Strona · s. 8strona oryginału ↗
NA RÓWIEŃSZCZYŹNIE ROZPOCZĘTO POSZUKIWANIA DAWNYCH „KOBZARZY”
Слово Просвіти, №02 за 2011 рік
Jewhen CYMBALUK, obwód rówieński. Najpierwszy „Kobzar” Tarasa Szewczenki ukazał się, jak wiadomo, w 1840 roku. A dalej historia odnotowała setki wznowień tej epokowej książki. Przekazywano ją z ojca na syna, z pokolenia na pokolenie. Dzięki temu „Kobzar” stał się nie tylko zbiorem poetyckim, ale swoistym testamentem duchowym. Testamentem dla Ukrainy i dla każdego Ukraińca, który widzi swoje państwo pod kopułami soborów i pod słońcem wolności. Zważywszy na takie znaczenie słowa Szewczenki, na Rówieńszczyźnie zainicjowano szeroko zakrojony projekt edukacyjno-badawczy „Najstarszy „Kobzar” w mojej rodzinie”. Jest on skierowany do młodzieży szkolnej, która będzie prowadzić poszukiwania starych „Kobzarzy”, badać ich losy oraz losy ludzi, którzy opiekowali się wydaniami minionych stuleci, a także zbierać materiały o działalności społecznej rodaków. Cała ta praca poszukiwawczo-badawcza ma zostać ucieleśniona w wydaniu kronikarskim, które będzie nosić tytuł „Najstarszy „Kobzar” w mojej rodzinie”. Prezentacja projektu odbyła się w Rówieńskiej Bibliotece Obwodowej z udziałem nauczycieli, uczniów i studentów ze wszystkich rejonów obwodu oraz słuchaczy Rówieńskiej Małej Akademii Nauk. Swoje słowo o znaczeniu „Kobzara” w literaturze i historii ukraińskiej wygłosili pisarze, pracownicy bibliotek, pedagodzy i naukowcy. Swoisty start do poszukiwań starych „Kobzarzy” i pisania prac dała jedna z najaktywniejszych działaczek Proświty w obwodzie, Natalia Sawczuk, która zainicjowała ten projekt. – Pomysł na tak zakrojone przedsięwzięcie pojawił się po serii materiałów w gazecie „Słowo Proświty”, poświęconych dawnym „Kobzarom” – opowiada Natalia Sawczuk – w szczególności tym, które mają związek z Rówieńszczyzną. Tak oto dyrektor szkoły w Jarosławiczach w rejonie młynowskim Wiktor Posilski zachował unikatowy egzemplarz „Kobzara” wojennego, wydanego we Lwowie w 1942 roku. A rodzina Borejków z Równego posiada aż trzy „Kobzary” – jest to wydanie winnipejskie z 1960 roku pod redakcją Wasyla Symowycza; faksymilowe wydanie „Kobzara” z 1840 roku oraz pełne wydanie naukowe „Kobzara” pod redakcją i z przypisami Wasyla Domanickiego, które ukazało się w 1907 roku. Są na Rówieńszczyźnie także „Kobzary” przebite na wojnie odłamkami. Są i takie, które „przeszły” całą wojnę. Zatem pole do poszukiwań i opisów jest szerokie, zbierzemy nie tylko unikatowe wydania, ale i unikatową kronikę przeszłości, związaną z „Kobzarami”. – Wspaniały zamysł, wierzę w jego treściwą realizację – zaznaczył podczas prezentacji projektu dyrektor szkoły w Jarosławiczach Wiktor Posilski – jeśli chodzi o zachowany w naszej rodzinie „Kobzar”, to z frontu przyniósł go do domu jeden z braci mojej mamy. Przez długi czas uważaliśmy ten „Kobzar” za rodzinną relikwię, a niedawno przekazaliśmy go do szkolnego muzeum w Jarosławiczach, aby stał się dobrem nie jednej rodziny, a szerszego kręgu miłośników Szewczenki. Nadzieje na wyraźnie szerszą publiczność, zainteresowaną zarówno Szewczenką, jak i historią rodzinnego kraju, sprawdziły się. Ponieważ na podstawie tego wydania uczniowie zaczęli pisać prace badawcze. Jednocześnie cieszy się cała moja rodzina, że rodzinna relikwia przydała się młodemu pokoleniu. …Wydaje się, że niedawno wystartował „Najstarszy „Kobzar” w mojej rodzinie”, a badacze już aktywnie zabrali się do pracy. Tak, według słów przewodniczącej Rówieńskiej Organizacji Obwodowej Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy Lidii Rybenko (a właśnie organizacja pisarska wraz z organizacją obwodową Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki oraz zarządem oświaty i nauki obwodowej administracji państwowej podjęła się organizacji przedsięwzięcia), do Związku od uczniów wpłynęło kilka ciekawych esejów historycznych i opowiadań, związanych z losem „Kobzara”. W szczególności o tym, jak podczas pożaru cały majątek spłonął, a „Kobzar” pozostał nieuszkodzony. Podsumowanie tego konkursu zaplanowano na marzec przyszłego roku podczas obchodów Dni Szewczenkowskich. Wiktor Posilski i Natalia Sawczuk – inicjatorzy projektu „Najstarszy „Kobzar” w mojej rodzinie” z „Kobzarem” z 1942 roku wydania.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
