy z własnej dobroczynności, obiecują podnieść średnią pensję i minimalne emerytury aż… do pięciuset hrywien! A co można kupić za te pieniądze? Rzeczywistość cen leków, produktów żywnościowych, opłat za mieszkanie daje zrozumienie, dlaczego tak szybko zmniejsza się populacja Ukrainy. Zakończenie na s. 6 ZDROWIE NARODU 10–11 CHORTYCA W OBLĘŻENIU Dobrowolne datki „Na Cerkiew Kobziarza”: MBF „Ukraińska Rodzina” R/r nr 26045200145101 w Podolskiej filii AKB „Kijów”, MFO 320401 ZKPO 21709106 ŁĄCZNIE NA KONCIE CERKWI TARASA — 827 013 hrywien 00 kop.

S. 6 · Originalseite ↗

Zakończenie. Pocz. na s. 1. Ale „zbawcy narodu” albo rozważnie rozkładają ręce, konstatując „mamy to, co mamy”, albo szukają, z przyzwyczajenia, przyczyn poza sobą. Jest to i chimera „północnego sąsiada” (pamiętamy, jak w czasach radzieckich wszystko spisywano na wrogi kapitalistyczny Zachód), i straszak sabotażu (odrodzony z czasów „komunizmu wojennego” i stalinowskich represji), a także „wrogowie” z opozycji czy konkurencyjnej partii, szczególnie znienawidzonej, gdy znajduje się ona u władzy. Największe zagrożenie w ciągu ostatnich lat zaczęły stanowić „zdrada” i „zdrajcy”. To właśnie oni rzekomo są przyczyną wszystkich nieszczęść, które spotkały Ukrainę. Prawda jest taka, że normalny człowiek już oszalał od rozwiązywania rebusu, kto kogo zdradził. Czyżby bowiem ci, których rzekomo zdradzono, byli nieskazitelnymi aniołami, świętymi ascetami, którzy od urodzenia w pocie czoła pracują na rzecz biednych, cierpiących, oddając zarobione pieniądze na sieroty, inwalidów, na szpitale, edukację, pomoc bezrobotnym i inne liczne problemy? I czy można kogoś oskarżać o zdradę, kiedy samemu tyle razy zmieniało się kolor flag i suzerena, że straciło się poczucie rzeczywistości w ocenach własnej działalności? W szczególności zrozumienie tego, że nie ma się moralnego prawa sądzić, ponieważ samemu jest się takim samym i zaufania do ciebie już nie ma. Permanentna „walka” garstki polityków, w którą wciągnęli cały kraj, pokazała ich pustkę i niemoc. Przecież za tą „walką”, „zmaganiami” dawno zapomniano o konkretnych problemach ukraińskiego społeczeństwa: oszukanych wkładaczach, którzy nie mogą znaleźć ochrony swoich praw, zaniedbanym sektorze rolnym, wsi — kolebce i fundamencie naszego puli genowej i zdrowia narodu, edukacji i zasobach intelektualnych, które są gwarancją postępu państwa ukraińskiego i dobrobytu jednostki itd. Zachwyt sobą i PR-em własnej „historycznej roli”, którą rzekomo wypełnia ten czy inny „polityk”, doprowadził do utraty profesjonalizmu. Przecież ten, kto uważa się za polityka, powinien profesjonalnie wypełniać swój bezpośredni obowiązek — pracować, działać, walczyć o rozwiązanie problemów społeczeństwa, tworzyć, a nie zajmować się niekończącą się gadaniną, projektowaniem, szukając wrogów w niepohamowanym dążeniu do władzy, pocieszając wyborców utopijnymi i w większości niepotrzebnymi rzeczami. W szczególności wciągając naród w system obietnic, zapominając, że żyjemy w rynkowym, a więc ekonomicznym społeczeństwie, gdzie każdy powinien nie oczekiwać łaski od „dobrego cara”, a polegać tylko na swoich siłach, na sobie. A polityka powinna stwarzać ku temu niezbędne warunki. Tak jak w Związku Radzieckim naród pocieszano tym, że choć istnieje cały szereg braków i niedociągnięć, za to „nie ma wojny” i nad nami „spokojne niebo”, tak teraz głoszą abstrakcyjne „wartości duchowe”, „prawdziwy patriotyzm”, który jest wyższy od profesjonalizmu, powtarzają mit o „najbardziej pracowitym” lub „twórczym” narodzie. Ale naród, pozostając na tak niskim poziomie zabezpieczenia materialnego i socjalnego, rozmów o duchowości i innych metafizycznych rzeczach już nie przyjmuje. Czym, jeśli nie cynizmem, można nazwać wyznaczenie bardzo wysokich (według ukraińskich standardów) wynagrodzeń urzędnikom wysokiej rangi różnych gałęzi władzy, ich kolosalne zabezpieczenie materialne i przywileje? Przy czym takie, o jakich nie śniło się radzieckiej nomenklaturze. Ale oni pozostawiają sobie prawo do dalszego mówienia o „swojej walce” o „dobro i dobrobyt” tego samego narodu i wciąż z tymi samymi problemami. Czy nie dlatego wszyscy tak pragną zostać politykami, za wszelką cenę „przebić się” do władzy? Władza u nas to kolosalny przywilej, nawet jeśli zrezygnuje się z istniejących przywilejów i dotacji. Czyżby zniesienie immunitetu postawiło osobę sprawującą władzę pod kontrolą sądu czy jakiejś innej instancji? Kto w to uwierzy? Obietnice, które rozdaje się przed wyborami, powinny porażać przeciętną świadomość swoim rozmachem. Jeszcze jak: 15, 20, 50 tysięcy hrywien za urodzenie dziecka, nieoprocentowane kredyty na mieszkanie, bezpłatna medycyna i edukacja, godzinowa wysoka płaca itd. Jednak za tymi obietnicami kryje się ten sam cynizm: czy to dużo — 50 tysięcy hrywien przy obecnych cenach? W najlepszym przypadku cztery metry mieszkania, jeśli budować je według umiarkowanych stawek w „sypialnej” dzielnicy. Albo jedna lub półtorej setki ziemi gdzieś już daleko za Kijowem, bo w samej stolicy nawet metra kwadratowego się nie kupi. I jak długo można utrzymać dziecko za te pieniądze? A który z banków udzieli kredytu bez odsetek? Poraża jedno: jeśli tak cynicznie, bezczelnie kłamią przed wyborami, rozdając obietnice, to można się tylko domyślać, co naprawdę daje narodowi władza. Nie mniejszym cynizmem jest pozbawienie ludzi możliwości wyboru. Wszystko jest: Centralna Komisja Wyborcza, odpowiednie ustawy, siły polityczne, agitacja wyborcza i walka, ale wybrać tego, kto ci się podoba, jest niemożliwe. Trzeba głosować na partię lub blok, w którym, obok poszczególnych osobistości, jest mnóstwo bezimiennych, zdepersonalizowanych statystów cudzej woli, którzy rozumieją działalność parlamentarną jako możliwość „załatwienia” swoich spraw. Doprowadziło to do dyskredytacji parlamentu. Czym jeszcze, jeśli nie cynizmem, można nazwać fakt przychodzenia do bloków parlamentarnych dzieci, siostrzeńców, kumów, przyjaciół, swatów, rodziców itd.? Przy czym osoby u władzy dziwią się wyrzutom wobec siebie: jak to, dynastia górnicza jest możliwa, a polityczna — nie? Oburza takie cyniczne dążenie do władzy, w imię którego rozkręca się totalna walka. Od razu przypomina się leninowskie założenie, że w polityce ważne jest znalezienie głównego ogniwa, chwytając za które można wyciągnąć cały łańcuch. Takim ogniwem w jego planie było stworzenie „organizacji zawodowych rewolucjonistów”. Tak samo jest u nas: „bojownicy o władzę” działają jak zawodowi politycy, którzy tylko oni mają prawo do władzy. Ale oto problem: ci „zawodowi politycy” są bardzo podobni nie tylko do „zawodowych rewolucjonistów”, ale także do „zawodowych bandytów”, „zawodowych łajdaków”. Inaczej jak wyjaśnić niekończące się sądowe, majdanowe, otwarte i zamknięte „rozprawy” w sprawie podziału władzy? Rzecz w tym, że ta grupa ludzi w swojej pewności siebie pozbawiła 46-milionowy kraj spokojnego, twórczego, aktywnego życia, zmuszając do zajmowania się ich problemami i wierzenia w ich wybraniectwo. W rezultacie kraj znajduje się w ciągłym irracjonalnym wymiarze, który pozbawia nas racjonalnego europejskiego życia. Przypomnijmy, że przy wszystkich swoich pretensjach do absolutnej wolności i prawa do dawania rekomendacji, jak żyć, kiniści (cynicy) nie oparli się nurtom intelektualnym, które stworzyły kulturę, gospodarkę, prawo. Wszystkie te wartości, dzięki którym żyje współczesna cywilizowana ludzkość. Zatem nadszedł czas nowych sił politycznych — kreatywnych, aktywnych w swoim dążeniu do tworzenia nowego, narodowego Państwa Ukraińskiego.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn