Strona · s. 13strona oryginału ↗
Czarowny promyczek miłości
Слово Просвіти, №02 за 2012 рік
ani przyjaciele i ich przyjaźń-dobroć, dlatego z każdej beznadziei prędzej czy później na pewno znajduje się szczęśliwe wyjście. A pod względem filozoficznego ujęcia świata, a także ufnie-wesołym i wspaniale-szczerym językiem ta niezwykła opowiastka, bez cienia przesady, dorównuje dziełom sławnego Saint-Exupéry'ego. Zatem literatura litewska może być dumna, że ma takiego autora — Vytautasa V. Landsbergisa, a ten autor (nota bene syn pierwszego prezydenta niepodległej Litwy!) może być dumny, że napisał takie dzieło (Wilno, 2004). Na Ukrainie wydanie zrealizowano przy wsparciu programu popularyzacji literatury litewskiej na świecie „Książki z Litwy”. A pięknie je nam zilustrowała artystka Nadija Dojczewa-But. Ja zaś, czytając tę bardzo poznawczą i w swej istocie bardzo poważną powieść, nie tylko smakowałam wesoły ton bujnie łagodnego języka autora, szczerą bezpośredniość barwnych bohaterów (koguta Ewaldasa Kukurikasa, bociana Alfonsasa z jego żoną Birutė i wielu innych) oraz ich pełne wielkiej inteligencji czyny, lecz także wszędzie słyszałam i widziałam Litwę: bo i łąka, na której pasł się Dominikas, była litewska, i rzeki, w których żyły jego przyjaciółki — figlarne żabki, były litewskie, a także śniło mu się, „że jest ogromnym, lekkim nadmuchiwanym koniem, który płynie szybką rzeką na Litwie przez swoją rodzinną łąkę…” A wkrótce po tym śnie „koń usłyszał okrzyki portowych robotników i zrozumiał, że jest już w porcie i że dźwig przenosi kontenery na brzeg. Niespokojnie zabiło końskie serce, które tak tęskniło za ojczyzną… Rozdął nozdrza i ucieszył się, wyczuwając słony zapach Bałtyku, nawoływania klaipedzkich mew, poczuł dosięgalny kopytami wiosenny oddech litewskich łąk. I zrozumiał koń, że jest już w domu, już na Litwie…” Tak niepostrzeżenie i naturalnie autor kształtuje u małych czytelników zrozumienie swojej rodzinnej ziemi, do której trzeba i chce się wracać z odległych obcych stron, zrozumienie swojego wielkiego domu, gdzie sercu jest lekko, a nawet koniczyny rozpoznają swój RODZIMY zapach… Ta książka jest jak serdeczna ludowa pieśń, której nie można opowiedzieć, a można jedynie zaśpiewać. Jak choćby ten wstęp: „Pewnego ranka niedaleko wielkiej kwiecistej łąki pasł się dziki koń o imieniu Dominikas. A ponieważ był bardzo dziki, nie miał żadnego domu ani zagrody. Choć, z drugiej strony, mówić, że nie miał żadnego domu, byłoby chyba niezupełnie sprawiedliwe, bo wszystkie pola, które rozciągały się dookoła, i przedziwne pastwiska były jego domem, miękka łąkowa trawa była jego posłaniem, a słońce i księżyc były jego lampami. Dla sprawiedliwości trzeba jeszcze powiedzieć, że ten polny dom Dominikasa był bardzo czarowny: rano napełniał się gęstą mgłą, żabim rechotem i innymi cudami, o których domowym koniom czy wszelkim krowom nawet się nie śniło. A jeśli się śniło, to nie bardzo barwnie, bo w zagrodach sny zwierząt najczęściej bywają czarno-białe i trochę zwierzęce…” Zatem, jak zrozumiałeś, to powieść o barwnym, kolorowym świecie. Nie smuci się w nim mały hipopotamek Nikodemas, bo, jak mówi, „smutne najczęściej bywają dorosłe hipopotamy, które już nie mają czasu, by się zatrzymać i popatrzeć na łąkę chabrów. Zawsze się spieszą, dokądś lecą, wiecznie zmęczone i dlatego czasem bywają bardzo smutne”. Jakby o nas, prawda?.. A hipopotamek wieczorem przed snem wysyła promyczek miłości do swoich licznych przyjaciół, życząc im jasnych myśli i wiele szczęścia — i tak się z nimi komunikuje. I będzie się komunikował z koniem Dominikasem, choć ten mieszka nie w Afryce, lecz „na innym kontynencie, na Litwie”. Mimo to stał się jego przyjacielem, „bo nikt tu nie pojawia się przypadkowo”. I, dodajmy, książki nie pojawiają się przypadkowo. A co do promyczka, to może i nam przejąć to wspaniałe doświadczenie?.. Jestem przekonana, że powieść Vytautasa V. Landsbergisa doda radości do duszy każdemu, kto ją przeczyta, bo i tłumaczenie Dmytro Czerednyczenko wykonał bardzo dobrze.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
