Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 14Originalseite ↗

Z RODU KOZACKIEGO! PIEŚNI BABUSI SEKLETY

Слово Просвіти, №48 за 2011 рік

Anatolij MOKRENKO, artysta ludowy, profesor, laureat Nagrody im. Tarasa Szewczenki Mam takie wspomnienia, które wracają raz po raz i które nazywam paradoksalnymi. Pierwsze lata po okupacji i wojnie. Ruina. Głód. Liczenie ran i strat. Mam wtedy 12–13 lat. Nie wierzę, że wyrwaliśmy się żywi z tego krwawego piekła. Lecz czy to lato, czy zima, bywało, nadchodzi wieczór, niebo zasiewa się gwiazdami i zaczyna się czarowne widowisko — przekrzykiwanie się kątów wsi pieśniowymi gromadami chłopców i dziewcząt w nocnej ciszy… Pamiętasz to jak bajkę… To był jakby czarowny pieśniowy deszcz meteorów, który swoimi błyskami poruszał młodą duszę. Dorastaliśmy i sami śpiewaliśmy. Pewnego razu te ludowe pieśni bez naszego wysiłku wchodziły w życie wsi — starsi przekazywali je młodszym… Trafił mi ostatnio do rąk skromny zbiorek „Pieśni ludowe w zapisach Pawła Browczenki”. Choć nie bardzo blisko, znam tego człowieka, z którym zapoznał mnie jego rodzony brat — znany ukraiński poeta i działacz społeczny Wołodymyr Jakowycz Browczenko. Paweł Jakowycz — człowiek z mojego pokolenia z Małej Wyski na Tawrijskim stepie, kocha się w ludowej pieśni, śpiewie chóralnym, tworzy i kieruje zespołami chóralnymi, uczy dzieci w miejscowej szkole muzycznej. „Z ust mojej babci Sekleti poznawałem historię swojego narodu. Ona śpiewała o Karmeluku i Limerowne, o Morozence i Marusi Czuraj… — pisze on we wstępie do zbioru. — A u sąsiada Saszka była babcia Oksana, przez płot w ogrodzie wyśpiewywała babcia Marina. Było kogo słuchać, było od kogo się uczyć… Jakby dziś słyszę, jak z odległego kąta naszej osady rozlewa się brzegami nad wsią „Poza łąką zielonenką”. Podchwytują ją chłopcy i dziewczęta z innych kątów. Ciepły gwiaździsty wieczór pił lecznicze ludowe pieśni. I działo się to… pół wieku temu. Przypomnijmy: „Tam Wasylko sianko kosi…” Może nasze wnuki choć na chwilę oderwą się od telewizyjnego i magnetofonowego wycia „zza miedzy” i zaczerpną pieśniowych kropli swojego narodu”. W ciągu trzech–czterech ostatnich lat Paweł Jakowycz opublikował dziesiątki ludowych arcydzieł w rejonowej gazecie małowyskiej pod rubryką „Pieśni mojej babci”, a w końcu dzięki pomocy finansowej nieobojętnych ludzi — W. P. Soroki, W. A. Diotdicy, M. W. Stegara — wydał je jako niewielki zbiorek. Bliski mi duchem jest ten zakochany w rodzimej pieśni człowiek, który nawet w sędziwym wieku jak skarb pielęgnuje w duszy pierwotną jasność dziecięcych wrażeń z ludowej twórczości i myśli o dzisiejszych dzieciach, pozbawionych w większości tej prostej, ale na całe życie inspirującej radości. Te same rozważania i wspomnienia skłoniły kiedyś także mnie do zapoczątkowania w mojej rodzinnej słobożańskiej wsi Terny akcji, która znalazła zwolenników i sponsorów i oto już dziewięć lat cieszy moje serce. Chodzi o obwodowy konkurs i festiwal „Śpiewajmy razem!” uczniowskich zespołów chóralnych wiejskich szkół obwodu sumskiego. Corocznie w kwitnącą porę maja dziesiątki dziecięcych chórów (a na początku było… aż 4!) zjeżdżają się do mojej rodzinnej wsi, by rywalizować w… radości twórczości. Przez tę radość przeszły już tysiące dzieci, a ukraińska pieśń, zwłaszcza ludowa, nigdy już nie opuści ich wrażliwych dusz. Znajdują się też naśladowcy z „Prosvity”. Zapalił się przewodniczący zaporoskiej „Proświty” Ołeh Tkaczenko — i tej wiosny rozpoczął w jednej z naddnieprzańskich wsi festiwal „Śpiewny step”. A gdzieś już przygotowuje się do takiego kroku Dniepropetrowszczyzna, bo sprawa jest szlachetna i bardzo potrzebna. Chciałoby się zwrócić także do innych oddziałów „Proświty” z apelem: myślmy o wiejskich dzieciach, bierzmy na siebie odpowiedzialność za ich wychowanie, dajmy im radość pieśniowej twórczości! Zapewniam was, przyjaciele, że to nie jest tak trudne, jak się wydaje. Współpracujmy z rejonowymi i obwodowymi administracjami — i wśród kierownictwa są dzieci, i wśród kierownictwa są zainteresowani, nieobojętni ludzie, a dobre dzieło wszystkich zdobi. Zacząłem od dobrego słowa o Pawle Jakowyczu Browczence, a widzicie, jak ta logika rozwoju myśli prowadzi pióro. Wychowujmy prawdziwych Ukraińców, prawdziwych patriotów. Budujmy Ukrainę, nie czekając na inicjatywy „z góry” — to nasze dzieci i nasza ziemia, i to my za nie odpowiadamy. A nie ktoś. Leonid BEZUHŁYJ, chorąży na święcie, Dniepropetrowsk Grała bandura. Za płotem drzemały słoneczniki, a młodzież zbierała się w stroju narodowym. Obecni jakby znaleźli się na placu prawdziwej kozackiej słobody Ka- Z ROSY I WODY! Wasyl KLICZAK Kiedy ona wchodzi na katedrę, wszystko wokół ożywa, napełnia się świeżą energią i nowym treścią. Mowa o Kateryni Stepanivnie Serażym, doktorze nauk filologicznych, profesorze katedry wydawnictwa i redagowania Instytutu Dziennikarstwa Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki. Jest wiodącą specjalistką w dziedzinie dyskursoznawstwa, tekstoznawstwa i redagowania literackiego. Akademik Akademii Nauk Wyższej Szkoły Ukrainy, zasłużony pracownik oświaty Ukrainy. Setki absolwentów ciepło wspominają Kateryni Stepanivnę, pamiętają jej niezapomniane wykłady, zajęcia praktyczne. Zanim zaczęła kształcić przyszłych wydawców i dziennikarzy, musiała przejść wiele ciekawych dróg. Kateryna Stepanivna urodziła się 4 grudnia 1951 roku we wsi Wasyliw w rejonie białocerkiewskim na Kijowszczyźnie. Dziadek, Nazar Iwanowycz Hončarenko, miał zdolności matematyczne. Podobny talent miał także ojciec. Ona zaś marzyła o zawodzie nauczycielki języka i literatury. W 1974 roku Kateryna Hončarenko ukończyła wydział filologiczny Uniwersytetu Kijowskiego. Z przydziału swojego męża, Witalija Iwanowycza Serażyma, w tym samym roku pojechała do pracy we Lwowie jako nauczycielka języka i literatury ukraińskiej w szkole nr 9 (1974—1982). Od 1982 do 1985 roku pracowała jako nauczycielka języka i literatury rosyjskiej na Kubie. Po zagranicznej delegacji, dowiedziawszy się z lwowskiej gazety o konkursie na stanowisko asystenta katedry wydawnictwa i redagowania w Ukrai-punkt, który obsługiwało 10 kamjanców z końmi. Nieopodal brzegu spleciono z witek i oblepiono gliną budynek, w którym przetrzymywano konie i gdzie listonosze mogli schronić się przed wiatrem, deszczem i śniegiem. Od nazwy tego budynku — RADUTA — najbliższa zatoka Dniepru otrzymała nazwę. Nazwa przedjournalisty, redaktora, wydawcy i kształtuje odpowiedzialność u przyszłych dziennikarzy i redaktorów wobec czytelnika za każde napisane słowo. Podręcznik wychowuje nie retransmitera gotowej produkcji informacyjnej, lecz obywatela, dla którego tekst jest sposobem realizacji jego życiowej postawy. Kateryna Stepanivna jest przewodniczącą biura związku zawodowego Instytutu Dziennikarstwa KNU. Jej praca na tym stanowisku wyróżnia się wrażliwością, uwagą, życzliwością, bezinteresowną troską, humanitaryzmem. Ogromną zasługą Kateryny Stepanivny Serażym jest inicjatywa i wsparcie pracy charytatywnej przez 8 lat (dom dziecka „Oberih” w mieście Bohusław w obwodzie kijowskim). Dzięki pracy Kateryny Stepanivny weterani Instytutu Dziennikarstwa są otoczeni znaczną troską i uwagą. Szczególnego słowa zasługuje oświatowa praca Kateryny Stepanivny. Od 1995 roku kieruje studenckim etnograficznym zespołem wokalnym „Katrusia”. W repertuarze są kolędy, szczedrówki, wiosenne pieśni, hajiwki. Instytut Dziennikarstwa i cały uniwersytet w przednoworoczne i bożonarodzeniowe dni wypełniają się kolędami tego zespołu. Kateryna Stepanivna została odznaczona Podziękowaniem Kijowskiego Miejskiego Głowy za rozwój badań naukowych w dziedzinie dziennikarstwa oraz z okazji 10-lecia Instytutu Dziennikarstwa (2003), odznaką honorową MON Ukrainy „Zasłużony pracownik oświaty Ukrainy” (2007), orderem księżnej Olgi III klasy (2009), nagrodą KNU im. Tarasa Szewczenki za podręcznik „Tekstoznawstwo” (2010), Dyplomem Honorowym za szczególne wybitne zasługi dla Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki (2011). Szczerze i serdecznie gratulujemy chwalebnemu uczonemu i patriotce Kateryni Stepanivnie Serażym kwitnącego jubileuszu!

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn