Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 16strona oryginału ↗

«Strażniczka słowa»

Слово Просвіти, №01 за 2014 рік

Mykoła CYMBALIUK Po wystąpieniu dyrektora wydawnictwa, laureata Nagrody im. Szewczenki Leonida Andrijiwskiego, który opowiedział o niełatwej, lecz szlachetnej pracy ukraińskiego wydawcy, do głosu zaproszono jubilatkę prezentacji Tetianę Majdanowycz. — Ta książka jest dla mnie bardzo droga. Pisałam ją całe życie, począwszy od szkoły. Słuchałam maminych bajek, a potem układałam je sama i marzyłam, by wydać je dla dzieci. I oto wreszcie to marzenie się spełniło! Historia powstania „Strażniczki słowa” jest niezwykła. Zachwyca treść bajek i baśniowych opowieści, bogata i treściwa oprawa graficzna (jeszcze całkiem młoda artystka Iwanna Hereha), a także wykonanie poligraficzne. Wszystko to wywiera na dziecku niezwykle magiczne i porywające wrażenie. Anatolij Kaczan, laureat nagrody im. Łesi Ukrainki, tak scharakteryzował książkę koleżanki po piórze: — Dzisiejsza prezentacja to święto nie tylko wydawnictwa „Krynycia”. Jak wszystkie morza i oceany zaczynają się od źródeł, tak dorobek wydawnictwa wypełnia się czystymi i potrzebnymi dla naszego życia książkami, taką jak „Strażniczka słowa”. Takie wydania to prezent zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych. Matka daje dziecku życie, a lata — doświadczenie. Właśnie doświadczenie dziecko może czerpać z takich książek, które rozwijają je nie w postępie arytmetycznym, a geometrycznym. I właśnie „Krynycia” daje nam wzorce, jaka powinna być literatura. A ukazanie się książki Majdanowycz to nieprzeciętne wydarzenie we współczesnej literaturze dziecięcej. Przeżywa ona obecnie okres zmiany pokoleń. Na powierzchnię wypływa wiele lekkiego, płytkiego, bezduchowego. W literaturze trwają poszukiwania nowych tematów, zmieniają się gatunki. Gatunki, zwłaszcza w literaturze dziecięcej, w ogóle nie są jeszcze opanowane. Na przykład nie mamy zastępstwa dla fantastyki naukowej, której jednym z wyrazistych przedstawicieli był Ołeś Berdnyk, nie ma prozy psychologicznej w stylu Wołodymyra Wynnyczenki, Hryhora Tiutiunnyka… W ostatnim czasie tę niszę zaczęły wypełniać utwory Wołodymyra Rutkiwskiego i innych autorów… Obecnie ukraińscy pisarze zaczęli tworzyć w gatunku fantasy. Anatolij Kaczan wiąże to z tym, że nasze dzieci-cudowne dzieci są przywiązane do komputerów i potrzebują takiej wirtualnej literatury. Tylko tym rzekomo można wyjaśnić fascynację gatunkiem fantasy. Ale bajka nigdy nie straci swojego znaczenia, do tego u Tetiany Majdanowycz jest ona związana ze współczesnością. W bajkach Majdanowycz dziecko znajduje oparcie dla siebie, swoją drogę w życiu. Bardzo ciekawy jest rozdział „Bajkowy alfabet”. Książka utrzymana jest w baśniowym gatunku. Mamy obecnie nadprodukcję alfabetów. Mówią, że w Anglii wymyślono 4 alfabety, dziecko uczy się liter cztery miesiące i z jakiegoś powodu wszyscy uważają, że wystarczy napisać cztery wersy i na tym kończy się umiejętność czytania i pisania. Podczas gdy Lew Tołstoj pracował nad elementarzem 16 lat, a potem nad nowym elementarzem. I z jego elementarza uczyły się zarówno dzieci chłopskie, jak i carskie. Oryginalna jest tu i Majdanowycz, ponieważ nie zaczęła rywalizować z twórcami wierszowanych alfabetów. Ucząc się liter, dziecko potrzebuje pomocy obrazowo-znaczeniowej, pewnej ręki. I właśnie Majdanowycz pomaga dziecku swobodnie, w zabawie, niepostrzeżenie stawiać kroki od abstrakcji do opanowania początkowej nauki czytania i pisania. W książkowym ogromie znajdzie się niewiele baśniowych pereł w rodzaju nieśmiertelnych utworów Andersena, braci Grimm, Gianniego Rodariego, Saint-Exupéry’ego i innych. Każdy naród podarował swoim dzieciom, a w konsekwencji i światowej dziatwie, najlepsze wzorce utworów tego unikalnie fenomenalnego pod względem treści i przeznaczenia gatunku. Nie są wyjątkiem ukraińskie bajki ludowe i bajki ukraińskich bajkopisarzy, nie mówiąc już o utworach Łesi Ukrainki czy, na przykład, bardziej współczesnego Wsewołoda Nestajki. Ale w ostatnim czasie przybyło jawnej chałtury dla dzieci (czy tylko dla nich?), która nierzadko nosi na sobie piętno bezduchowości, prymitywizmu, braku smaku. Nie tylko na tym tle, ale i na tle najlepszych wzorców utworów dla dzieci szczególnie kontrastowo występują na przykład „Święto Języka Ojczystego”, „Jabłka z krzewu różanego”, „Dobro-i-Zło”, „Zielony motyl”, „Kalina kwitnie późno”, „Wojenne fotografie” (baśniowa opowieść) — część utworów „Strażniczki słowa” Tetiany Majdanowycz. Do „Strażniczki słowa” pisarka włączyła teksty swoich piosenek, muzykę do większości z których napisała Ludmyła Łewczenko-Briuchanowa. Uczestnicy prezentacji mieli możliwość wysłuchać ich w wykonaniu młodszego chóru Radiokompanii Ukrainy, a także solowych wykonawców i chóru 33. szkoły muzycznej, którym kieruje Diana Żdanowa. Swoje 15-lecie jedno z najlepszych kijowskich wydawnictw „Krynycia” uczciło nowym, drugim (pierwsze zostało zrealizowane w ramach programu państwowego) wydaniem wspaniałej, na swój sposób oryginalnej książki dla szerokiego kręgu małych czytelników — „Strażniczka słowa. Bajki i baśniowe opowieści”. Jej autorką jest Tetiana Majdanowycz, znana poetka, wieloletnia redaktor naczelna tego wydawnictwa. Z tej okazji w Muzeum Literatury odbyło się baśniowo-baśniowe święto literacko-muzyczne, tak jak i sama prezentowana książka bajek. PRZEDPŁATA—2014 PRZEDPŁATA—2 0 1 4 Koszt przedpłaty Koszt przedpłaty (z dostawą i kosztami pocztowymi): (z dostawą i kosztami pocztowymi):

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn