Seite · S. 3Originalseite ↗
«Nie!» — językowemu separatyzmowi!
Слово Просвіти, №39 за 2012 рік
Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” przeprowadziło w stołecznej agencji „Ukrinform” okrągły stół, na którym mowa była o przyczynach, które skłoniły „Proświtę” do zainicjowania zwołania Forum „W obronie języka ukraińskiego i państwowości”.
Petro ANTONENKO
Otwierając wydarzenie, przewodniczący „Proświty”, deputowany ludowy Ukrainy Pawło MOWCZAN podkreślił: — Mechanizm antyukraińskich działań został dziś uruchomiony w całym kraju. I jeśli my w rozproszeniu, małymi wojnami okopowymi myślimy wygrać wielką ogólnopaństwową bitwę, niczego nie zrobimy. Przegramy, jeśli nie przejdziemy do kontrofensywy. Za nami prawda, za nami Konstytucja, wszystkie dokumenty międzynarodowe. Głowa państwa dała słowo do 17 września wnieść do parlamentu radykalnie odnowiony projekt ustawy językowej. Jeśli władza twierdzi, że odnowiona ustawa jest już przygotowana, to dlaczego nie przedkłada jej parlamentowi? Dlatego opieram się tylko na jednym dokumencie: to projekt ustawy o polityce językowej państwa, który przygotował kilka dni po uchwaleniu przez parlament ustawy Kiwałowa-Kolesniczenki deputowany ludowy, znany na świecie prawnik Serhij Hołowaty. Zacytuję ten projekt ustawy. W przepisach przejściowych powiedziano: „Uznać za tracącą moc ustawę Ukrainy „O zasadach państwowej polityki językowej”. Połowę projektu ustawy Serhija Hołowatego stanowią Standardy języka państwowego, czego dotąd nigdy nie było w naszym ustawodawstwie. Tutaj mowa o Narodowej komisji standardów języka państwowego, jej uprawnieniach, po raz pierwszy
Mykoła CYMBALUK
Na schodach, pod masztem flagowym, na którym 21 lat temu została podniesiona ukraińska flaga narodowa przez deputowanych Rady Miejskiej Kijowa pierwszej demokratycznej kadencji, powiewały flagi, plakaty, transparenty. Jeden z nich od razu rzucał się w oczy: na szerokim płótnie mapa niby prowadzenia działań wojennych na Ukrainie; wschodnia i południowa część (te obwody, dla których zatwierdzono rosyjski jako regionalny) zamalowana na ciemny kolor, na tym tle — strzałki uderzeń z Charkowa, Doniecka, Mikołajowa, których ostrza skierowane są w serce państwa — Kijów. A nad strzałkami flagi Partii Regionów i komunistów, jeśli się przyjrzeć — dokładnie rosyjski trójkolor. Kto nie zapomniał historii, ten zgodzi się, że do bólu znajoma jest taktyczna mapa złej pamięci 1918 roku. Czym wszystko to zakończyło się dla Ukraińców, można przypomnieć. I dziś powtarza się przeszłość. Ale obecnie, jeśli nawet odrzucić otwarcie antykonstytucyjne uchwalenie ustawy językowej, sytuacja staje się podobna do farsy. Jako potwierdzenie — pośpiech, z jakim władza przedstawicielska niektórych obwodów, rejonów i miast raportuje o wprowadzeniu na swoim terytorium języka rosyjskiego jako regionalnego. Tym samym cynicznie lekceważąc odpowiedni artykuł Konstytucji (Ustawy Zasadniczej) Ukrainy dotyczący jedynego państwowego — ukraińskiego. Milczy gwarant, milczy Prokuratura Generalna. Już zbyt śmieszna, gorliwa pośpieszność rad regionalnych zmusiła nawet Wadyma Kolesniczenkę do przyznania, że ustawa nie wymaga podobnego potwierdzenia w terenie. Jednak koło zamachowe zostało już rozkręcone, a i marionetkarzom potrzebny jest efekt pełnego zwycięstwa. W tym celu muszą „wziąć” stolicę Ukrainy, bo inaczej wszystkie ich działania pozostają marginalne. Więc kwestia języka rosyjskiego w Kijowie nabrała dla
Zdjęcie Ołeksandra Łytwynenki opracowane mechanizmy, jak uczynić język ukraiński państwowym, bo dotąd po prostu stwierdzano, że ten język jest państwowym. Także projekt ustawy S. Hołowatego przewiduje Pełnomocników ds. ochrony języka państwowego, języków mniejszości narodowych. Czyli jest wszystko, aby uruchomić mechanizm ochrony języka. Jeśli Rada Najwyższa i Prezydent zgadzają się, że ta ustawa, o której mówiliśmy na spotkaniu z głową państwa w Forosie, jest antykonstytucyjna i niszczy państwo, to bezsprzecznie trzeba, aby projekt ustawy, przygotowany przez grupę roboczą, był rozpatrywany w Radzie Najwyższej. Ale póki co tego nie ma. Dlatego ważne jest, że te dwa konceptualne projekty ustaw — grupy roboczej i S. Hołowatego — są omawiane przez społeczeństwo na Forum. Abyśmy powiedzieli: „Mamy podstawy prawne, by domagać się rozpatrzenia tych dokumentów”. Słowo należy do władzy. Właśnie dlatego inicjatywa stale działającego Forum jest tak ważna. Akademik Mykoła ŻULYNSKYJ zaznaczył: — Chcę rozpocząć od zacytowania jednego oświadczenia: „Proszę przyjąć mojego dzieciaka do pierwszej klasy z rosyjskim językiem nauczania”. To już nasz brat-oportunista próbuje działać w nurcie polityki władzy. I bądźmy szczerzy: jeśli ta ustawa językowa będzie działać, czekają nas straszne czasy, dlatego trzeba walczyć o jej uchylenie. Prezydent Ukrainy w Forosie obiecał nam we wrześniu przekazać do parlamentu zmienioną ustawę językową i zapewnił: i Partia Regionów, i opozycja zagłosują za zmianami. Dlatego wziąłem udział w działalności grupy roboczej przy głowie państwa. Tę ustawę Rada Najwyższa powinna pilnie uchylić lub wnieść radykalne zmiany do większości jej artykułów. Przede wszystkim dlatego, że narusza ona szereg artykułów Konstytucji Ukrainy, postanowienia Europejskiej karty języków regionalnych lub mniejszościowych oraz ramowej Europejskiej konwencji o językach mniejszości narodowych. Dlatego, zgodnie z artykułem 10 Konstytucji, należy przede wszystkim uchwalić Ustawę o języku ukraińskim. Taki projekt ustawy swego czasu przygotował Pawło Mowczan, teraz przygotował Serhij Hołowaty. Jeśli z jakichś powodów ta Rada Najwyższa, gdzie pro-rządowa większość, oczywiście, będzie bronić uchwalonej przez siebie ustawy, nie uchwali nowej ustawy i nawet nie dopuści jej rozpatrzenia, należy uchwalić ustawę o języku państwowym, językach mniejszości narodowych i językach regionalnych. Za przykładem Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie w 1999 roku uchwalono ustawę o języku polskim, a w 2005 roku ustawę o języku państwowym, językach mniejszości etnicznych i językach regionalnych. Jeśli na wyborach Partia Regionów razem z komunistami zdobywa większość, to trudno o czymś mówić w kwestii ochrony naszego języka. Dlatego musimy wykorzystać wszystko. Mamy jeszcze miesiąc, aby zobaczyć, czy rozpatrzy te kwestie obecna Rada Najwyższa. Doktor nauk prawnych, profesor Wołodymyr WASYŁENKO zaznaczył:
ukazał władzę miasta w obłudzie dotyczącej troski o potrzeby kijowian. Bo ani problemy ze stacją napowietrzania w Bortnyczach, ani spalarnia śmieci, która zatruwa powietrze niemal całego południowego Lewobrzeża stolicy, ani korupcja wśród urzędników, ani rozkradanie środków budżetowych, ani wzrost przestępczości jej nie interesuje. Na pierwszym planie u niej, patrzcie, wprowadzenie rosyjskiego… O wrogim stosunku do kijowian obecnej władzy jako do ostatecznie podbitej ludności mówił deputowany ludowy Ołeksandr Czornowołenko. I podał przykład: Rada Najwyższa uchwaliła taką ustawę, zgodnie z którą kijowianom odbiera się do budżetu państwa 50% podatku od dochodów osób fizycznych, który jest zbierany w stolicy. W Doniecku zaś zostaje całe 100%, to samo w Odessie, Sewastopolu, niektórych innych miastach, których rady kierowane są przez szeregi sił, które narzucają rosyjski jako regionalny. Co się nazywa, za nasze żyto nas biją.
— Niestety, w tej sytuacji działa nie prawo, a brudna polityka. Dlatego zwołanie Wszechukraińskiego forum powinno być stałą akcją, do której należy zaangażować ludzi z całej Ukrainy. Bo obecna polityka językowa to nie przedwyborczy ruch, to celowa, dalekosiężna linia na zniszczenie ukraińskiej Ukrainy i państwa ukraińskiego. Proszę spojrzeć, co się dzieje — ta ustawa jest już wdrażana. Gdyby Prezydent był uczciwy, dając obietnicę radykalnej zmiany, poprawy ustawy, zrobiłby tak, aby jej stosowanie zostało zamrożone. Ale ustawa jest wprowadzana i to w takim tempie, że zagraża samemu istnieniu narodu i państwa. A główny kierunek uderzenia to ukraińska edukacja, jej zniszczenie. Wprowadzane są programy, mające na celu zaszczepienie w świadomości ukraińskiego ucznia i studenta idei nieprzystających Ukraińcom. To idee i mity epoki komunistycznej oraz sąsiedniego państwa. Cel: wychować nie przedstawicieli ukraińskiej elity, a elitę sąsiedniego państwa. Brałem udział we wszystkich posiedzeniach grupy roboczej. Gdyby Janukowycz dotrzymał słowa i przygotowana przez grupę zaktualizowana ustawa została przyjęta przez parlament, wszystko byłoby w porządku. Jest tam normalny akt prawny z punktu widzenia Konstytucji, nie ma już zapisów, które dawałyby możliwość wykorzeniania języka ukraińskiego. Znam również projekt ustawy, który zarejestrował w parlamencie S. Hołowatyj. Musimy żądać przyjęcia przez parlament którejś z tych ustaw i żądać od prezydenta spełnienia jego obietnicy. Ale, niestety, trwa gra nie o przyjęcie ustawy potrzebnej narodowi, Ukrainie, lecz o to, by po cichu realizować akcje skierowane przeciwko społeczeństwu. Przewodniczący Kijowskiej organizacji miejskiej Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy Mychajło SYDORŻEWSKYJ podkreślił: — Ukraińscy pisarze popierają ideę stale działającego Forum. Sytuacja nie poprawia się, a pogarsza, dlatego potrzebny jest jasny program działań w obronie języka ukraińskiego. Tego na razie nie ma. Obecna władza już zaczyna tracić kontrolę nad sytuacją, porusza się sporadycznie i robi rzeczy przeciwko samej sobie. Najwyraźniej ta ustawa językowa prędzej czy później zostanie uchylona, bo na wahanalia językowego separatyzmu, które rozwijają się obecnie na Ukrainie, nie są gotowi nawet sami inicjatorzy tej ustawy. W naszym ruchu mogą i powinny brać udział partie polityczne, ale istnieje niebezpieczeństwo, że na fali kampanii wyborczej niektóre siły polityczne spróbują osiodłać ten językowy protest społeczeństwa. Akademik Lubomyr PYRIH zaproponował angażowanie do walki o język ukraiński nie tylko humanistów, ale i środowiska naukowe. Zilustrował to na przykładzie Wszechukraińskiego towarzystwa lekarskiego, a także Światowej federacji ukraińskich towarzystw lekarskich, które swoje zjazdy i swoją pracę prowadzą wyłącznie w języku ukraińskim. A ogólnie sfera medyczna, obok edukacji, może zrobić bodaj najwięcej dla wprowadzenia i utrwalenia języka ukraińskiego w codziennym życiu, w szczególności w zrusyfikowanych miejscowościach. Zdjęcie Ołeksandra Łytwynenki. Prowładni landsknechci, dopóki ostatecznie nie wzięli pod swoją kontrolę sytuacji zarówno w stolicy, jak i na Ukrainie w ogóle, na razie optują za jednym jedynym (potężny język!) regionalnym. Teraz rwą się do władzy — wkrótce wybory do Rady Najwyższej. Dla nas, tak jak i dla nich, mogą one stać się decydujące. Prowładni mają co tracić, więc nie gardzą żadnymi środkami. Drapieżny wyszczerz nie wróży niczego dobrego. Na przykład, dzień wcześniej w Kijowie(!) ich młodzicy rozbili namioty agitacyjne, brutalnie pobili, zadając kilka ran kłutych, jednego z asystentów Dmytra Andriewskiego, kandydata na deputowanego ludowego z ramienia opozycji. „Oni myślą — mówił inny uczestnik wiecu — że cofnęli Kijów i całą Ukrainę do Donbasu początku lat 90. Nic z tego nie wyjdzie! Staniemy w obronie narodu i demokratycznych zasad naszego państwa. Powiemy „nie” tej kryminalnej władzy, temu mafijno-kryminalnemu buldożerowi!”. Serhij Teriochin był małomówny. „Oni wczoraj — powiedział — okradli naród ukraiński, odbierając mu zakłady i fabryki, dziś rozkradają bogactwo narodowe — ziemię”. Teraz zamachnęli się jeszcze na język. Teriochin ma dwoje dzieci: syna — 24 lata, córkę — 8 lat. Starszy zna pięć języków, młodsza — trzy. Ale znają, kochają i szczycą się jednym — ukraińskim. Obecnie zdecydowana większość świadomego ukraińskiego obywatelstwa (nie tylko ukraińskojęzycznego) nie ma złudzeń co do celu przyjęcia przez obecną partię władzy Ustawy „O zasadach państwowej polityki językowej”. To utrwalenie „Ruskiego miru” jako kolejnego kroku do likwidacji ukraińskiej państwowości. Zresztą, przewodniczący frakcji regionalnych w Radzie Najwyższej Ukrainy Ołeksandr Jefremow, a także inni przedstawiciele prorosyjskich sił nie ukrywają swoich zamiarów dotyczących wprowadzenia języka rosyjskiego jako drugiego państwowego. 21 września jeden z deputowanych z Partii Regionów Ołeksandr Czornomorski zarejestrował projekt ustawy nr 11243, którym, wprowadzając kilka poprawek do niedawno przyjętej Ustawy, przewiduje się wprowadzenie na Ukrainie drugiego języka państwowego — rosyjskiego. Jak widzimy, u „nich” słowa nie rozmijają się z czynem. Ich „czynem”. I wszystko to pod obłudne, rzekomo rozsądne zapewnienia regionalnego gwaranta o trosce o status państwowy języka narodu tytularnego. Czy pogodzą się z tym kijowianie, cała świadoma ukraińska wspólnota? Przynajmniej jej pierwsza reakcja w stolicy na zamysł prowładniowej większości zmusiła Radę Kijowską do odłożenia tej kwestii. Propozycja opozycji, by przyjąć decyzję o moratorium na jej rozpatrywanie, również nie przeszła. Zatem wszystkim wiadomo, że przeciwnik nie zamierza ustępować. Nie po to podpalił pół Ukrainy, siejąc zęby smoka wśród Ukraińców. Jego plany na tym się nie kończą… Wieść o posiedzeniu plenarnym Rady Kijowskiej, do porządku obrad którego przedstawiciele partii władzy mieli zamiar wnieść kwestię wprowadzenia w stolicy języka rosyjskiego jako regionalnego (faktycznie — drugiego państwowego), w mig obiegła miasto. Na kilka godzin przed rozpoczęciem jej pracy liczni przedstawiciele partii politycznych, proświcianie, deputaci zebrali się na Chreszczatyku. Wydaje się, że władza, przewidując reakcję kijowian, też nie próżnowała: niemal jednocześnie przed Radą Kijowską rozpoczął się wiec rzekomych weteranów i deweloperów. Rozlokowawszy się obok, na pełną moc aparatury nagłaśniającej próbowali zagłuszyć tych, którzy występowali przeciwko kolejnej antyukraińskiej zbrodni. Jednak ci, którzy protestowali przeciwko drwinom marionetkowej władzy z ukraińskości i państwowości, przeważali.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung
