Strona · s. 16strona oryginału ↗
Cud Bożego przyjścia
Слово Просвіти, №01 за 2021 рік
Sofia MAJDANSKA
Babcia zapewne starała się zaprzyjaźnić z nowymi, przyjezdnymi ludźmi innej kultury, innych zwyczajów, dlatego jakoś poszliśmy w gości do nauczycielki języka rosyjskiego. Była sroga zima, idąc poboczem drogi, zobaczyłam pstrokatego kurczaka, który stojąc na jednej nodze, tak właśnie zamarzł. To, co zobaczyłam, tak mnie poruszyło, że przykucnąwszy przy nim, zaczęłam ogrzewać go oddechem, mając nadzieję, że odżyje. Sypało śniegiem, a babcia, idąc przodem, od razu nie zauważyła, że nie ma mnie obok. Tak bardzo przejęłam się procesem „odrodzenia” zamarzniętego kurczaka, że nawet nie odpowiedziałam, gdy mnie wołano. Dobrze, że babcia wróciła, bo ja również zaczęłam powoli zmieniać się w sopel lodu.
Wchodząc z bożonarodzeniowego chłodu do mieszkania nauczycielki, znaleźliśmy się w prawdziwej „rosyjskiej bani”, piecyk buchał żarem, a powietrze od razu otuliło nas duszną pierzyną. W domu nie byliśmy przyzwyczajeni do takiej łaźni, a na dodatek poczęstowano nas „rosyjską herbatą”, piłam ją po raz pierwszy, bo w domu na śniadanie przygotowywano kawę z mlekiem, a napary z kwiatu lipy, rumianku czy bzu, albo gorzkie – z kory wierzbowej i piołunu, babcia dawała mi tylko przy przeziębieniu. Jedyne, co rzucało się w oczy – na łóżku ciemnoniebieskie satynowe prześcieradło w czerwone róże i takie same poduszki. Babcia miała pewien kult bielizny: wygotowywano ją, krochmalono, naciągano, prasowano; zwłaszcza w zimowe dni, kiedy bieliznę wnoszono z mrozu, wypełniała pokoje zadziwiającą chrupiącą świeżością. Na wsi również nigdy nie widziałam na pościeli ciemnej bielizny, nawet narzuty i te były białe. Więc teraz, kiedy zważywszy na niepogodę i późną porę nauczycielka zaproponowała przenocowanie u niej, przestraszywszy się, że będę musiała spać na tej „brudnej”, ze względu na kolor, bieliźnie, prawie urządziłam histerię. W końcu, podziękowawszy za gościnę, babcia musiała zrezygnować z noclegu.
„Rosyjska bania i rosyjska herbata” jednak dały o sobie znać, bo następnego dnia dopadł mnie już piekielny żar przeziębienia i stoicko siorbałam gorzki wierzbowy wywar.
Była jeszcze jedna próba porozumienia się z „bratnim rosyjskim narodem”, kiedy w domu pojawiła się niemal „Puszkinskaja niania”. Nazwała się czy to uczestniczką zwycięskiego natarcia na Berlin, czy naocznym świadkiem nie mniej udanych działań partyzanckiej dywizji Kowpaka… Wtedy po raz pierwszy zobaczyłam, jak przy braku ust i brwi można tworzyć iluzję piękna jedynie za pomocą ogryzka czarnego ołówka i krwistoczerwonej szminki. Puszkinskaja niania nie znała ani rumuńskiego, ani ukraińskiego, jednak zapewniała mnie, czteroletnie dziecko, że wkrótce cały proletariacki świat będzie rozmawiał tylko po rosyjsku.
Tamtego chłodnego marcowego poranka nudziłam się w pokoju, bo nie puszczano mnie na dwór, do moich rówieśników, dziadek z babcią byli już w szkole, kiedy przez radiowęzeł zaczęły przeraźliwie wyć syreny i nagle, głośniej od syren, zawyła-zajęczała moja niania. Zdezorientowana, wpatrując się w niepowstrzymany potok łez, który spływał po bruzdach jej podzolistych zmarszczek, ostrożnie zapytałam: dlaczego płaczesz?.. Wybuchnęła jeszcze głośniejszym szlochem: dzisiaj umarł Stalin – a gdzież mi, małej, pojąć niepowetowaną, planetarną stratę całej postępowej ludzkości, stratę ojca wszystkich narodów?.. Słuchając jej nieutulonych łkań, poczułam się bardzo niezręcznie i wstyd mi było, że ani jednej łezki nie mogę wycisnąć ze swoich oczu. Wbiwszy się pod dziadkowe biurko, zaczęłam gorączkowo myśleć, czym by tu rozjątrzyć do łez swoje serce i przypomniałam sobie o Syneńku, do którego już nie raz chodziłam z babcią na Ruski cmentarz. Kiedy pomyślałam o małym chłopczyku Ostapczyku-Syneńku, który bawił się ze mną i umarł, a ja go nie pamiętam, nawet nie mogę przypomnieć sobie jego twarzy – ogarnął mnie taki samotny smutek, że szczerze zaszlochałam.
Babcia nie na żarty zaniepokoiła się, kiedy zastała w domu duet gorliwych płaczek i wkrótce rozstała się z „Puszkinską nianią”, bo, jak pisał klasyk, „umom Rossiju nie poniat'... W Rossiju możno tolko wierit'.”: i one wierzyły początkowo w obraz „cara-batiuszki”, a potem w „ojca narodów…”
Później miałam jeszcze dwie nianie: śniadą, czarnooką i czarnowłosą dziewczynę-nastolatkę Mariucę, po niej Domnikę: miałam pięć lat, a ona piętnaście, wesoło się bawiłyśmy, potem babcia postanowiła wziąć Hucułkę, żebym nie zapomniała ojczystego języka. I do nas, z polecenia państwa Stratiuczuków, przyjechała z Wyżynki Kateryna – właśnie ta dziewczyna, o której w Karpatach śpiewają: „A ja teje diwcza lublu, szczo bile, jak husie…” Z nią również się przyjaźniłyśmy, aż do czasu, gdy zdarzył się przykry wypadek: Kateryna usiadła pisać list do swojej mamy w Wyżynce, żeby jej nie przeszkadzać, dała mi arkusik papieru i ołówek. Zapytałam, czy mogę również napisać list do mojej mamy. Oczywiście, że możesz, — ucieszyła się Kateryna, bo przez pewien czas nie będę jej przeszkadzać. Nie martwiłam się tym, że nie znałam jeszcze alfabetu, byłam pewna – moje pismo mama zdoła przeczytać. Jedyne co mnie martwiło – dla mojego listu nie było koperty i prosiłam Katerynę, żeby go wysłała. Uspokoiła mnie, że na pewno wyśle i zaczęłam natchnienie „bazgrać” list. Najczulsze, najszczersze, najpiękniejsze słowa zostały włożone do tej pierwszej, samodzielnej epistoły, jeszcze w kąciku arkusza narysowałam swój portret, żeby mama zobaczyła, jaka już jestem duża. Minęło kilka dni i z jakiegoś powodu znalazłam się w tej części ogrodu, gdzie była wykopana jama na różne śmieci. Na szczęście, wtedy jeszcze nie było ani polietylenu, ani plastiku i wszystko, co trafiało do jamy, po kilku latach stawało się nawozem dla grządek, zajrzałam do jamy i nagle poczułam się, jakby uderzono mnie z całej siły – tam zobaczyłam swój list, Kateryna go wyrzuciła. Po raz pierwszy twarzą w twarz zetknęłam się z kłamstwem; nie do zniesienia było uświadomienie sobie, że tego listu moja mama nigdy już nie przeczyta…
Lecz właśnie od Kateryny dowiedziałam się, że istnieje wszechwładna, wszystko widząca siła, ona karze i miłuje, daje i zabiera, ona kocha każdą istotę i nawet kiedy karze – to również z miłości, bo wszystko, co na ziemi, stworzone jest Jej łaską, i to jest – Pan Bóg i tylko On może pomóc człowiekowi, kiedy jest mu ciężko i już od nikogo nie można spodziewać się pomocy, wszak Bóg słyszy nawet najmniejsze dziecko, Bóg jest tam, wysoko na chmurach…
Jakoś, w chłodny jesienny dzień człapałam sama po mokrym rdeście na podwórku, mżył drobny deszczyk, chmury zeszły bardzo nisko, niemal zahaczając o nasz dach, i pomyślałam – nadarza się dobra okazja bez świadków porozmawiać z Bogiem. Zrozumiawszy, że mój list już nie dotrze do mamy, postanowiłam spróbować – może Bóg przekaże mamie moje pragnienia. Wpatrywałam się w siwą baranicę chmur, próbując dostrzec choćby cień Boga. Nie będąc pewną, że mnie usłyszą, mimo wszystko zaczęłam tworzyć swoją dziecięcą modlitwę: prosiłam – jak
Bądźmy razem! PRENUMERATA—2 0 2 1 Koszt prenumeraty
TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA „PROŚWITA”
(z dostawą i kosztami pocztowymi):
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
