Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

ZNAJOMCIE SIĘ: HAFTIARKA PANI ŁARYSA

Слово Просвіти, №02 за 2004 рік

Wyszywany obraz “Kobziarz nad Dnieprem” zorganizować pracę i wspólnie przezwyciężać trudności. — Idea stała się siłą materialną. — A ja jeszcze chciałabym dodać ulubione powiedzenie świętej pamięci Wiaczesława Czornowiła: “Dlaczego jesteśmy biedni? Bo głupi. A dlaczego głupi? Bo biedni”. Zatem przed nami mnóstwo pracy. Przypominam sobie, że zawsze ciągnęło mnie do pięknego i nieodkrytego. Powiedzmy, mogłam długo, długo przyglądać się zwykłemu kwiatu, dziwiąc się kolorom i różnorodności odcieni. Lubiłam obserwować motyle, ptaki i do dziś zachowałam dziecięce zauroczenie końmi, ich wykwintnym pięknem i gracją. Z czasem ta miłość znalazła ucieleśnienie w wyszywanych obrazach, na których można rozróżnić każdy włos w grzywie, napięte mięśnie, połysk sierści. Dla mnie konie to samo życie. Czasem niełatwe. Ale jakie! Dynamiczne, wypełnione pięknem. — Nasza ukraińska sztuka sięga siwej starożytności, jej rozwój nigdy nie ustawał. we mnie, dziewiętnastoletniej dziewczynie, zakochał się chłopak, zaczęłam już poważnie wyrażać mu swoje uczucia. I czym myślicie? Igłą. Zaczęłam wyszywać. Od tamtej pory wszystko się zaczęło. — Wszystko zaczęło się od miłości, pani Łaryso? — Od miłości, marzenia i pasji. Początkowo wyszywałam dla niego, — mojego męża, — a już nieco później — dla siebie i dzieci również. Poczułam, że odtąd dodaje mi to sił, stałam się bardziej rześka. Pojawiła się jakaś energia, której nie da się wyrazić słowami. Ktoś mi jakby cały czas podpowiada, że to wszystko od Boga, od Najwyższego i od nikogo więcej. Twórczość wychowuje charakter, hartuje go. Przecież nie zawsze wystarczy sama fantazja, wytrwałość i cierpliwość. Nie zawsze łatwo zrealizować zamierzone. Często bywa tak, że zrealizować upragnioną ideę samemu, własnymi siłami, jest po prostu niemożliwe. Wtedy należy zapalić ideą swoich towarzyszy, przyjaciół, znajomych, tok. Tutaj żadnych tajemnic nie ma. Przeciwnie, bardzo się cieszę, gdy mogę w czymś pomóc kolegom po “igle”. Co jest podstawą mojej techniki wyszywania? Ścieg rysunkowy lub okładkowa cieniowana haftowana gładź. Przy doborze gamy kolorystycznej preferuję “rozmyte” naturalne odcienie. W szczególności do stworzenia martwych natur musiałam dobierać nici prawie 150 odcieni. Przejście od jednego odcienia do drugiego musi być płynne. Osiągnąć to można, jeśli robi się ściegi różnej długości, które jakby kontynuują poprzedni rząd. U podstaw ornamentu roślinnego leży pragnienie przeniesienia w haft piękna przyrody. Takie motywy jak “winogrono”, “chmiel”, “kalina”, “barwinek” często wykorzystuje się w ukraińskim hafcie. Niektóre z nich niosą na sobie ślad starożytnych symbolicznych wyobrażeń ludu. Tak, motyw “barwinka” jest symbolem niegasnącego życia. Kwiat wiśni czy jabłoni — symbol matczynej miłości; ruta, malwa, piwonia — wiara, nadzieja, miłość; lubczyk, chabry — symbol ludzkiego oddania; rumianek — symbol dobroci; kalina — symbol nieśmiertelnego rodu; winogrono — radość i piękno tworzenia rodziny; Jak miło po raz pierwszy rozdawać autografy czerwony mak — symbol czarodziejskiej siły, który chroni od wszelkiego zła. Obecnie minęło 12 lat, odkąd odbyła się moja pierwsza wystawa indywidualna. z W sumie mam ich na koncie — 20. Osobiście wyszyłam prawie 180 obrazów-płócien. W Kijowie odbył się mój, że tak powiem, debiut, który moim zdaniem okazał się bardzo udany. Zatem 21. wystawa zapadnie w pamięć na zawsze. — I na koniec, pani Łaryso, co Pani obecnie ma na sercu, czym jest Pani zajęta, co jest w teczce twórczej? — Kończę portret artystyczny Borysa Patona, który niedawno skończył 85 lat. Pomyśleć tylko — 41 lat zajmuje stanowisko Prezesa Narodowej Akademii Nauk Ukrainy. Chciałoby się osobiście wręczyć prezent głównemu uczonemu Ukrainy. A jeszcze mam, że tak powiem, różowe marzenie — odwiedzić Pryłuki na Czernihowszczyźnie. W tym niewielkim starodawnym mieście nad rzeką Udaj przeminęło dziesięć moich bardzo szczęśliwych lat. Sądźcie sami. Tutaj urodziła się dwójka moich dziewczynek, tutaj po raz pierwszy przekroczyły próg szkoły. Chciałoby się oczywiście pokazać miłym mieszkańcom Pryłuk i gościom miasta swoje prace, porozmawiać z nimi. O jej utalentowaniu świadczą liczne wpisy w księdze opinii zwiedzających wystawę “Czarodziejski świat haftu”. Oto chociażby ten: “Czarodziejski świat czaruje. Wystawa wykonana na poziomie najwyższego profesjonalnego kunsztu na świecie, a jej autorka, pani Łarysa — to duma, sława i honor Ukrainy. Architekt W. Buhajow”. Położę rękę na sercu. Przyznam: talent pani Łarysy nie został jeszcze należycie doceniony. Nie jest pożądany. Ona nawet nie jest jeszcze zasłużonym artystą Ukrainy czy mistrzem twórczości ludowej, chociaż obiecywali dwaj poprzedni ministrowie kultury i sztuki nadać wysoki tytuł... z Anatolij TURKENIA Zdjęcie autora Nie wiem, być może tę legendę wymyślili sami łyżkarze, aby podnieść znaczenie swojej pracy. Ale Mykoła Mefodijowycz był przekonany o prawdziwości swoich słów i oczywiście o tej osobliwości łyżki usłyszał od swojego nauczyciela. Znowu o nim zaczął mówić: — Dobry człowiek był Mychajło, dumny, gorący… Zaczepił się kiedyś z chłopami na targu: ja, mówi, w dzień wystrugam pięćdziesiąt łyżek i nóż mam taki, że się nie stępi, — jak brzytwa, ja potem nim mogę się ogolić. I, wiecie, ogolił się i w tym sporze zwyciężył. A przed śmiercią, był już staruszkiem, ale z laską jeszcze powoli chodził, mówi: “Mykoło, zrób mi swoją łyżkę, na pamiątkę. Ty tylko jeden jesteś u mnie uczniem, który umie robić lepiej ode mnie”. Ja mu zrobiłem… A on mi swoją łyżkę podarował. Tak się przyjaźniliśmy i tak — pożegnaliśmy… ...Podczas mojego następnego przyjazdu do Bohusławia nie zastałem w chacie pod Łabuńską górą starego mistrza. Wdowa, Marija Petriwna, opowiadała: pracował, dopóki mógł, i swoją ostatnią łyżkę wystrugał niedługo przed śmiercią. Chyba jednak najlepszą łyżkę!.. Z grzywą konia, mewą i fajką, i przepustką na Sicz. …Przyglądałem się łyżce, wspominałem dobrego człowieka i naprawdę niepowtarzalnego mistrza, — i słowa Mykoły Mefodijowycza przypominały się. Ulubiona myśl, którą powtarzał, jakby mimochodem, i cichym, już poddającym się starości głosem, ale stanowczo, wkładając w nią znaczącą i własnym losem wypróbowaną treść: — Żyć nie jest za późno!.. Wiele mądrych myśli pozostało nam w spadku od mędrców różnych czasów i narodów. Niektóre znam i wybrałem dla siebie, jakby na potwierdzenie własnych myśli o czasie, który mija, i życiu, które każdy z nas ma tylko jedno. Piękne to myśli, ale czy stajemy się dzięki nim silniejsi wobec nieznanego?.. A to usłyszane w Bohusławiu — usłyszałem po raz pierwszy i nie zapominam. Anatolij SKRYPNYK

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn