Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Mykoła Hołomsza: rok 2020 to rok straconych szans

Слово Просвіти, №01 за 2021 рік

— Jakim dla Ukrainy był rok 2020: ze znakiem „+” czy „-”? Czego było więcej: dobrego czy złego? — Nazwałbym go rokiem straconych szans. Między zobowiązaniami programowymi władzy a oczekiwaniami ludzi istnieje ogromny dysonans. Obywatele pragnęli szybkich kroków w walce z korupcją, we wzroście gospodarczym, w dążeniu do zamożnego życia, szybkiego zakończenia wojny na wschodzie Ukrainy oraz zwrotu Krymu. Niestety, przez błędy kadrowe, przez zamieszanie narzucone przez starych polityków, tego programu tak i nie udało się zrealizować. Moim zdaniem zadziałała strategia małych taktyk Putina dotycząca utrzymania rosyjskich pozycji na Krymie i w Donbasie. Agresor zdołał utrzymać to, o co walczy. Na czym polega pozytyw? Ukraińska władza i ukraiński establishment zdołali dostrzec brak perspektyw wybranych strategii i taktyk. Najwyraźniej zrozumieli, że inicjatywa przyniesiona przez zagranicznych specjalistów i ich „realizatorów” nie osiągnęła swojego celu i nie daje żadnego pozytywnego efektu. Praktyka podchwytywania wszystkiego, co narzucają, i wdrażania tego, w rzeczywistości bardzo zgubnie działa zarówno na gospodarkę, jak i na sferę zarządzania. Dlatego nasuwa mi się bardzo prosty wniosek: ukraińska władza musi opierać się na swoim narodzie, na jego wartościach moralnych i duchowych oraz wykorzystywać potencjał wyłącznie naszych obywateli. Wynika to z Konstytucji Ukrainy oraz Karty Narodów Zjednoczonych. Zgodnie z Ustawą Zasadniczą jesteśmy suwerennym państwem z szerokimi uprawnieniami i prawami. Karta Narodów Zjednoczonych mówi o tym, że żaden obcy kraj nie może ingerować w sprawy innego suwerennego państwa. Istnieje nadzieja, że z wyciągniętych lekcji oraz niezrealizowanych pragnień i planów zostaną wyciągnięte właściwe wnioski. W polityce zagranicznej i wewnętrznej kierownictwo państwa musi posługiwać się wyłącznie Konstytucją Ukrainy, jej ustawami, Kartą Narodów Zjednoczonych oraz prawem międzynarodowym. W żadnym wypadku nie można wystawiać na szczebel międzynarodowy ludzi nieprzygotowanych do zewnętrznych stosunków międzypaństwowych. Powinny w nich brać udział osoby z odpowiednią wiedzą, doświadczeniem i zrozumieniem sytuacji. — Słowo „koronawirus” stało się głównym lejtmotywem 2020 roku. Na ile skuteczne są działania władzy w walce z COVID-19? — W najnowszej historii nie tylko Ukraina, ale i cały świat stanęły przed wyzwaniem w kategorii pandemia. Niestety, do dnia dzisiejszego świat tak i nie określił, czym jest koronawirus. Czy jest to rzecz rękoma stworzona, czy naturalna? Większość ekspertów skłania się ku wariantowi numer jeden. Jeśli koronawirus jest rękoma stworzony, to jest to akt terrorystyczny na skalę światową. Wszyscy twórcy i realizatorzy choroby muszą ponieść odpowiedzialność za tę zbrodnię. Ukraina, jak i inne kraje, okazała się nieprzygotowana na takie wyzwanie. Niestety, od dziesięcioleci w naszym kraju trwa niszczenie wszystkiego, co państwowe i użyteczne dla ludzi. Zamiast tego całkowicie brakuje u nas strategii wprowadzania nowego. Widzimy ruinę medycyny, której kierunek strategiczny jest zerowy. Ukraińcy stali się świadkami niszczenia stacji sanitarno-epidemiologicznych. Musimy zdać sobie sprawę, że zniszczono u nas wywiad chemiczny, bakteriologiczny, biologiczny, odpowiednie laboratoria i wojska chemiczne. Chociaż w ustawie Ukrainy określono priorytetowość tych kierunków. Państwo Ukraina powinno określić strategiczny poziom rozwoju medycyny, a nie kłaść to zadanie na barki ignorantów. Nad tym trzeba pracować na szczeblu państwowym. Powiedzmy, RBNiO powinno stworzyć autorytatywną komisję, która sformułuje programowy strategiczny rozwój medycyny z uwzględnieniem konstytucyjnej zasady bezpłatnego świadczenia usług dla obywateli. Moim zdaniem, w związku z nieprofesjonalnymi działaniami poszczególnych urzędników, nie zdołaliśmy jasno, programowo rozpocząć walki z pandemią oraz zbadać i zrozumieć konieczności dwustronnego ruchu między władzą a społeczeństwem. Jeśli chodzi o wybór priorytetowych działań programowych, to nie powinny ich produkować głowy poszczególnych urzędników ani wyrywać z punktów wdrażania w obcych krajach. Zamiast tego należało wychodzić z bieżącego stanu spraw oraz zabezpieczenia majątkowego państwa i jego obywateli oraz tendencji rozprzestrzeniania się tych wyzwań. Zalecałbym stworzenie zrozumiałego dla całej Ukrainy planu i jasne korzystanie z niego. Społeczeństwo musi rozumieć propozycje władzy, aby je wykonywać. Tak samo należy stworzyć odpowiedzialną komisję z najpotężniejszych w państwie autorytetów, przedstawicieli nauki, praktykujących lekarzy placówek medycznych. Ci ludzie są zdolni wypracować program działań i protokoły. Ukraina kiedyś w produkcji szczepionek nie była w tyle, a zajmowała miejsce wśród przodowników. Dlatego trzeba pilnie rozwijać te kierunki i przeznaczać na ich rozwój środki. Myślę, że należy działać właśnie tak. — Po co doszło do kryzysu konstytucyjnego? Czy był to czyjś zły zamiar? — Uważam, że jest on sztuczny. Co więcej, tutaj nie obyło się bez naszego północnego sąsiada. Rosja jasno zorientowała się, że poprzednia władza wprowadzała inicjatywy ustawodawcze, ignorując zasady zawarte w Konstytucji. Przecież zgodnie z Ustawą Zasadniczą Ukrainiec raz w roku składa deklarację do urzędu skarbowego w miejscu swojego zamieszkania. W Konstytucji nie ma nic wspomnianego o jego wydatkach, o krewnych, bliskich, znajomych i przyjaciołach. Dlatego takie zapisy ustawy są sprzeczne z wymogami Konstytucji. Ponadto nie jest tam wskazane, że deklarację należy składać do NAZK. Należy ją wysyłać do urzędu skarbowego w miejscu zamieszkania, tak jak robi się to w cywilizowanych krajach. Dlatego a priori nasi sąsiedzi, mając wewnątrz Ukrainy kolaborantów (przedstawicieli OPZZ – przyp. red.), zainicjowali wniosek do Sądu Konstytucyjnego Ukrainy. Na ile było to świadome czy nie – to inna kwestia. Wróg liczył na skandal międzynarodowy, konflikt wewnętrzny i dyskredytację Ukrainy w oczach społeczności międzynarodowej. Europa i USA nie rozumieją i nie mogą sobie wyobrazić, że u nas przyjmuje się ustawy, które są sprzeczne z Konstytucją. Nie widzę tutaj kryzysu konstytucyjnego. Chociaż kryzys rzeczywiście istnieje. I mieszka on w głowach ludzi, którzy nie mają wystarczającego wykształcenia i doświadczenia. Wszelkie działania muszą być podejmowane na podstawie ustaw i Konstytucji. Chciałbym przestrzec przed niedopuszczalnością podobnych sytuacji w przyszłości. Wszystko, co jest robione, musi przechodzić ocenę ekspertów. O ile mi wiadomo, eksperci Rady Najwyższej przed uchwaleniem ustaw o Państwowym Biurze Śledczym, NAZK i NABU wskazywali na niezgodność poszczególnych zapisów z normami konstytucyjnymi. Należało to uwzględnić. Zawsze mówiłem, że wraz z utworzeniem tych organów otrzymaliśmy minę z opóźnionym zapłonem. I ona obowiązkowo wybuchnie: w najbardziej odpowiedzialnych momentach będziemy widzieć, że to będzie działać znowu i znowu. Dlatego nie można tego zostawiać na powierzchni. Dzisiaj na bazie Instytutu Badań Strategicznych, RBNiO, komisji eksperckiej Rady Najwyższej powinny odbyć się przesłuchania. Z uwzględnieniem ich uwag trzeba opracować rekomendacje, które wyjaśniłyby, co należy zrobić, aby podobnych sytuacji konfliktowych nie było w przyszłości. — Po co władza podniosła ceny za media i uczyniła je drakońskimi? Czy naprawdę nie można było obejść się bez wzrostu taryf? — Bez wątpienia największym błędem i pomyłką władzy jest nieodpowiedzialny stosunek do zasobów naturalnych oraz własnej gospodarki. Nie widzimy żadnej strategii rozwoju państwa już od 30 lat. A jest ona potrzebna. Bardzo potrzebna. I należy ją pisać, obejmując okres nie krótszy niż 50 lat. Powiedzmy, Japonia patrzy w przyszłość na tysiąclecia. U nas, niestety, wszystko jest inaczej. Utworzenie Naftohazu jest całkowicie niekonstytucyjne. Akcjonowanie i de facto oddawanie narodowych zysków poszczególnym ludziom, zwiększanie własnego wzbogacenia się jest przestępstwem. Obecnie jedyną legalną strukturą w tej sferze jest przedsiębiorstwo państwowe Ukrhazwydobuwannia. Wydobywa ono bez opodatkowania tysiąc metrów sześciennych gazu. Jego koszt to 680 hrywien. Teraz specjaliści z zagranicznym wykształceniem, ale bez doświadczenia i zrozumienia podstaw prawnych, jak zarządzać zasobem naturalnym na Ukrainie, narzucają nam punkt widzenia, że wszystko trzeba rzucać na rynek. Jednak na jaki rynek? Można na niego wynosić coś tylko wtedy, gdy ma się nadmiar. Tymczasem obecnie naród ukraiński potrzebuje zabezpieczenia. Dlatego zasoby naturalne muszą pracować na Ukraińca. Za czasów reżimu komunistycznego, w latach 70., z Ukrainy wypompowywano do 80 miliardów metrów sześciennych gazu. Dzisiaj widzimy spadek wydobycia. Jednak kierownictwo Naftohazu opowiada o swojej postępowości i efektywności. Zamiast tego radziłbym ich przegonić brudną miotłą. Gdzieś daleko i na zawsze. Urzędnicy Naftohazu chwalą się zniżką od Rosji na gaz. Jednak surowce energetyczne nie stały się bardziej dostępne dla Ukraińców. Zamiast tego w Naftohazie podniesiono taryfy. Dlatego nasunęły mi się pytania: „Kto poniesie za to odpowiedzialność? Jaka struktura państwowa zaniedbuje swoje obowiązki i nie kontroluje podwyżek taryf?” Ukraiński gaz nie powinien być fikcyjnie sprzedawany na poziomie międzynarodowym i wracać do nas jako importowany. Maksymalnie jego cenę można zwiększyć do 110 dolarów. W ten sposób Ukraińcy mieliby swój gaz. I tej sumy wystarczyłoby na rozwój branży. Jednak mamy przeszkodę, nazywa się ona Naftohaz. Taki zbędny i przestępczy twór jest absolutnie niepotrzebny. Żeruje on na ogólnonarodowym dobru wbrew Konstytucji. Właśnie dlatego trzeba go zlikwidować. Zamiast tego organy państwowe powinny zadbać, aby nasz gaz zapewniał potrzeby Ukraińców. W ten sposób zlikwidowalibyśmy ogromny komponent korupcyjny, który działa od dziesięcioleci. W przeciwnym razie będziemy dalej słuchać bajek od pseudospecjalistów, którzy będą nam opowiadać o światowym rynku. Nie warto zapominać, że ci ludzie zdobywali wykształcenie za granicą i orientują się na zagraniczne postulaty. Jednak powinni pamiętać, że Ukraina jest najbiedniejszym państwem w Europie. Dopóki nie staniemy na nogi, nie podniesiemy swojej gospodarki, nie zniszczymy korupcyjnego komponentu offshore, będziemy dreptać w miejscu. Moim zdaniem powinniśmy pozbyć się kredytów MFW. Zamiast tego trzeba zakasać rękawy i owocnie pracować. Również nie radziłbym agitować za wątpliwą wyprzedażą całego zasobu państwowego. Byłoby lepiej, gdyby ktoś zaproponował przeanalizowanie czterech fal prywatyzacji. Dopiero potem można racjonalnie i rozsądnie podejść do gospodarowania i sprzedać niepotrzebny państwu zasób. — Co Pan powie o wojnie w Donbasie? Kiedy nastąpi rozwiązanie tego płonącego konfliktu? — Mówiliśmy o tym, że państwo potrzebuje urzędników, którzy posiadają wiedzę. Tacy ludzie muszą orientować się na Konstytucję Ukrainy, prawa naszego państwa, Kartę Narodów Zjednoczonych oraz prawo międzynarodowe. Wtedy specjalista, który będzie miał taką czy inną styczność z konfliktem w Donbasie, będzie proponował legalne metody jego rozwiązania i działał we właściwy sposób, w interesie Ukrainy i bezpieczeństwa narodowego. Co mam na myśli? W artykule 4 Ustawy Ukrainy „O obronie” napisano następujące słowa. Jeśli wróg przekracza granicę, całe państwo musi się bronić, stawiać opór i strzelać. Systemem ochrony przed agresorem jest ogłoszenie stanu wojennego na odpowiednich terytoriach. I to jest bardzo ważne. Słowa w rodzaju ATO czy OOS nie mają żadnego znaczenia dla przeciętnego obywatela. Nasi ludzie i tak rozumieją, że w Donbasie jest gorąco, że tam trwa wojna. Zupełnie inną sprawą jest świat. Jeśli wprowadzono stan wojenny, musi zebrać się nasze bolesne pytania zadaliśmy współprzewodniczącemu Ogólnoukraińskiego forum społecznego „Ukraińska alternatywa”, honorowemu przewodniczącemu partii „Patriota”, profesorowi prawa Mykole Hołomszy.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn