Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

NIE POTRZEBUJECIE LEKÓW NA RAKA...

Слово Просвіти, №02 за 2004 рік

DRŻAŁ NAD ZIOŁAMI Anatol Potopalski to Poleszuk, pochodzący z Chodaków w rejonie korosteńskim obwodu żytomierskiego. Dziś wieś Chodaki, choć nieoznaczona na mapie, jest bardzo znana w regionie dzięki swojemu krajanowi. Na prawie 39 ha chodakowskiej ziemi znajduje się rzadki i już nawet sławny dendropark „Peremoha” (Zwycięstwo). Uczony przywiózł i posadził tu niemało roślin leczniczych, egzotycznych oraz drzew. Przyłączyli się też miejscowi mieszkańcy. Wysepki jeżówki purpurowej, kozłka lekarskiego, glistnika jaskółczego ziela, rumianku pospolitego, wrotyczu, lebiodki, dziurawca, aleje akacji, jodeł, wszystkich wierzb Ukrainy, wawrzynu wiśniowego, jarzębiny, lipy, zasiewy wieloletnich leczniczych roślin miododajnych, sad rzadkich leczniczych drzew owocowych, sad kalinowy, nasadzenia leczniczych krzewów i lian — wszystko to stanowi dendropark. Bezpłatnie opiekuje się tym wszystkim dzisiaj jedna osoba — Maria Iwaniwna Potopalska, siostra uczonego, była nauczycielka języka ukraińskiego i literatury (46 lat przepracowała w Uszomirze). Wspomina ona, że braterska miłość do roślin, pragnienie wykorzystania ich do uzdrawiania człowieka pochodzą od nauczyciela, dawno zmarłego Mykoły Chomycza… Dalej — Żytomierska Szkoła Medyczna i praca felczera w Uszomirze. Tam wielu beznadziejnie chorych, w tym także na raka, ludzi. Głębiej zanurzył się w medycynę ludową, szukał i wypytywał poleskich zielarzy. Kontynuował badania już w Iwano-Frankiwskim Instytucie Medycznym. Od razu poszedł na katedrę i oświadczył, że podejmuje się badania wszystkich metod leczenia nowotworów. Na to poszły wszystkie lata studenckie, a centralną pozycję w badaniach zajął od dawna znany leczniczy glistnik. Ale każde wykorzystanie roślin leczniczych nazywano „znachorstwem” i prześladowano. A genetykę uważano za pseudonaukę. EPOKALNY PAŹDZIERNIK 1959 ROKU Praca nad biologicznie aktywnym wyciągiem z glistnika, wyodrębnienie i modyfikacja alkaloidów dały to, czego szukał — lek na raka, który młody uczony nazwał amitozyną. Październik 1959 roku stał się epokowy. W końcu wszystkie biotechnologiczne opracowania trafiały pod szczególną opiekę KGB, jak i pod klauzulę „ściśle tajne”. Wystartował student-geniusz dość pomyślnie. Prorektor ds. nauki od razu oddał mu swój gabinet: siedź i pracuj. W 1961 roku pojawia się już pierwsza publikacja w zbiorze studenckich prac naukowych, gdzie Anatol Potopalski z powodu utajnienia badań nad nowotworami i wirusami mówi tylko o preparacie fitochemicznym. „A” — zaprzeczenie, „mitoza” — podział. Czyli amitozyna hamuje podział (rozmnażanie) komórek rakowych, powodując tym samym ich stopniową destrukcję. Na rok przed ukończeniem przez Potopalskiego instytutu w Iwano-Frankiwsku rada naukowa, a za nią — poważna komisja naukowa badają i sprawdzają po prostu zdumiewające wyniki amitozyny. Wyleczone zostają nawet nowotwory stanowiące jedną trzecią wagi zwierząt! W kolejce — człowiek. Większość z „beznadziejnych” dzięki preparatowi żyje jeszcze 20—25 lat w stabilnym stanie. Uczony po raz pierwszy zbiera niezbędną do opatentowania dokumentację, w tym także tuzin historii z wyraźną skutecznością leczenia, i — do Kijowa, do Ministerstwa Ochrony Zdrowia. Dalej — ponad 40 lat biurokracji, ponad 40 komisji, zobowiązanie do zapewnienia klinikom badawczym preparatu na własny koszt (pensja asystenta katedry — 100 radzieckich rubli). LWOWSKA HISTORIA Lwów dla uczonego stał się niezwykle udany, chociaż z tym miastem wiąże się też jego niepocieszające historie, w szczególności z przeciwnowotworowym austriackim preparatem ukrainem. Czy Potopalski ma z nim jakikolwiek związek? Prawnie — nie. Ukrain pracuje na autorytet i gospodarkę Austrii, podobnie jak patent naszego byłego krajana Jarosława Nowickiego. Jednak mało kto wie, że ukrain to składnik amitozyny i produkt badań Anatola Potopalskiego. Lwowska historia zaczęła się, kiedy z galicyjskiego Piemontu do młodego Anatola Potopalskiego przyjechał inżynier J. Nowicki. Na mięsaka prostaty umierał jego 28-letni brat. Była ostatnia nadzieja na amitozynę, która jako eksperymentalna, nieuznana prawnie, nie miała prawa być stosowana w leczeniu chorych. Ale krytyczna sytuacja i list z prośbą od wojewódzkiego urologa w końcu pomogły. Nowicki otrzymał lek w postaci zastrzyków domięśniowych i czopków do stosowania doodbytniczego. Po trzech tygodniach leczenia amitozyną Wołodymyr Nowicki wstał i zaczął chodzić, po miesięcznym leczeniu nowotwór zniknął. Dalsza gotowość J. Nowickiego do pomocy w badaniach cieszyła. Anatol Potopalski opowiada inżynierowi o unikalnej właściwości amitozyny do świecenia przy naświetlaniu ultrafioletem, co jest bardzo cenne dla chirurgów-onkologów. Wprowadzony do organizmu preparat wchłania się w komórki nowotworowe. Pod wpływem promieniowania ultrafioletowego każda komórka nowotworu fluoryzuje, wyróżniając się jaskrawożółtym świeceniem. Osiąga się wspaniałą diagnostykę i maksymalnie dokładnie określa obszar nowotworowy. Dalej uczony proponuje inżynierowi Nowickiemu włączenie się do konstruowania przyrządu, który rejestrowałby wspomniane zjawisko fluorescencji. Znajdują jeszcze grupę lwowian, zgłaszają do komitetu ds. wynalazków, otrzymują zaświadczenie o pierwszeństwie. Ministerstwo Przemysłu Medycznego zatwierdza stworzenie wyspecjalizowanego biura konstrukcyjnego, ale wkrótce naciska na hamulec: „brak bazy, drogo…” Decyzja o badaniach klinicznych amitozyny we Lwowie i Iwano-Frankiwsku jest realizowana przez profesorów-sławy w pełnej tajemnicy. Do grupy chorych nie dopuszcza się nawet wynalazcy. Pieniędzy na oczyszczanie preparatu nie przydzielają, tak jak na jego wytwarzanie do badań klinicznych. Radź sobie jak możesz. W skrajnie trudnych warunkach powstaje przyrząd, który rejestruje fluorescencję preparatu. Główną rolę w jego opracowaniu odegrał Ihor Trusz, w grupie badawczej był też Jarosław Nowicki. Własne nieszczęście zmuszało ludzi do wspierania badaczy. Tym razem u księgowego lwowskiej fabryki farmaceutycznej umierała żona i wkrótce zawarł on umowę o finansowaniu pracy nad oczyszczaniem preparatu. Potwierdziła się klasa leku, fabryka wypuszczała oczyszczoną amitozynę. W lwowskim laboratorium łącznie 44 osoby wkrótce wynalazły jeszcze ponad 60 preparatów tej grupy. Ci ludzie, jak i J. Nowicki, w 1969 roku trafiają na listę współwynalazców, składając wniosek do Komitetu ds. Wynalazków. Przez radziecki Urząd Patentowy informacja trafia do 16 krajów zagranicznych i po sprawdzeniu grupę preparatów przeciwnowotworowych patentują tam. Dopiero wtedy Moskwa daje wynalazcom świadectwo autorskie i patenty. Mimo to badania kliniczne faktycznie przerywają. Rzekomo chorzy odmawiają leczenia amitozyną. Po pięciu latach biurokracji i formalnych prób — niemal śmiertelny werdykt ministerstwa związkowego: “preparat nie ma przewagi nad istniejącymi”. Kiedy preparat tutaj utknął, w Austrii sensacyjnie opatentowano lek w tym kierunku, wykazując nie lada przewagę nad istniejącymi. Wynalazcą okazał się nie kto inny, jak nasz inżynier Jarosław Nowicki, który wyemigrował do Austrii i z części amitozyny wytworzył lek, nazywając go “ukrainem”. Co najmniej pięć razy zdarzały się podobne historie. Tak, w Rosji doktorant uczonego opatentował już gotowy, zatwierdzony i opatentowany preparat. Około 15 tysięcy dolarów na pełny cykl leczenia ukrainem są w stanie wydać nieliczni. Co więcej, ten lek jest skuteczny tylko na wczesnych etapach choroby i pod tym względem przegrywa z amitozyną, której laboratoryjne wytworzenie na cykl leczenia kosztuje chorego gdzieś około 150 dolarów amerykańskich. Amitozyna działa na wszystkich etapach raka, wyleczając nawet 25% skazanych na śmierć (IV stadium). Przy krajowej produkcji seryjnej, przy dopracowaniu technologii wytwarzania u nas poszczególnych, bardzo skomplikowanych odczynników, ten preparat byłby dostępny dla wszystkich Ukraińców. Uratowałby wielu ludzi w krajach “trzeciego świata”. Zdjęcie G. Oborskiej. UNIWERSALNY IZATIZON WYRZUCAJĄ Z MEDYCYNY. Po zamknięciu laboratorium badawczego we Lwowie naukowców rozproszono i sprawa dalej nie poszła, chociaż podobny wydział naukowy tworzy się w Kijowie. Stworzono “ekonomicznie efektywną technologię bezszczepionkowej profilaktyki i leczenia masowych chorób wirusowych ptaków i zwierząt” (na hrywnę wydatków — 15—20 hrywien zysku). Ta technologia z kolei otrzymała srebrny medal międzynarodowej wystawy w Budapeszcie w 1985 roku, kilka medali związkowej “wystawy osiągnięć”. Izatizon prawnie uznają i zatwierdzają podczas rozpadu Związku, i… Rosja jako następca prawny otrzymuje wszystkie prawa do preparatu. Moskale, chociaż byli tylko technicznymi wykonawcami w projekcie, mają pierwszeństwo prawne i ekonomiczne. Dopiero gdy zawarto umowę o stosunkach międzypaństwowych, Potopalski i współautorzy izatizonu “wyprosili” ukraiński patent. Ale pieniądze na jego seryjne, fabryczne wytwarzanie nie płyną, a poprzedni producenci, Lwowski i Umański zakłady, zmieniły profil. Warunki laboratoryjne oczywiście dają znikomy ułamek potrzeb w leku, którego poza granice weterynarii nie wypuszczają. NOWA HISTORIA STAREJ CHOROBY. Kolejne zwracanie się do każdego następnego ministra ochrony zdrowia nie doczekało się nawet odpowiedzi. Jedynie rozkładanie rąk: nie ma pieniędzy. Pomysł zwrócenia się do tych, którym potrzebne są te leki, wciela się w stworzonym w 1992 roku przez dziesięciu wynalazców “Instytucie uzdrawiania i odrodzenia narodów Ukrainy” (IOwnU). Jako bazę finansową tworzy się fundusz “Niebiański uzdrowiciel” (“glistnik” z łaciny — “dar z nieba”). I głównym jego zadaniem staje się zbiórka środków na kolejne badania kliniczne amitozyny, ponownie dozwolone przez Farmcentrum Ukrainy w 1999 roku. Przecież dając “zezwolenie”, Farmcentrum nie wyasygnowało ani kopiejki na badania, analizy, pracę lekarzy. W badaniach, które odbywały się w Instytucie Onkologii Aka- Anatolij Iwanowycz POTOPALSKI — nasz uczony współczesny. Opracowania Anatolija Iwanowycza mogą być przydatne i w tak zwanej “dobie terroryzmu”, i przy agresji wojennej, kiedy stosuje się broń chemiczną i bakteriologiczną. Niewiarygodne, ale już prawie 45 lat wynalazki uczonego nie są “wypuszczane do ludu”, chociaż jeszcze od lat 60. ubiegłego wieku Anatolija Iwanowycza z utajnionymi lekami przeciwnowotworowymi nie raz w trybie nadzwyczajnym dostarczano na radziecki Kreml, aby ratować tego czy innego wodza.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn