Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 2Originalseite ↗

STANISŁAW SZUSZKIEWICZ: „BIAŁORUŚ TO ODŁAMEK KOMUNISTYCZNO-RADZIECKIEJ IMPERIUM”

Слово Просвіти, №52 за 2011 рік

Petro ANTONENKO Jednym z wydarzeń Tygodnia była konferencja prasowa Stanisława Szuszkiewicza w agencji UNIAN. Jako przywódca Białorusi w pierwszych latach niepodległości, będąc przewodniczącym Rady Najwyższej republiki, był jednym z tych, którzy podpisali porozumienia białowieskie. W konferencji prasowej wzięli udział przewodniczący komitetu organizacyjnego białoruskiej organizacji opozycyjnej Ruch Solidarności „Razem” Wiaczesław Siwczyk oraz znany ukraiński działacz polityczny, niedawny Ambasador Ukrainy w Republice Białoruś Roman Bezsmertny. Naturalnie, w wystąpieniu Stanisława Szuszkiewicza (mówił w swoim ojczystym języku białoruskim) przeplatały się dwa tematy: teraźniejszość Białorusi oraz 20-lecie porozumień białowieskich i rozpadu ZSRR, co obchodzono właśnie w tamtych dniach. Oto co zaznaczył Szuszkiewicz o sytuacji na Białorusi po wyborach prezydenckich w ubiegłym roku. „Najważniejszą kwestią dzisiaj jest uwolnienie więźniów politycznych. Faktycznie w więzieniu przebywa prezydent Białorusi, jeden z prawdziwych zwycięzców wyborów: to albo Sannikow, albo Niaklajeu. Pierwszy w ogóle w więzieniu, drugi w areszcie domowym. Po sfałszowaniu ubiegłorocznych wyborów prezydenckich w grudniu 2010 roku na Prospekt Niepodległości w Mińsku wyszło więcej ludzi, niż było na początku w Kijowie na Majdanie. Ale białoruska władza wydała komendę oddziałom specjalnym milicji, by brutalnie biły wszystkich, którzy wyszli na demonstracje. Do więzienia trafiło około tysiąca osób. Dzisiaj na Białorusi jest 14 więźniów politycznych oficjalnie uznanych przez organizację „Amnesty International”. Ale w kraju są też inni więźniowie polityczni. Należy ich nie tylko uwolnić, ale i zrehabilitować, aby mogli brać udział w działalności politycznej. To, że Łukaszenka przegrał wybory, nie budzi wątpliwości. Nie uzyskał w pierwszej turze ponad 50% głosów i powinna była odbyć się druga tura, dlatego opozycja występuje za powtórnymi wyborami prezydenckimi”. O teraźniejszości Białorusi: „Za granicą, także na Ukrainie, istnieje niemało mitów o Białorusi, w szczególności, że świetnie rozwija się tam gospodarka, zagospodarowanie miast i Polityka, społeczeństwo • 12 stycznia — Maria Matios zwróciła się z listem otwartym do Prokuratora Generalnego Ukrainy, oświadczając o prześladowaniach jej ze strony struktur siłowych i próbie wycofania jej książki „Wyrwane strony z autobiografii” z księgarń. • 25 stycznia — rozpoczął się Ogólnoukraiński tour Liny Kostenko. Wybitna ukraińska poetka, prezentując swoje nowe książki, wystąpiła w miastach Równe, Kijów i Charków, gdzie chętnych do wzięcia udziału w spotkaniu z nią było znacznie więcej, niż mogły pomieścić sale. • 7 lutego — rozpoczynają się akcje przeciwko zamykaniu szkół ukraińskojęzycznych w obwodzie donieckim. • 22 marca — przeciwko byłemu prezydentowi Leonidowi Kuczmie wszczęto sprawę karną pod zarzutem udziału w zabójstwie dziennikarza Georgija Gongadze. • 9 maja — polityczne i fizyczne starcie o podtekście prowokacyjnym we Lwowie między zwolennikami używania czerwonego sztandaru na Ukrainie jako symboliki święta Zwycięstwa z jednej strony a przedstawicielami WS „Swoboda” z drugiej. • 8 lipca 2011 roku Rada Najwyższa Ukrainy przyjęła Ustawę Ukrainy „O środkach dotyczących ustawodawczego zapewnienia reformowania systemu emerytalnego”. Po masowych protestach przeciwko reformie Rada wszystko to — osiągnięcia reżimu Łukaszenki. To ogromny błąd, że człowiekowi, który zrujnował gospodarkę, przypisuje się jakieś sukcesy. Zaledwie dwa przykłady. Na Białorusi jest najkrótsza długość życia w Europie. I drugie: na Białorusi właśnie kosztem ludzi szalenie zdewaluowała się waluta narodowa. Jeśli chodzi o porównanie Białorusi z Ukrainą, to na szczęście u was póki co sytuacja jest lepsza, ale wy też idziecie drogą politycznej białorusyzacji”. Polityk podkreślił, że Związek Radziecki rozpadł się nie w grudniu 1991 roku, a jeszcze w sierpniu, po puczu moskiewskim. „My po prostu znaleźliśmy w Białowieży najlepszy wariant dla pokojowego podziału imperium ZSRR. Przecież gigantyczne mocarstwo jądrowe stało na progu wojny domowej, która mogłaby przerodzić się w światową. Niestety, później we Wspólnocie Niepodległych Państw, utworzonej zamiast ZSRR, stale zachodziły procesy na korzyść Rosji, rozpoczęło się odtwarzanie imperium”. Czy można było wtedy, w 1991 roku, zachować Związek Radziecki? „To oznaczałoby zachowanie imperium. Ścierały się dwie koncepcje: zachowanie Związku w zmodyfikowanym wariancie i pełna suwerenność republik Związku, czyli jego likwidacja. I kiedy Jelcyn w Puszczy Białowieskiej podpisuje te porozumienia, w których uznaje Białoruś za niepodległe państwo, dla mnie już też nie istniało inne podejście — Związek należy zlikwidować”. Odpowiedział Szuszkiewicz także na pytanie, jak białoruska władza szanuje ojców założycieli swojego niepodległego państwa, do których bez wątpienia należy i nasz gość. Łukaszenka, z pobudek zemsty na swoim politycznym oponencie, jednym z liderów opozycji, pozbawił go emerytury. Więc żyje Szuszkiewicz z działalności naukowej i wykładowej. Jest znanym białoruskim naukowcem, doktorem nauk fizyczno-matematycznych, profesorem wielu zagranicznych uniwersytetów. Obecnie wykłada także na uniwersytetach — z fizyki, oraz publiczne — z politologii w Europie, USA, Japonii, Korei, a najbardziej — na uniwersytetach w Polsce. W ostatnim czasie także na Ukrainie, w Rosji, w szczególności w Moskwie, Petersburgu. O sytuacji w Rosji. „Kiedy tutaj społeczeństwo będzie coraz bardziej oddalać się od władzy, a to, wygląda na to, jedyny wariant, rozpad kraju jest wysoce prawdopodobny. Przypomnę, że porozumienia białowieskie stały się skutkiem przyjętych jeszcze przed nimi 15 deklaracji o niepodległości, przyjętych przez wszystkie republiki ZSRR. Ale przecież pozostało jeszcze 26 deklaracji o niepodległości autonomii Rosji, których nikt nie anulował. Tatarstan — 8 milionów ludności, Baszkortostan — mniej więcej tyle samo. I to obecne zwijanie demokracji w Rosji może mieć poważne konsekwencje dla samego kraju”. Oto odpowiedzi Stanisława Szuszkiewicza na pytania „Słowa Proświty”: — Stanisławie Stanisławowiczu, mówią, że na Białorusi nie ma korupcji. Jaka jest sytuacja naprawdę? — Jakoś jechałem przez Ukrainę samochodem z jednym z waszych biznesmenów. Pędził, łamiąc przepisy ruchu drogowego, i uspokajał mnie: mówił, że u niego wszystko w inspekcji samochodowej jest „załatwione”, zapłacone. Takiego czegoś u nas nie ma. Ale jest biznes dworski, który wspierają z pieniędzy podatników. Władza udziela preferencji temu biznesowi, który z kolei wspiera Łukaszenkę. I ten biznes płaci mniejsze podatki, ma inne ulgi. To zalegalizowana korupcja. — Na jakich czynnikach wewnętrznych i zewnętrznych trzyma się reżim Łukaszenki? — Na rosyjskim wsparciu. Wkładać tutaj 8 miliardów dolarów rocznie w różnych formach, to coś znaczy. A poza tym reżim trzyma się na aparacie represyjnym, który, nawiasem mówiąc, pomaga mu opłacać Rosja. Tak samo na represjach trzymały się reżimy Stalina, Hitlera. — A czy wśród ludności Białorusi reżim traci poparcie? — Łukaszenkę zawsze będzie kochać 20—25% wyborców. To i całe jego poparcie. W te zimowe dni wspomnijmy kilka historycznych dat. 1 stycznia 1919 roku została proklamowana Białoruska Socjalistyczna Republika Radziecka, utworzona przez bolszewików na moskiewskich bagnetach. 30 grudnia 1922 roku BSRR stała się wraz z radzieckimi Ukrainą, Zakaukaziem i Rosją jednym z założycieli ZSRR. Ale to właśnie na Białorusi, w Białowieży, zginął Związek. 26 grudnia 1991 roku nad Kremlem opuszczono flagę ZSRR, a następnego dnia Rada Najwyższa ZSRR ogłosiła zakończenie istnienia tego imperium. Na Ukrainie odbył się Tydzień solidarności z Białorusią. Był on częścią składową Europejskiego maratonu wsparcia dla opozycyjnych sił demokratycznych Białorusi, którego akcje odbyły się w Warszawie, Wilnie, Londynie, Brukseli, Antwerpii, Paryżu. Celem tego maratonu, przeprowadzonego przez białoruską opozycję przy udziale europejskiej opinii publicznej, jest doprowadzenie do natychmiastowego uwolnienia białoruskich więźniów politycznych, a także pokazanie, że Łukaszenka jest nielegalnym prezydentem, ubiegłoroczne wybory prezydenckie na Białorusi odbyły się z ogromnymi fałszerstwami, w związku z czym w kraju muszą zostać przeprowadzone nowe wybory.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn