Strona · s. 7strona oryginału ↗
Druga rocznica utworzenia PCU: realne fakty o Ukraińskim Kościele, które niszczą rosyjskie mity
Слово Просвіти, №01 за 2021 рік
Heorhij ŁUK’JANCZUK. PCU jest jedynym kanonicznym Kościołem na terytorium Ukrainy. 15 grudnia minęły dwa lata, odkąd utworzono Prawosławny Kościół Ukrainy. Właśnie 15 grudnia 2018 roku w Kijowie przeprowadzono Sobór Zjednoczeniowy ukraińskich kościołów prawosławnych, którego uczestnicy zatwierdzili statut i wybrali Zwierzchnika Prawosławnego Kościoła Ukrainy (PCU). Doniosłe wydarzenie, które miało miejsce w kijowskim soborze św. Zofii, uznał Patriarchat Ekumeniczny — przeprowadzeniu soboru przewodniczył przedstawiciel Konstantynopola, metropolita galijski Emmanuel. Patriarchat Ekumeniczny pod koniec 2018 roku nadał PCU kanoniczną autokefalię. Ukraiński Kościół stał się jedynym prawowitym następcą metropolii kijowskiej, założonej pod koniec X wieku, i otrzymał 15. miejsce na liście (dyptyku) kościołów autokefalicznych, jedynie formalnie stając się najmłodszym z nich. Najważniejsze fakty o utworzeniu Prawosławnego Kościoła Ukrainy, jego znaczeniu oraz współczesnym stanie na Ukrainie. PCU jest jedynym kanonicznym Kościołem na terytorium Ukrainy. Sobór Zjednoczeniowy ukraińskich kościołów w grudniu 2019 roku wybrał metropolitę Epifaniusza (Serhij Dumenko, który w tamtym momencie miał 39 lat) kanonicznym metropolitą kijowskim i całej Ukrainy oraz przyjął Statut Kościoła Ukrainy. „Od tego czasu nowy autokefaliczny Kościół Ukrainy jest jedynym kanonicznym Prawosławnym Kościołem na terytorium Państwa Ukraińskiego, a Błogosławiony Metropolita Kijowski i całej Ukrainy ma być uznany za jego kanonicznego Zwierzchnika” – poinformował patriarcha ekumeniczny Bartłomiej. Konstantynopol podkreślił, że hierarchowie RKP na Ukrainie (UKP PM) nie są już miejscowymi rządzącymi biskupami: „A jednak, w duchu pasterskiej troski, tymczasowo tolerujemy istnienie ukraińskich hierarchów pod Rosją nie jako miejscowych rządzących biskupów, lecz jedynie jako tytularnych lub tych, którzy przebywają (mają rezydencję) na Ukrainie, hierarchów, zgodnie z kanonem 8 I Soboru Nicejskiego, mając nadzieję, że z woli Bożej wkrótce zjednoczą się z Kościołem lokalnym” – poinformował patriarcha. W związku z tym metropolita Onufry nie jest już rozpatrywany przez Konstantynopol jako kanoniczny metropolita kijowski, a jedynie jako hierarcha mieszkający w Kijowie. Od 11 października 2018 roku, kiedy nastąpiło anulowanie aktu z 1686 roku o tymczasowym przekazaniu metropolii kijowskiej pod zarząd Kościoła Moskiewskiego, na Ukrainie UKP PM już nie istnieje, chociaż RKP nadal nie uznaje tej decyzji i wciąż uważa Onufrego za „metropolitę kijowskiego”, a UKP PM za „jedyny kanoniczny kościół prawosławny na Ukrainie”. Szczególnie warto zwrócić uwagę na stanowisko patriarchy Bartłomieja dotyczące aktualnego statusu kanonicznego hierarchów UKP PM. Stanowisko Bartłomieja: istnienie Kościoła Moskiewskiego na Ukrainie jest jedynie zjawiskiem tymczasowym! Większość Ukraińców uważa się za wiernych PCU. Liczba wiernych Prawosławnego Kościoła Ukrainy w ciągu roku wzrosła o jedną trzecią. Świadczą o tym wyniki badania Centrum Razumkowa „Religia i kościół w ukraińskim społeczeństwie”, przeprowadzonego w październiku 2020 roku. Wśród tych, którzy uważają się za prawosławnych, przynależność do PCU zadeklarowało 32,2% ankietowanych, do UKP (PM) – 21,9%, po prostu prawosławnymi – 39,2%. Oleksandra PRYCHOD’KO-WOZNIAK, przewodnicząca organizacji rejonowej „Proświta” im. T. H. Szewczenki, parafianka cerkwi św. równej apostołom księżnej Olgi, prenumeratorka i miłośniczka gazet „Widrodżennia” oraz „Słowo Proświty”. W naszym osiedlu Hłyboka w obwodzie czerniowieckim aktywiści-patrioci, w większości z rodzin represjonowanych, na czele z Proświtą, Narodowym Domem, Kozacką Wartą, z kierownikami Ludowego Ruchu (Wozniak O.H., Caryk Je.I., Łopuliak I.K., Majszczuk M.S.) w latach dziewięćdziesiątych wznieśli pomnik „Bojownikom o wolność”, u podnóża którego przychodziliśmy modlić się w ojczystym języku, kiedy jeszcze nie mieliśmy własnego pomieszczenia. Nabożeństwu przewodniczył ojciec Wołodymyr Feddiw... I oto pewnego dnia wszyscy razem wyruszyliśmy do ówczesnego przewodniczącego rejonowej administracji państwowej Mykoły Mykołajowycza Karlijczuka. Przyczynił się on do przydzielenia niewielkiego pomieszczenia starej szkoły — byłej pracowni. I wszyscy zgodnie przekształciliśmy je w tymczasową cerkiew, na otwarcie której przybył wysokodostojny arcybiskup Danyło. Po pewnym czasie p. Karlijczuk M. M. przyczynił się do przydzielenia miejsca pod budowę świątyni właśnie tam, gdzie wskazywał młody, nowo mianowany ksiądz Roman Hryszczuk. Z przyjściem do nas ojca Romana zawrzała wielka praca nad wzniesieniem nie po prostu cerkwi, a majestatycznej świątyni. Ta pełna poświęcenia praca trwa pod jego kierownictwem przez dwadzieścia lat — i do dnia dzisiejszego. Od rana do późnego wieczora przebywał na budowie i błyszczały jego oczy, gdy udało się zrobić choć cokolwiek... Początkowo parafian było mało, w większości staruszkowie, środków prawie w ogóle nie było, więc młody ksiądz przez dwadzieścia lat nie pobierał tej małej pensji, którą wspólnota mu wyznaczała. Ale ojciec Roman sam kopał, nosił piasek, mówiąc: „Musimy pracować jednakowo, odpoczywać będziemy później”. Lecz nie wiem, czy kiedykolwiek ten człowiek odpoczywał. Miałam aparat fotograficzny i kamerę wideo. Nagrywałam, a te materiały rozsyłaliśmy po całym świecie, prosząc o pomoc. Lecz odpowiedź i pomoc przyszły tylko z Kanady i Niemiec, a nasi działacze państwowi i deputowani ani razu nie zareagowali, nie pomogli... Całe swoje życie o. Roman sam się uczy i uczy nas. Z sukcesami uczą się jego dzieci, biorą aktywny udział w budowaniu naszej Ojczyzny. Członkowie rodziny stworzyli rodzinny zespół „Ukrajinoczka” i brali udział w upamiętnianiu rocznic T. H. Szewczenki, Łesi Ukrainki, Olhy Kobylańskiej, Domki Botuszanskiej i in. Drodzy przyjaciele naszej ukochanej, jednej z najlepszych patriotycznych, naukowych, ludowych gazet „Proświta”! Przyjemnie czytać różnorodne materiały z życia oświatowców, pracowników kultury, które stale pojawiają się na łamach ulubionej gazety. Niech wrogowie i obojętni mieszkańcy nie cieszą się z tymczasowych kłopotów w naszym tak trudnym okresie kształtowania i odbudowy. Dzisiaj chcę opowiedzieć o naszym proświtańskim życiu. Ten rok dla nas wszystkich, jak i dla mnie, był szczególnie niesprzyjający. Przeszłam koronawirusa. Przeważnie nabożeństwa oglądałam w telewizji, prawie cztery miesiące chorowałam, a parafianie razem z o. Romanem modlili się za mnie, za wszystkich — i za Was, szanowni przyjaciele...
W 2014 roku nasz ks. Roman był na Majdanie. Wynosił rannych, przygotowywał dla studentów kanapki. Zostawił czworo dzieci, podstawiał swoje serce pod kule... Snajper celował w oko, ale w momencie, gdy wroga kula już leciała, on przypadkowo zrobił krok do przodu — i ona, na szczęście, tylko oparzyła mu twarz. Nasz ksiądz Roman to kapelan... Tam, gdzie nasi rodacy z Hliboki bronią Ukrainy, on był w liczbie pierwszych jako mentor i wolontariusz, przyjaciel i duszpasterz. Setki razy osobiście zawoził dla naszych obrońców produkty, ciepłą odzież, siatki, uplecione rękami starszych parafian, wielu z których już, niestety, nie ma wśród nas. Razem z bojownikami tam, w Donbasie, zbudowali kapliczkę. Uczył modlić się, spowiadał bojowników, udzielił ślubu zakochanym także tam, na wojnie... A tutaj całą wspólnotą powitaliśmy go w wojskowym rynsztunku, który tak mu pasował! Nas, parafian Kościoła Prawosławnego Ukrainy, nie jest tak wielu, a dlatego musimy z szacunkiem odnosić się do siebie nawzajem. Nie dawajmy możliwości naszym przeciwnikom cieszyć się z tymczasowych nieporozumień i błędów. Niedawno spotkała mnie nasza była absolwentka, obecnie adwokat, urodzona tutaj, w Karpatach, gdzie tysiące patriotów zginęło w domach, lasach, kryjówkach, w obozach śmierci, broniąc Ukrainy przed stalinowskimi i hitlerowskimi poplecznikami. Zapytała: „I pani, osoba z wyższym wykształceniem, chodzi do tego niekanonicznego kościoła?”. Odpowiedziałam jej: „Tak ja dlatego właśnie chodzę do ukraińskiego kościoła, że jestem osobą z wyższym wykształceniem... I jestem Ukrainką!”. I rzeczywiście, szczęśliwy jest ten człowiek, który niesie w swojej duszy, w sercu Dobro, Pokój, Przyzwoitość, Zgodę oraz wszystko, co czyste i jasne! Często właśnie takich ludzi Bóg posyła nam dla ratowania duszy... Aby ocenić pełną poświęcenia działalność naszego ks. Romana Hryszczuka, trzeba przyłączyć się i przyjrzeć jego osobowości, jego niestrudzonej działalności w tworzeniu naszego ukraińskiego kościoła prawosławnego, w odtwarzaniu i zachowaniu historycznej prawdy o naszej wierze i kościele, wsłuchać się w jego mądre twierdzenia i kazania. Niech dla Was wszystkich i dla niego nagrodą i podziękowaniem zabrzmią te wersy: Kto nam drogę przeszedł o świcie w pełni, Uśmiechnął się przyjaźnie i miło, Czy chustka płynęła w drogim oknie, Jak święte żagle miłości, Temu cześć wielka i podziękowania ziemskie! Niech spełniają się myśli i marzenia Tego, kto w drogim oknie Rozświetlił wszystkie smutki i nadzieje... I niech w wiekach Kwitną żyta, A rozłąkom nie ma końca — Wieczna wdzięczność temu, kto rękę w niepogodę podał I dobry uśmiech w duszę rzucił! Zauważają 43,1% ankietowanych, z innymi kościołami prawosławnymi utożsamia się 0,8% ankietowanych. Przedstawiciel służby prasowej KPU Mychajło Omelian opowiedział, że obecnie KPU stara się stać nowoczesnym kościołem. Według jego słów, do kościoła przychodzą odwiedzające bez nakryć głowy, chociaż przy wejściu wisi prośba do kobiet, by nie wchodziły do świątyni z niepokrytą głową. „Jeśli chodzi o tak zwany dress code, to patrzymy najpierw na człowieka i osobowość, a nie na jego ubiór — wyjaśnia Omelian. — Dla nas przede wszystkim ważne jest, że człowiek przyszedł do świątyni”. KPU uznał, że na obecnym poziomie rozwoju medycyny skutecznym sposobem ochrony przed infekcjami jest szczepienie i zaznaczył to na swojej stronie na Facebooku: „Szczepiąc się, troszczymy się nie tylko o siebie, ale i o swoich bliskich i krewnych”. Swoją drogą, obecnie w KPU dyskutuje się o nowych reformach, takich jak przejście z kalendarza juliańskiego na gregoriański. W szczególności chodzi o przeniesienie Bożego Narodzenia z 7 stycznia na 25 grudnia. „My jako kościół będziemy gotowi do przejścia w tym czasie, kiedy zrozumiemy, że wszyscy wierni są jednomyślni, i my wspólnie przejdziemy do świętowania według nowego stylu” – zapewnił w swoim apelu do wiernych metropolita Epifaniusz podczas niedzielnego nabożeństwa w Soborze Michajłowskim.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
