Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

Aby wytrzymać napór wieczności

Слово Просвіти, №01 за 2012 рік

Nadija KYRJAN W przedmowie do nowego „Kobzara”, który niedawno ukazał się nakładem Wydawniczego Centrum „Proświta”, jego autor Pawło Mowczan rozważa o wieczności w losie narodu i w poezji Tarasa Szewczenki, o jej współczesnym odbiorze, o tym, jak usłyszał od uczniów jednej z kijowskich szkół, że utwory Szewczenki się zestarzały: „Ja zaś pomyślałem — nie utwory się zestarzały, lecz my zdegenerowaliśmy się, bo moralność nigdy się nie starzeje. Właśnie moralność ludowa, prawa ludowe, a nie prawa państwowe, w których zawsze były rozbieżności między słowem a czynem. Duchowe zwyrodnienie prowadzi też do zwyrodnienia narodowego, kiedy człowiekowi jest obojętne, do jakiego rodu należy. A także obojętne, czy jest bezrodny, czy zdenacjonalizowany, czy bezojcowski, czy po prostu bękart…” „Kobzar” Tarasa Szewczenki nazywa się „ludową Biblią”. Zapewne dla Ukraińców ma on rzeczywiście takie znaczenie, jakie Biblia ma dla ludzkości. Rozszyfrowuje on kosmiczne Prawo bytu, które musimy wypełniać, wielkie moralne prawo rodu, którego nie wolno bezkarnie przekraczać. W przeciwnym razie staczamy się ku duchowej degradacji, która prowadzi do samozniszczenia. Co też widzimy dziś. Aby wytrzymać napór wieczności, czy nie czas odmówić grzechy, odkupić je? „Taka modlitwa u nas istnieje — twierdzi Pawło Mowczan. — To Słowo Tarasa Szewczenki. Czy więc nie pora już nie tylko czytać ją na głos, ale też wyznawać? Bo modlitwa bez posłuszeństwa to nic”. Dyrektor Wydawniczego Centrum „Proświta” Wasyl Kliczak opowiedział, że Pawło Mowczan zapoczątkował projekt „Kobzar” — do każdej rodziny”, który stopniowo wciela się w życie. Centrum Proświty wydało książki Szewczenki w różnych wariantach: upominkowe i zwykłe, droższe i tańsze. Na przykład skromniejsze wydanie w opracowaniu graficznym Wołodymyra Sołowjowa wytrzymało wiele nakładów. Ukazały się unikatowe „Kobzary”, nad którymi pracowali nasi najlepsi artyści Wasyl Łopata i Wołodymyr Harbuz, na zamówienie „Proświty” w wydawnictwie „Dnipro” — w opracowaniu Mykoły Storożenki. Tym razem projekt graficzny książki stworzyli Kostiantyn Sulima i Wołodymyr Jurczyszyn, a rysunek na okładce to dzieło Wasyla Szternberga (1840 roku). Począwszy od 1993 roku, przypisy do „Kobzarów” wydawanych przez Proświtę przygotowuje znany literaturoznawca, profesor ze Lwowa Jewhen Nachlik, i są one dziś najlepsze. „Proświta” nie tylko wydaje utwory Tarasa Szewczenki, lecz także dokłada wszelkich starań, aby wcielić w życie hasło: „Kobzar” — do każdej rodziny”. Co roku we wszystkich obwodach, rejonach, wsiach i miastach odbywają się konkursy recytatorów poezji Szewczenki, które budzą duże zainteresowanie wśród uczniów. Być może u niektórych uczniów może pojawić się myśl, że ta poezja się zestarzała, ponieważ młode dusze są jeszcze niezahartowane, trudno im przeciwstawić się natłokowi negatywnych informacji, który napływa ze wszystkich stron. Niestety, przestrzeń informacyjna jest przeważnie nieukraińska i zawalona różnorodnymi śmieciami. Z tym trzeba aktywnie walczyć. Dzieci niezwykle szczerze przeżywają tragedie bohaterów i bohaterek Szewczenki, nawet dziwne, jak łatwo i naturalnie wchodzą w te obrazy. W narodzie żyły, żyją i będą żyć uczucia miłosierdzia, sprawiedliwości, dobra. Wreszcie to instynkt samozachowawczy, a moralność ludowa jest głównym obrońcą przed ruiną. Dzieci to czują, ale trzeba im pomóc utwierdzić się w słusznym wyborze, pokonać właściwy młodym sceptycyzm. Ogromną rolę w tym procesie odgrywają rodzice, nauczyciele, wychowawcy. Wirusy zła rozprzestrzeniają się szybko. Ale można i trzeba je pokonać. Innego wyboru w

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn