Strona · s. 10strona oryginału ↗
Rarytas, który ma 100 lat, po raz pierwszy w języku ukraińskim…
Слово Просвіти, №01 за 2021 рік
Natalia KLYMENKO Zasłużona pracownica kultury Ukrainy, dyrektor Muzeum Centrum Historycznego miasta Kijowa W toku Rewolucji Ukraińskiej 1917-1921 lat po raz pierwszy w XX wieku stworzono niezależne państwo narodowe. 22 stycznia 1918 roku IV Uniwersałem Centralnej Rady ogłoszono: „Od dziś Ukraińska Republika Ludowa staje się samodzielnym, od nikogo niezależnym, wolnym, suwerennym państwem narodu ukraińskiego”. Zatwierdzono Herb, Hymn „Jeszcze nie umarła Ukraina”, niebiesko-żółtą flagę, uchwalono ustawy o języku państwowym, o Ukraińskim Autokefalicznym Kościele Prawosławnym, ustanowiono jednostkę monetarną – hrywnę, przyjęto Konstytucję URL, ustalono granice Ukrainy. 22 stycznia 1919 roku na placu Sofijskim uroczyście ogłoszono Akt Zjednoczenia URL i ZURL. 11 listopada 1918 roku zakończyła się I wojna światowa. 18 stycznia 1919 roku rozpoczęła pracę Paryska konferencja pokojowa (18 stycznia 1919 r. — 21 stycznia 1920 r.), na której mowa była o stworzeniu nowej mapy politycznej Europy. Delegacja ukraińska na konferencji skierowała swoje wysiłki na to, aby doprowadzić do uznania niepodległości URL przez państwa-uczestników i przyjąć ją do Ligi Narodów. W ostatnim rozdziale „Memorandum o niepodległości Ukrainy” zaznaczono: Wnioski Wychodząc z przedstawionych faktów, oświadczamy co następuje Delegacja Republiki Ukraińskiej ma zaszczyt prosić: 1. Uznania Republiki Ukraińskiej jako suwerennej i niezależnej, która została stworzona z woli całego narodu na terytorium byłej Rosji i byłych Austro-Węgier. 2. Przyjęcia Republiki Ukraińskiej do Ligi Narodów. W ciągu stycznia – na początku lutego 1919 roku przez Dyrektoriat stworzono 17 Nadzwyczajnych misji dyplomatycznych, których głównym zadaniem było przekazanie społeczności światowej prawdy o Ukrainie i jej walce o niepodległość. Oprócz tego działało już 5 ambasad. Swoistą misję dyplomacji kulturalnej wypełniała oddelegowana do Europy Ukraińska Republikańska Kapela pod dyrekcją Ołeksandra Koszycia. Dokumentem, który świadczył o tysiącletnim dziedzictwie państwowości Ukrainy i potwierdzał historyczne uzasadnienie jej odrodzenia w XX wieku, stał się „Mémoire sur l`Indépendance de l`Ukraine présenté a la Conférence de la Paix par la Délégation de la République Ukrainienne”, Paris, 1919, w języku ukraińskim — „Memorandum o niepodległości Ukrainy, przedstawione na Konferencję Pokojową przez delegację Republiki Ukraińskiej”. Tutaj w 6 rozdziałach („Geografia”, „Historia”, „Kultura Ukrainy”, „Ekonomia”, „Reorganizacja Republiki Ukraińskiej”, „Granice Republiki Ukraińskiej”) na 126 stronach, włącznie z mapą Republiki Ukraińskiej, podano zwięzłą encyklopedię Ukrainy. „Mémoire sur l`Indépendance de l`Ukraine présenté a la Conférence de la Paix par la Délégation de la République Ukrainienne”, Paris, 1919 (na którym widnieje odcisk pieczęci Uniwersytetu Józefa Piłsudskiego w Warszawie), udostępniony przez znanego kijowskiego kolekcjonera Wiktora Kyrkewycza, muzeum eksponowało w projektach wystawienniczych, prezentowanych w Narodowym Rezerwacie „Sofia Kijowska” i Kijowskim Domu Naukowców NAN Ukrainy: „Państwo tworzyło się wiekami. Państwo buduje się obecnie” (2016-2017), „Rewolucja Ukraińska 1917-1921 lat. Wymiar kijowski” (2017-2018), „Droga do niepodległości o długości trzech stuleci” (2019), „Memorandum o niepodległości Ukrainy” (2020). Na wystawach można było zobaczyć Uniwersały Centralnej Rady, dokumenty, wydania drukowane, gazety, banknoty państwowe, znaczki pocztowe, pocztówki, podręczniki szkolne, mapy Ukrainy, przedmioty epoki ze zbiorów muzeum i kolekcji prywatnych. Dokument, z którym delegacja Ukraińskiej Republiki Ludowej w 1919 roku w Paryżu broniła prawa narodu ukraińskiego do swojej suwerenności i który odegrał kluczową rolę w przełomie informacyjnym Ukrainy na arenie międzynarodowej na początku XX wieku, został wydany w niewielkim nakładzie w języku francuskim w paryskiej drukarni. Przez 100 lat nie wspominano o nim w pracach i dokumentach dotyczących Rewolucji Ukraińskiej 1917-1921 lat. Jedyny sposób na przełamanie „blokady informacyjnej” dzisiaj – to dokonanie tłumaczenia i wydanie unikalnego dokumentu historycznego. Nad wydaniem pracowali: autor idei projektu i przedmowy Natalia Kłymenko, dyrektor muzeum, zasłużona pracownica kultury Ukrainy; autorka tłumaczenia z języka francuskiego Nadija Naumowa, główny kustosz zbiorów muzeum; autor artykułu wstępnego Dmytro Hordijenko, kandydat nauk historycznych, starszy pracownik naukowy Instytutu Archeografii Ukraińskiej i Źródłoznawstwa im. M.S. Hruszewskiego. Strony tego stuletniego rarytasu, pisanego tutaj, w Kijowie, a wydanego w Paryżu, dają możliwość zobaczenia Ukrainy taką, jaką widzieli ją ci, którzy w niewiarygodnie trudnych warunkach historycznych mieli zaszczyt dołączyć do tworzenia i utwierdzania Państwa oraz obowiązek przekazania światu informacji o Ukrainie. „Nie było narodu, który biłby się z większą wiarą o swoją wolność. Nie było narodu, który w tak strasznych warunkach tak walczył o swoje prawo do życia, o swoją niepodległość. Zagrożony nienasyceniem innych narodów, zbałamucony panrusizmem, bez broni, bez środków, samotny pod nieufnym spojrzeniem całej Europy, naród ukraiński wyzwala swoje ziemie od zagrożenia bolszewickiego i wyzwala swoją stolicę. Wolne narody są poruszone potęgą tych walk, choć ich rządy udają, jakby nie widziały zmagań tego narodu. Ukraińcy nie tylko bronią siebie, ale i całą Europę. (Gazeta „Il Popolo d’Italia”. 06.IX.1919, B. Mussolini). A po okupacji Kijowa przez wojska Denikina to samo czasopismo w numerze 251 z 1919 roku zaznacza: „Panrusizm dokonał wielkiej zbrodni. Moskale – to cudzoziemcy dla Ukrainy. A zajęcie Kijowa w imię Wielkiej Rosji – to wstrętna zbrodnia, zamach na wolność narodów”. Ta ocena wydarzeń sprzed stu lat świadczy: Europa dobrze zdawała sobie sprawę z tego, co działo się na Ukrainie i kto broni jej przed zarazą bolszewicką. „Bolszewicy mieli rację, gdy później pisali, że Ukrainę opanowali nie tyle siłą zbrojną, co siłą swojej propagandy wśród zdezorientowanych mas ukraińskich”, – pisał premier URL Isaak Mazepa w książce „Ukraina w ogniu i burzy rewolucji 1917-1921”.
Głos szanownym gościom online – prezentacje: Zastępca ministra spraw zagranicznych Ukrainy Wasyl Bodnar: „Publikacja tej pracy to niezwykle wielki dorobek wiedzy o ukraińskiej dyplomacji… Ze strony Ministerstwa będzie pełne wsparcie dla jej popularyzacji wśród naszych partnerów za granicą i dla naszych ambasad”. Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Ukrainy we Francji Wadym Omelczenko: „Pozwólcie wyrazić słowa wdzięczności tym, którzy zainicjowali i zrealizowali ten projekt. To bardzo ważne. Ja osobiście od siebie powiem, że daliście mi do rąk bardzo ważne narzędzie. Przy komunikacji z naszymi francuskimi przyjaciółmi mówią oni, że o Ukrainie, niestety, wiedzą bardzo mało. To wydanie jest jednym z dowodów na to, że Państwo Ukraińskie ma swoje korzenie. Teraz, tak jak 100 lat temu, w Paryżu musimy udowadniać całemu światu, i w formacie normandzkim, że mamy prawo do niepodległości i, tak jak 100 lat temu, musimy stawiać opór tym, którzy sięgają po nasze wartości i wolność… Zapraszam was do Paryża. Udostępnimy wam kilka platform, gdzie będziemy mogli z wami jeszcze raz zwrócić historię w stronę współczesności”. Dyrektor Akademii Dyplomatycznej Ukrainy Hennadij Nadolenko: „Szczerze dziękuję za zaproszenie do włączenia się w dyskusję nad tak historycznym dokumentem. „Memorandum” jest niezwykle ciekawym i ważnym dokumentem historycznym dla nas wszystkich. Podczas Rewolucji Ukraińskiej zostało stworzone narodowe Państwo Ukraińskie… Przedstawiona deklaracja właśnie utrwaliła podstawy Państwa Ukraińskiego, czyniąc pierwszy krok do przywrócenia historycznej sprawiedliwości — samoodrodzenia ukraińskiej państwowości jako idei soborności narodu ukraińskiego i jego ziem. Publikacja — ważny i absolutnie niezbędny krok na drodze do przemyślenia zarówno historii, jak i przyszłości naszego państwa. Proponuję organizatorom, opierając się na tym dokumencie, pomyśleć nad serią wykładów dla słuchaczy Akademii Dyplomatycznej. Będziemy radzi widzieć was i współpracować dalej”. Przewodnicząca Towarzystwa Naukowego Historii Dyplomacji i Stosunków Międzynarodowych, profesor Iryna Ma- 15 grudnia 2020 roku Muzeum historycznego centrum miasta Kijowa przeprowadziło prezentację online dwujęzycznego (z faksymilowym odtworzeniem francuskiego oryginału) wydania „Memorandum o niepodległości Ukrainy, przedstawionego na Konferencję Pokojową przez delegację Republiki Ukraińskiej” w „Mediacentrum” Generalnej Dyrekcji ds. Obsługi Przedstawicielstw Zagranicznych. Moderatorka wydarzenia – Natalia Kłymenko. Ołeksandr Kuczeruk, Natalia Kłymenko oraz Dmytro Hordijenko
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
