Strona · s. 10strona oryginału ↗
Melodie pieśniowej duszy
Слово Просвіти, №01 за 2012 рік
Aleksandr BAKUMENKO, laureat Ogólnoukraińskiej Nagrody Literacko-Artystycznej im. I. S. Nechuja-Lewyckiego
Hanna Czubacz w naszej narodowej kulturze pieśniarskiej to zjawisko więcej niż niezwykłe. Pytanie o to, co rządzi twórczością pieśniarską poetki — słowo czy muzyka, co zajmuje pierwsze miejsce w jej artystycznym charakterze — może postawić chyba tylko osoba niezorientowana w twórczości pisarki. Odpowiedź bowiem jest jednoznaczna: i słowo, i muzyka. Hanna Czubacz napisała wiele wierszy-pieśni na własne melodie, czego dowodzi wydany we wrześniu 2011 roku kompakt-dysk z pieśniami poetki na jej własne wiersze i melodie. Na dysk weszło dwanaście lirycznych pieśni w wykonaniu zespołu „Horlycia” (w składzie zasłużonych artystek Ukrainy: D. Humeniuk, V. Halushko, I. Zachарko), narodowego artysty Ukrainy O. Wasylenki, zasłużonych artystów Ukrainy J. Rożkowa i I. Krasowskiego, artystów S. Tomilina, N. Pawy, I. Byczkowej; a także dwie pieśni w wykonaniu dziecięcego zespołu „Zierniatko” (kierownik artystyczny — R. Zakleckа) oraz w wykonaniu W.Ważejewskiej i W.Ważejewskiego (kierownik artystyczny — S. Tomilin). Nie chciałbym nazywać Hanny Czubacz jedynie poetką-pieśniarką. Dlaczego? Choćby dlatego, że w jej przypadku to w ogóle nie ma zastosowania. Hanna Czubacz jest przede wszystkim artystką słowa, poetką. I tylko dlatego jest pieśniarką. Na ile widzi, odczuwa i rozumie słowo, na tyle samo je też słyszy. Pełne odczucie jej poetyckiego słowa pojawiło się w dźwięku. Ono niby samo prosiło się o muzykę, znajdowało ją, stając się z czasem słowem pieśniowym, które przy tym nie traciło swojej widzialnej, zmysłowej i rozumowej siły. W najlepszych utworach Hanny Czubacz obraz muzyczny pokrywał się z obrazem słownym. Niestety, w wielu współczesnych piosenkach naszych znanych autorów dzieje się odwrotnie: z muzyką słowo jeszcze mniej więcej brzmi, nawet przekazuje jakieś emocje, ale weźmy i zostawmy to słowo bez muzyki — i od razu odczuwa się pustkę: nie ma się czego uchwycić. Pozostaje tylko powłoka słowa, czyli samo imię bez rzeczownika. O najlepszych wierszach-piosenkach Hanny Czubacz nie można tego powiedzieć: bez muzyki również są odbierane, a z muzyką tym bardziej. Można je czytać i czytać ponownie nie tylko na głos, ale też po cichu. Można je z kartki deklamować i powtarzać na pamięć. Lecz co najważniejsze, można je także śpiewać: śpiewać samemu lub razem z innymi, w chórze czy przy przyjaznym stole, i na sali, ze sceny, śpiewać, jak wymaga dusza, jak podpowiada pamięć. Właśnie śpiewać, a nie wykonywać. Pieśniowe słowo Hanny Czubacz jest bowiem muzyczne z natury, czego dowodzą melodie poetki do jej wierszy. Takich pieśni w repertuarze poetki jest wiele, więcej niż na nowym kompakt-dysku. Chwytają za serce i skłaniają słuchaczy do odczuwania emocjonalnych przeżyć autorki. Takie pieśni szybko stają się popularne, mając szczęśliwy los pieśniowy.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
