Strona · s. 10strona oryginału ↗
STREFA POKONYWANIA KRYZYSU
Слово Просвіти, №02 за 2004 рік
Nowy etnos DRUGA FALA: WARIAGOWIE, CZYLI OBROŃCY z POGLĄD TRZECIA FALA: LITEWSKIE RYCERSTWO Ciąg dalszy nastąpi. Ihor Kahanec, redaktor naczelny czasopisma nowej elity „Perechid-IV” etnosocjalnym organizmem dokonała się w najbardziej sprzyjającym dla tego momencie — czasie maksymalnego zaostrzenia kryzysu systemowego. Wariagowie pozostawali w ścisłych stosunkach z ludnością Skandynawii i Bałtyku, jednak nie byli Normanami-wikingami, a Słowianami. Ich aktywność obejmowała nie tylko Bałtyk, ale całą Europę Środkową i Wschodnią, włącznie z Bizancjum. Nierzadko występowali w roli najemnego profesjonalnego wojska. Właśnie od tego pochodzi ich nazwa — „wariagowie”, co oznacza „wojownicy”, „obrońcy” (od starożytnego rdzenia „war”, na przykład „warta”, „wartownik”; słoweńskie „varuh” — stróż, opiekun, obrońca; angielskie „war” — wojna, „warrior” — wojownik). Kontakt wariagów z autochtoniczną ludnością Ukrainy okazał się bardzo płodny. Według słów historyka Iwana Krypjakewycza, „…zasługą wariagów było to, że połączyli kraj w jedną zwartą całość, WLELI W ORGANIZM PAŃSTWOWY NOWY FERMENT, ożywili go i popchnęli do nowej twórczości”. Mniej więcej po stuleciu od zapłodnienia ukraińskiego etnosu macierzystego wariackim pierwiastkiem męskim narodziło się potężne i wysokokulturowe państwo, największe w Europie i znane na cały świat jako Ruś Kijowska. Narodziny ukraińskiego etnosu nowego 532-letniego cyklu (1483—2015) dokonały się dzięki ojcowskiemu organizmowi etnicznemu, który uformował się, tak jak w przypadku wariagów, na terenach Bałtyku. Plemiona litewskie, podobnie jak wariagowie, były przybyszami z ukraińskiego „etnotwórczego kotła”. Litewska warstwa wojskowo-zarządcza, która właściwie stała się ojcowskim pierwiastkiem nowego ukraińskiego etnosu, uformowała się w śmiertelnych wojnach z Zakonem Kawalerów Mieczowych i Zakonem Krzyżackim w pierwszej połowie XIII wieku. W tym czasie organizacja państwowa Rusi Kijowskiej coraz bardziej podupadała. W środowisku dynastii książęcej, według słów Krypjakewycza, „nie stało utalentowanych jednostek, które potrafiłyby zarządzać wielkim krajem”. W rezultacie wewnętrznej dezorganizacji, w 1240 roku mongolo-tatarzy zajęli Kijów, a równo po stuleciu — w 1340 roku, wraz ze śmiercią księcia Jerzego Trojdenowicza — utraciło niepodległość także Księstwo Halicko-Wołyńskie. Kryzys systemowy osiągnął maksymalną ostrość. Dla Ukrainy oznaczało to, że w dokładnie określonym terminie otworzyła się na interakcję z personalnie kompatybilnym pierwiastkiem ojcowskim. Tak jak w przypadku kronikarskiego wezwania wariagów, miejscowa ludność ukraińska „sama z własnej woli wezwała do siebie litewskich książąt, — pisze Hruszewski. — Litewscy książęta, zasiadając na ziemiach ukraińskich i białoruskich, starali się we wszystkim przystosować do miejscowego życia. Starali się jak najmniej wprowadzać zmian w miejscowe stosunki: „My starzyzny nie ruszamy, a nowości nie wprowadzamy”, — było ich zasadą. Przyjmowali wiarę prawosławną, miejscową kulturę, język, jednym słowem — stawali się ukraińskimi lub białoruskimi książętami, tylko z nowej litewskiej dynastii, i w miarę możliwości starali się dalej kontynuować dawniej wprowadzone porządki miejscowego życia”. Pod koniec panowania wielkiego księcia Olgierda (1341—1377) ludność państwa litewsko-ruskiego w 90% składała się z ludności ukraińskiej i białoruskiej, czyli Litwini stanowili zaledwie dziesiątą część populacji. Źródłem prawa w państwie stała się „Ruskaja Prawda”, językiem państwowym był ukraiński, wszędzie panowała ukraińska kultura i wiara prawosławna. Państwo litewskie zapłodniło Ukrainę nowymi podejściami zarządczymi, zgodnie z którymi twardy porządek państwowy nie tłumił ludzkiej wolności i twórczości, ale stawał się jej gwarantem i obrońcą. Po śmierci Olgierda państwo litewsko-ruskie weszło w okres niestabilności, ale najważniejsze już się dokonało — nastąpiło poczęcie nowego etnosu, który narodził się równo po stuleciu, a mianowicie w latach 1480. — na początku nowego 532-letniego okresu. Jego formowanie odbywało się w ciągłych wojnach i powstaniach, dlatego zasłynął na świecie jako Naród kozaków (od aryjskiego „kes” — miecz). żenia państwa Tywer (formotwórczego jądra potężnego związku antowskiego w IV w.) i powstania słowiańskiego superetnosu. Zastąpienie etnonimu „Gallowie” na „Słowianie” oznaczało, że z narodem dokonało się radykalne przekształcenie, zyskał nowe jakości. Imię „Gallowie” pochodzi od „hałas-głos-logos”, co oznacza zarówno głosistość, jak i wiedzę. Te pojęcia są ściśle powiązane, ponieważ poziom mowy (wypowiadania się), którego wyższym przejawem jest pieśniowość, odzwierciedla poziom myślenia. Śpiewny naród nazywał siebie Gallami z cech, które istotnie odróżniały go od innych narodów — „głos” (śpiewność, melodyjność mowy) i „logos” (mądrość, wiedza, informacja). Nowy etnonim — „Słowianie” — oznaczał to samo, gdyż pojęcie „słowo” właśnie oznacza mądrość, wiedzę, mowę, informację („sława”, „wysławiać”, „osławić”). Prawdopodobnie, nazywając siebie Słowianami (mądrymi, elokwentnymi), nowy etnos twierdził, że jest nosicielem słowa, czyli wyższej wiedzy, otrzymanej od Bogoczłowieka za pośrednictwem narodu Chrystusa. Z czasem tak zaczęły nazywać siebie inne etnosy, narodzone w ukraińskim etnotwórczym kotle, dlatego „Słowianie” stało się imieniem superetnosu. W IX—X w. ukraiński organizm geosocjalny przeżywał kryzys systemowy, co było zjawiskiem naturalnym dla drugiej połowy kolejnego 532-letniego okresu (419—951). Miejscowa ludność znajdowała się w stanie dezorganizacji społecznej, pesymizmu, bezradności i, że tak powiem, zerowej pasjonarności. Ten przygnębiony i bezradny stan został doskonale odtworzony przez kronikę, zgodnie z którą gdzieś po 862 roku miejscowi mieszkańcy oświadczyli: „Ziemia nasza wielka i bogata, a porządku w niej nie ma; przyjdźcie do nas panować i władać nami”. I nie jest istotne, czy rzeczywiście miało miejsce to desperackie wezwanie pomocy z zewnątrz. Ważne jest to, że z punktu widzenia etnogenetyki Ukraina była już całkowicie otwarta na zapłodnienie personalnie kompatybilnym z nią etnosem męskim. Takim ojcowskim etnosem stali się Wariagowie, których interakcja etnogenetyczna z ukraińskim
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
