Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 4Originalseite ↗

KTO PODNOSI RĘKĘ NA PROKURATURĘ GENERALNĄ?

Слово Просвіти, №70 за 2000 рік

Prokurator generalny, państwowy radca sprawiedliwości M. Potebenko, znany z głośnego procesu przeciwko Stepanowi Chmarze, bije na alarm w przedmowie do książki: «Kijów. Ofiary represji» (wydanie Wadyma Karpenki, 1999 rok): «I kiedy ktoś podnosi rękę na działania prokuratury, aby zniweczyć je, motywując to zasadami demokracji, uważam za konieczne przypomnieć im: demokracja tylko wtedy odpowiada swojej treści, gdy jest chroniona praworządnością, dla realizacji i utwierdzenia której istnieje odpowiedni organ». I choć radca sprawiedliwości ze skromności nie nazywa instytucji, którą ma na myśli, my, bez wątpienia, rozumiemy, że «odpowiedni organ» — to właśnie sam M. Potebenko i podległa mu organizacja. Kto jest tym «kimś»? Być może uzbrojony w ładunek wybuchowy terrorysta-kamikadze albo grupa młodzieży, która zajęła niedawno pomieszczenie KC KPU? Nie, to ludzie w podeszłym wieku, dzieci i krewni «wrogów ludu», którzy z laskami i o kulach co roku człapią do bykowniańskiego lasu, gdzie pod sosnami leżą ich rodzice i krewni na wielotysięcznym wysypisku trupów. Tym ludziom komunistyczny system odebrał to, co najważniejsze — dzieciństwo i zdrowie, bo dorastać musieli bez aresztowanych rodziców, po domach dziecka i u obcych ludzi. Dopóki dzieci i krewni «wrogów ludu» ronią łzy nad płonącymi świeczkami, Prokuratura Generalna również gotowa jest się rozczulić. Ale tylko do tego czasu, póki skrzywdzeni i okaleczeni przez życie ludzie nie zjednoczyli się i nie podali do sądu prokuratury za złośliwe krycie organizatorów i wykonawców komunistycznego terroru przeciwko ludności cywilnej. Od tego momentu stają się niebezpieczni. Teoretycznie. Bo praktycznie — wszystko jest w rękach prokuratury. Ale mimo wszystko są niebezpieczni. Bo po co miałby się wtedy martwić bojownik o demokrację M. Potebenko? Z wypowiedzi M. Potebenki wynika, że to właśnie on, jako «odpowiedni organ», broni praworządności młodego państwa przed zakusami na demokrację tych, którzy chcą zniweczyć jego wysiłki, bez których demokracja po prostu nie może istnieć. Zgodźmy się na chwilę, że żądania osób poszkodowanych przez system komunistyczny rzeczywiście nie do końca «odpowiadają treści demokracji», i poszukajmy ochrony przed napastnikami u «odpowiedniego organu» — Prokuratury Generalnej. 5 grudnia 1988 roku Prokuratura Generalna USRR wszczęła sprawę karną w sprawie odkrycia masowych grobów trupów pod osadą Bykownia. Rozpoczęto śledztwo wstępne. Wykopaliska ujawniły dziesiątki tysięcy czaszek z dziurami od kul w potylicach. Komisja od razu ustala, że masowe rozstrzeliwania ludności cywilnej oraz partyzantów zostały dokonane przez niemieckie wojska okupacyjne, o czym później napisano na wielkim kamieniu, ustalono nawet dokładną liczbę ofiar — 6329. Zapamiętajmy ją. Ale im dłużej pracowała komisja, tym dziwniejsze okazywały się fakty. Dlaczego na przykład w przestrzelonych czaszkach trafiają się kule produkcji radzieckiej? Stworzono nową komisję — nic nie można zrobić z faktami. Stworzono trzecią — wszystko po staremu: Niemcy z jakiegoś powodu zabijali radzieckimi kulami. Czwarta komisja pod naciskiem faktów zmuszona była przyznać: rozstrzeliwania dokonywała prawica partii komunistycznej — NKWD. No i jakże postąpiły «organy ochronne-obrońcy demokracji»? Bardzo prosto i na podstawie praw: 15 kwietnia 1991 roku «sprawa bykowniańska» zostaje zamknięta z powodu «przedawnienia». Złote zęby, skonfiskowane według bolszewickiej zasady z trupów, oddano na fundusz budowy komunizmu. Kości spalono i zepchnięto buldożerami do dołów. Dokumenty w workach oddano pewnemu palaczowi do spalenia. Dokumentów nie ma. Palacza znaleziono powieszonego w kotłowni. Jak tam z «zapewnieniem demokracji», towarzyszu Potebenko? Nie, oburzy się nasz państwowy radca sprawiedliwości. To było w czasach naruszania socjalistycznej praworządności i leninowskich norm demokracji. Nasz czas cechuje dokładne przestrzeganie praw. Ale wróćmy do «realizacji i utwierdzenia praworządności», według wyrażenia Prokuratora Generalnego. Cztery miesiące po «zawieszeniu» śledztwa i zamknięciu sprawy od politycznego trzęsienia ziemi rozpada się wszechzwiązkowe więzienie narodów, na scenę wychodzą nowe siły demokratyczne, zaczyna się walka o władzę. A Bykownia? Nie do niej. Teraz nawet kierownicy «Memoriału» wzruszają ramionami. Nie wiadomo, powiadają. Jak okazało się później, zawieszona sprawa komunistycznego terroru spokojnie leżała w prokuratorskim sejfie całe trzy lata już za czasów niepodległej Ukrainy, podczas gdy na wiecach rozbrzmiewały hasła: «KPU — do sądu!» i «Norymberga-2!». W 1994 roku Kijowska Rada Zrzeszeń Obywatelskich (KROH) na grobach zamęczonych podczas tradycyjnych rocznic zebrała do 400 podpisów z żądaniem do Prokuratury Generalnej przekazania sprawy do sądu w celu uznania dokonanych morderstw za zbrodnię przeciwko ludzkości. Od tego momentu zaczyna się, używając prawniczego leksykonu M. Potebenki, okres «realizacji i utwierdzenia demokracji przez odpowiedni organ». 20 września 1994 roku po raz drugi otwarto «sprawę bykowniańską» i przedłużono śledztwo wstępne. W następnym roku KROH ponownie organizuje zbiórkę podpisów z żądaniem przekazania sprawy do sądu. Dwukrotnie pod oknami Prokuratury Generalnej odbywają się pikiety KROH-u, dwukrotnie «realizatorzy i utwierdzacze demokracji» obiecują rozpocząć proces sądowy. Tymczasem Prokuratora Generalnego Daciuka zmienia Prokurator Generalny Worsinow, na miejsce którego przychodzi już znany nam Potebenko. Minął 1996 rok, kiedy to, według pisemnej obietnicy pułkownika sprawiedliwości, śledczego A. Amonsa, sprawa miała zostać przekazana do sądu, ale jakoś, «z powodu dużej ilości pracy», obietnica nie została dotrzymana. Oto wtedy właśnie zaczyna być podnoszona owa zła «ręka» przeciwko niewinnej prokuraturze: szereg obywateli składa do Sądu Peczerskiego pozew przeciwko Prokuraturze Generalnej za świadome zaniechanie w celu ukrycia zbrodni partii komunistycznej. Dwukrotnie Sąd Peczerski odrzuca pozwy, dwukrotnie sąd kasacyjny podtrzymuje decyzję sądu pierwszej instancji, aż wreszcie Prokurator Generalny M. Potebenko po prostu, jak w sławnych czasach radzieckich, po raz drugi zamyka «sprawę bykowniańską» z powodu tego samego «terminu przedawnienia». Ale KROH się nie poddaje. Do Rady Najwyższej na ręce przewodniczącego Komitetu ds. legislacyjnego zabezpieczenia Jurija Karmazina wpływa skarga na samowolę urzędników od jurysprudencji. Odpowiedź J. Karmazina, niespodziewanie dla prokuratury, okazała się nieprzyjemna: «Organy prokuratury latami zajmują się biurokratycznymi odpowiedziami» o tym, że winni masowych morderstw dawno wymarli i dlatego niemożliwe jest pociągnięcie kogokolwiek do odpowiedzialności karnej, że taka pozycja Prokuratury Generalnej przejawia się także «wobec licznych innych przypadków». W związku z brakiem «jakichkolwiek prawnie wyważonych decyzji» Komitet przygotowuje się do rozpatrzenia tego problemu na swoim posiedzeniu z zaproszeniem kierownictwa Prokuratury Generalnej, SBU, przedstawicieli poszczególnych organizacji społecznych. Nie wiadomo, czy odpowiedź J. Karmazina również «zniweczyła działania prokuratury», ale 9 września 1999 roku poprzednie zamknięcie «sprawy bykowniańskiej» zostaje uchylone, sprawa dotycząca masowego terroru bolszewików zostaje wznowiona, śledztwo trwa. Od tego czasu minęło osiem miesięcy. Skończyła się kampania prezydencka, kiedy kandydat na prezydenta J. Karmazin był zajęty. Do przewodniczącego Komitetu, pana Karmazina, wysłano nowy list i stos nowych dokumentów, ale szanowny przewodniczący milczy. Nikt nie wzywa na rozmowę Prokuratury Generalnej. Śledczy prokuratury wojskowej, jeśli im wierzyć, kontynuują pracę w pocie czoła. Wokół «sprawy bykowniańskiej» stworzono sztuczne zamknięte koło prawne: sąd będzie rozpatrywał sprawę przeciwko prokuraturze, jeśli ta uzna dzieci i krewnych za «poszkodowanych w sprawie», a Prokuratura Generalna i wojskowa odmawiają zrobienia tego, ponieważ, jak poinformowano jednych, «sprawa jest zamknięta i oddana do archiwum», drugim odmówiono na tej podstawie, że «sprawa dotycząca Bykowni została wznowiona, trwa śledztwo, podczas którego żadne dokumenty nie są wydawane», trzecim komunikują jeszcze lepiej: «...nie możemy uznać za poszkodowanych, bo sprawcy rozstrzeliwań nie zostali jeszcze wykryci». I to świadome bezwstydne «prawne» drwiny są, zapewne, «zapewnieniem praworządności» po prokuratorsku. Czymże zajmowała się Prokuratura Generalna przez ponad sześć lat? Szukaniem nazwisk rozstrzelanych ofiar, a nie ich katów. Żaden grób na wysypisku przez te lata nie został poddany ekshumacji, choć prokuratura obiecywała zrobić to za przykładem strony polskiej, która zbadała groby rozstrzelanych polskich oficerów pod Charkowem. Nawet liczbę ofiar prokuratura podawała za każdym razem inną: od 6 do 10 tysięcy i więcej, a z przyjściem do Prokuratury Generalnej M. Potebenki śledczy znów wrócili do tej samej cyfry, co dziesięć lat temu — 6329. Koło się zamknęło. M. Potebenko okazał się zadziwiająco konsekwentny, gdy obiecywał: «Dopóki ja tu jestem, procesów politycznych nie będzie!». Ale krewnym i bliskim od tego nie lżej, bo kiedy bandyci na szczeblu państwowym wydawali rozkazy i rozstrzeliwali ofiary, nie ostrzegali, jaka to sprawa, polityczna czy karna. Bezprawie trwa i będzie trwało dopóty, dopóki Prezydent L. Kuczma nie naprawi własnego błędu i nie usunie z organów prokuratury komunistycznych kadr, które «decydują o wszystkim» (trzeba dodać: jak w gospodarce, tak i w polityce). Tylko w ten sposób zostanie otwarta droga sprawiedliwemu sądownictwu, aby nie hańbić Ukrainy w oczach społeczności międzynarodowej. KROH informuje obywateli Ukrainy, że Międzynarodowy Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu przyjął pozew 700 wnioskodawców o naruszenie praw człowieka, a w szczególności osób poszkodowanych przez zbrodnie komunizmu. Informujemy: sprawa nr 52684/99. Adres w języku angielskim: The Secretary European Court of Human Rights Council of Europe F-67075 Strasborg Cedex France—Francja. Każdy, kto zechce, może przesłać swoje świadectwa do sprawy. Tekst, poza adresem, podawany jest w języku ukraińskim. Oles HRYB, współprzewodniczący KROH języka ukraińskiego przez carat, a nawet przez niektórych przedstawicieli rosyjskiej myśli demokratycznej, w szczególności znanego krytyka Wissariona Bielińskiego, o czym również przypominali autorzy dokumentu. Autorytatywna komisja Akademii Nauk przedstawiła taką propozycję: «Małorosyjska ludność powinna mieć takie samo prawo, jak wielkorosyjska, mówić publicznie i drukować w swoim ojczystym języku». Tekst Notatki służbowej oraz jej treść były na różne sposoby ukrywane przed ukraińską opinią publiczną przez dziesięciolecia. «Przemilczaniem» zajmowało się również radzieckie bolszewickie kierownictwo, które stanowczo i konsekwentnie prowadziło politykę rusyfikacyjną w nurcie «tworzenia jednolitej wspólnoty — narodu radzieckiego». O skutkach takiej polityki nie ma co nawet mówić. Niepokoi co innego. Jak w warunkach istnienia państwa narodu ukraińskiego możliwe są zachęty ze strony struktur władzy wszystkich szczebli, zwłaszcza przez prasę i telewizję, rosyjskiej wyższości w kwestii języka, bezkarne potoki kłamstw i oszczerstw wobec języka, kultury Ukraińców. Zalew antyukraińskich reklam i «beztalenckie filmiki» popularnych «seks-show» gwiazd współczesnej estrady jedynie poniżają uczucia narodowe Ukraińców. Są to niedopuszczalne zjawiska w każdym demokratycznym społeczeństwie. Wychodzi na to, że dla wielu kierowników, którzy widzą siebie jako «sterników», czy też «hetmaników», ukazy są niepisane, więc tworzą, co im się podoba, na szkodę państwa, społeczeństwa i na pośmiewisko całej ludzkości. A czy naprawdę nie wiedzą, co czynią? Leonid RŻEPECKYJ, zastępca przewodniczącego Mikołajowskiej organizacji krajowej «Proświta»

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn