Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

...WYRAŹNIE RÓŻNE

Слово Просвіти, №02 за 2011 рік

Anatolij MOKRENKO, artysta ludowy, profesor Narodowej Akademii Muzycznej, laureat Nagrody im. Szewczenki, laureat Nagrody Państwowej Gruzji. Niedawno na Międzynarodowym Forum Filmowym na Ukrainie gościł, nawiasem mówiąc po raz pierwszy, wybitny włoski aktor filmowy, znany szerokiej ukraińskiej publiczności z filmu „Ośmiornica”, Michele Placido. Dobrze pamiętamy tego przystojnego, męskiego, o szlachetnej duszy artystę, wykonawcę roli bojownika z mafią. Całkiem siwy i już z wąsami, nie stracił swojej elegancji i męskiego powściągliwości. Tym bardziej znacząco odbiera się jedno z jego wrażeń o Ukrainie: „Macie niezwykle piękny język. Jest on bardzo melodyjny i istotnie różni się od rosyjskiego. Jestem nim zachwycony!” („Blik”, 6.11.2010). Dla Ukrainy, której rodzimy język państwowy jest obecnie zagrożony planami obecnej władzy dotyczącymi wprowadzenia drugiego języka państwowego — rosyjskiego oraz rusyfikacją Ukrainy w ogóle, to uznanie, że tak powiem, z zewnątrz, jest nie tylko przyjemne, ale i bardzo na czasie. Bo, jak widzimy, głosu samych Ukraińców w tej sytuacji słucha się niezbyt uważnie. Zawsze trzymałem się zdania, że język ojczysty dla każdego narodu jest najmilszy. Nie ma złych języków. Są źli ludzie, którzy pozwalają sobie szkalować inny język. I mimo wszystko każde państwo ma swój język państwowy, który jednoczy organizm państwowy i bez którego on się rozpada. To osobny i obecnie ostry temat. Ja zaś nieco pociągnę temat, nakreślony przez wybitnego Włocha — aktora o szczególnej wrażliwości na muzykę języka dla słuchu w symfonii języków świata. Jeden z ojców cybernetyki Wiener, badając możliwości ludzkiego mózgu, doszedł do wniosku, że intuicja najbardziej rozwinięta jest u aktorów. I nawet to pozwala ocenę Michele Placido odbierać nie tylko jako komplement. Człowiekowi, który posługuje się jednym językiem i przeważnie go słucha, trudno, a wręcz po prostu niemożliwe jest określić jakieś szczególne zalety swojego języka: jest on najlepszy, najmilszy, bo — ojczysty, jak najlepsza i najmilsza rodzona matka. Hanna MYSKIW, m. Symferopol „…walka przeciwko językowi rosyjskiemu, prowadzona w poszczególnych krajach poradzieckich i dopiero niedawno wyciszona na Ukrainie, nosi… nienaturalny charakter” — twierdzi Rostysław Iszczenko z Kijowa w artykule „Ruski świat Ukrainy”. Na pierwszej stronie ten artykuł wydrukowała „Litieraturnaja gazieta + Kurier kultury: Krym-Siewastopol” 23 grudnia 2010 r. Zatem na początku ubiegłego stulecia radziecka nawała, porozumiewając się w języku rosyjskim, przejęła władzę w 14 sąsiednich krajach, w szczególności na Ukrainie. Zniszczyła świątynie, okaleczyła, wsadziła do więzień, pozabijała obywateli, duchowieństwo, dokonała hołodomorów, a „walkę” z tym językiem „w krajach poradzieckich” należy uważać za „nienaturalną”? Co zatem uważać za naturalne? Krótką pamięć historyczną, kiedy wnuki już nie wiedzą i nie chcą wiedzieć, kto i za co torturował ich dziadków? W jakim języku rozmawiali łotry — kaci ich rodzin? To znaczy walczyć z rozpowszechnianiem łotrowskiego języka w ojczyźnie — to „nienaturalne”? ukraińskim, a oprócz rosyjskiego, włoskim, niemieckim, polskim, hiszpańskim, estońskim, białoruskim, a już słyszałem język potoczny i śpiew bardzo wielu narodów świata. Znamienne, że języka ukraińskiego, ukraińskiego śpiewu, ukraińskich pieśni nie tyle chwalimy my sami, co inne narody, które w większości znają nas właśnie przez nasze pieśni. Dotyczy to i Rosji, gdzie bardzo kochają ukraińską pieśń. Ja sam wiele śpiewałem w Rosji jeszcze, zdaje się, nie tak dawno, i znam szczery zachwyt ukraińskimi pieśniami rosyjskich wielbicieli. A moja koleżanka z Opery Narodowej artystka ludowa ZSRR Hałyna Tuftina, rodem z Nowosybirska, opowiadała mi, jak śpiewali ukraińskie pieśni ludowe w jej rosyjskiej rodzinie, a także wśród sąsiadów. Pamiętam, jak ukraińskie pieśni śpiewał popularny niegdyś Raszid Bejbutow — Azerbejdżanin, śpiewacy z innych byłych republik radzieckich. Całkiem niedawno słyszałem jak śpiewał tutaj, w Kijowie, ukraińskie pieśni sympatyczny wielu, dobry rosyjski piosenkarz Ołeksandr Malinin. Nie wspominam już o sukcesie ukraińskiej pieśni, a znaczy to i języka, w wykonaniu najlepszych ukraińskich śpiewaków za granicą — sam to odczułem w pełnej mierze. Michele Placido z zachwytem mówi o języku ukraińskim. Bez odniesienia do tego, my, śpiewacy, uważamy za niezwykle melodyjny włoski. I chętnie śpiewamy po włosku zarówno w operze, jak i, oczywiście, włoskie pieśni, a język włoski studiują jako obowiązkowy przedmiot wszyscy wokaliści także naszej Narodowej Akademii Muzycznej. Bo jest on niezwykle śpiewny, a włoski repertuar wokalny niezwykle wielki i pożyteczny dla wychowania wokalistów, a opera jako taka narodziła się właśnie w średniowiecznych Włoszech. Z reguły nasi śpiewacy dobrze znają najlepszych włoskich śpiewaków i zawsze orientują się na ich osiągnięcia twórcze. Oczywiście, mam na myśli śpiewaków operowych, prawdziwe „złote głosy” natury i wyszkolenia, a nie „gwiazdy” show-biznesu, które często psują zarówno zdrowe gusta, jak i moralność młodzieży. Wracając do pytania o melodyjność języka, dodam, że ta jakość tego czy innego języka określała się i określa nie tylko intuicyjnymi wrażeniami wybitnych czy niewybitnych ludzi, i tutaj można by przytoczyć wiele ocen dotyczących języka ukraińskiego jako jednego z najbardziej melodyjnych. Są i inne, poważniejsze argumenty, bliskie wnioskom naukowym. Tak, mało kto wie, że w 1939 roku w Paryżu pracowała poważna komisja specjalistów-ekspertów, która właśnie miała

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn