Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

Premiera — co tydzień

Слово Просвіти, №01 за 2018 рік

Zadziwiające, ale staliśmy się świadkami procesu, na który Ukraińcy pięć lat temu nawet nie liczyli: na ekranach ukraińskich kin jest coraz więcej ukraińskich filmów. I jeśli w 2014 roku ukraińscy kinomani ironicznie przyjmowali wieści o możliwości zwiększenia liczby ukraińskich filmów w telewizji i w kinach, to w 2017 roku stało się to już faktem dokonanym. A jaka jest perspektywa rozwoju ukraińskiej kinematografii? Od tego zaczęła się nasza rozmowa z przewodniczącym Państwowej Agencji Ukrainy ds. Kina (Derżkino) Pyłypem ILLENKIEM. — Czy istnieje więc perspektywa, aby ukraińskie kino stało się dochodowym, samowystarczalnym biznesem? — Perspektywa istnieje, ostatnie dwa lata są tego potwierdzeniem, ale w najbliższym czasie kino nie stanie się dochodowe ani nawet samowystarczalne. Ponieważ na to, aby produkcja filmowa na Ukrainie stała się dochodowa, wpływają różne czynniki. Tak, dzisiaj mamy wreszcie rekordową dla Ukrainy sumę, największą w czasach niepodległości, którą rząd przeznacza na wsparcie kinematografii — 500 mln hrywien, którymi będzie dysponować Derżkino, i 500 mln — Ministerstwo Kultury. Ale to nie tak dużo, a pieniądze to jeszcze nie wszystko. — A jakie inne czynniki są ważne? — Jednym z ważnych czynników, dzięki któremu nasze perspektywy na samowystarczalność produkcji filmów można przeliczyć przynajmniej w przybliżeniu, jest liczba kin na Ukrainie i wskaźnik frekwencji wśród ludności. Obecnie mamy około 500 sal kinowych na cały kraj. W zeszłym roku sprzedano 24 mln biletów — oznacza to, że przeciętny Ukrainiec chodzi do kina średnio raz na dwa lata. Jednak i ta liczba nie jest poprawna, ponieważ bilety do kin kupuje się głównie w miastach liczących ponad milion mieszkańców, a mieszkańcy małych miast i wsi do kina nie chodzą, bo w tym celu muszą pojechać do miasta, wydać pieniądze nie tylko na bilet, ale i na dojazd. Dlatego producentom filmowym na razie raczej nie uda się zarobić w dystrybucji na pieniądze wydane na produkcję. Obecnie mamy tylko jeden film, który po raz pierwszy w historii niepodległej Ukrainy okazał się dochodowy — komedię „Dzidzio Kontrabas”. Choć już kilka filmów pokazało całkiem przyzwoite sumy wpływów, to wciąż za mało, aby stać się dochodowymi. Koszty produkcji i promocji na rynku są znacznie wyższe. — Jakie gatunki, poza komedią, mogą zainteresować widzów i przyciągnąć ich do sal kinowych? Co poradzi Pan producentom, co warto kręcić? — Gatunki potrzebne są różne — przygodowe, historyczne, horrory, fantasy, melodramaty. Nasze tradycyjne kino poetyckie, niestety, obecnie nie może być popularne w kinach. Ponieważ współczesny widz idzie do kina na widowisko, show. Notatka: W pierwszy weekend dramat wojenny „Cyborgi” zebrał 8 186 701 hrywien, wyprzedzając „Dunkierkę” (7 919 845 hrywien) oraz „Furię” (5 367 648 hrywien). W ciągu trzech tygodni wpływy przekroczyły 19 mln hrywien, film obejrzało 263 tysiące widzów. Kadr z filmu „Cyborgi” — Czy projekty w języku ukraińskim będą miały preferencje podczas pitchingów, przy wyborze kandydatów na wsparcie państwowe? — Będziemy udzielać wsparcia wyłącznie projektom w języku ukraińskim. To warunek. Ponieważ właśnie one naprawdę potrzebują pomocy, jako że film w języku ukraińskim w naszym kraju jest ograniczony na rynku, który i tak nie jest rozwinięty. Kino rosyjskojęzyczne ma perspektywę bycia pokazanym bez dodatkowych kosztów na tłumaczenie czy dubbing w innych krajach poradzieckich, a to od razu daje zupełnie inną, bardziej masową widownię, inne wpływy. — Ale poza dystrybucją w kinach filmy pokazuje się w kanałach telewizyjnych. Czy środki uzyskane od nich mogą wpływać na rentowność produkcji? — Na razie kanały telewizyjne nie są gotowe na masowe finansowanie kina. Obecnie średnio za pokaz w telewizji płacą właścicielowi od 10 tys. hrywien do 10 tys. dolarów. Środki za obejrzenie można by uzyskiwać także z oglądania w Internecie, po to, by potem kierować je na nowy projekt — gdyby u nas istniał rynek kina internetowego. Ale tego na razie nie ma. Bardzo szkodzi piractwo internetowe. Każdy film dzień lub dwa po premierze można już oglądać na pirackich stronach. I choć często jakość jest tam znacznie gorsza, to jednak — za darmo. Czyli w rzeczywistości za nich płacą inni, ci, którzy szukają pieniędzy na kino, którzy opłacają wszystkie wydatki na jego produkcję. I w tym tkwi problem: nie w tym, że komuś żal, aby ktoś oglądał najnowsze filmy za darmo. A w tym, że branża filmowa traci możliwość zarobku. — Czy w takim razie koprodukcja z europejskimi producentami filmowymi jest wyjściem z sytuacji? Czy mamy bazę prawną dla takiej współpracy? — Oczywiście, i już aktywnie współpracujemy. Nasza współpraca odbywa się na podstawie obowiązywania Europejskiej konwencji o kinematograficznej koprodukcji, której uczestnikami są praktycznie wszystkie kraje europejskie, i nie tylko. Zawarto dwustronną umowę o współpracy z Francją. W tym roku ratyfikowaliśmy międzyrządową umowę o kinematograficznej koprodukcji z Izraelem. Rozpoczęto także oficjalne negocjacje między rządami Kanady i Ukrainy. — A jak traktują ukraińskie kino na świecie? — Mało je znają, ale ostatni rok daje podstawy, by mieć nadzieję, że sytuacja się zmieni. W ciągu ostatniego roku nasze filmy — w szczególności stworzone w koprodukcji — wzięły udział w wielu najbardziej prestiżowych międzynarodowych festiwalach filmowych: w Rotterdamie, Berlinie, Cannes, Karlowych Warach, Warszawie, Tallinnie… W Lipsku brał udział nasz film dokumentalny. Ponadto w tym roku w wielu krajach odbyły się Dni Kina Ukraińskiego. — Derżkino wspiera nie tylko filmy fabularne? — Wspieramy także kino dokumentalne, animację. Nasze filmy dokumentalne zdobywają nagrody na międzynarodowych festiwalach. Dawne tradycje ma też nasza animacja. Jednym z najbardziej udanych projektów animowanych stał się pełnometrażowy film animowany „Mykyta Kożumiaka”, a przecież jest jeszcze szereg krótkometrażowych prac animowanych. Musimy dbać o wszystkich widzów, o różne grupy odbiorców, obejmować wszystkie gatunki. — Co uważa Pan za największy sukces ukraińskiego kina w minionym roku? Na planie filmu „Dzidzio Kontrabas” — To, że w tym roku praktycznie co tydzień mieliśmy nową premierę filmową. To, że już widać rezultaty, widać ruch. Swoją drogą, film „Cyborgi”, który obecnie pokazuje tak wysoki wynik wpływów kasowych, również został stworzony przy wsparciu Derżkino. — W czym tkwią główne problemy tworzenia jakościowych ukraińskich arcydzieł filmowych? — Przez ostatnie dziesięciolecia ukraińskie kino tylko niszczono — utracono tradycję, technologie, majątek, rozproszono specjalistów, a nowych według światowych współczesnych wzorców nie kształcono. Łatwiej było wpuścić na ekrany coś amerykańskiego, europejskiego, a częściej Notatka: Dni Kina Ukraińskiego w 2017 roku odbyły się w Brukseli, Holandii (styczeń), Rzymie, Włoszech (czerwiec), we wrześniu — we Francji i Kanadzie, w listopadzie — w Czechach, w grudniu — w Libanie i Wielkiej Brytanii. W Bułgarii w dniach 8–10 grudnia w ramach Dni Kina Ukraińskiego pokazano pięć różnorodnych gatunkowo filmów: „Czerwony”, „Gniazdo turkawki”, „Kredens”, „Pryputni” oraz klasykę naszego kina — „Biały ptak z czarnym znamieniem”. Pyłyp Illenko

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn