Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

W świetle palety Kobziarza

Слово Просвіти, №02 за 2014 рік

W Kijowie 17 stycznia 2014 r. po raz szósty w ciągu ostatnich dziesięciu lat otworzy się biennale sztuki historycznej „Ukraina od Trypola do współczesności w obrazach współczesnych artystów”. Wystawa poświęcona jest 200. rocznicy urodzin Tarasa Szewczenki. Będzie się ona odbywać w salach wystawowych Centralnego Domu Artysty Narodowego Związku Artystów Ukrainy (ul. Siczowych Strzelców (Artema), 1-5) i potrwa do 2 lutego. Tą wystawą Związek rozpoczyna szereg działań z okazji jubileuszu narodowego Geniusza. Dlatego główny akcent położono na życie poety i zrozumienie jego twórczości. O przebiegu prac przygotowawczych do tego szczególnego wydarzenia i osobliwościach ekspozycji opowiada jeden z autorów pomysłu biennale i współprzewodniczący komitetu wystawowego, artysta Ołeksandr MELNYK. — Czy komitet wystawowy z wyprzedzeniem ogłasza przyjmowanie prac na każdą kolejną wystawę? — Oczywiście. Na przykład na tę, która odbywa się w jubileuszowym roku szewczenkowskim, ogłoszono jeszcze w zeszłym roku na kolejnym zjeździe Narodowego Związku Artystów Ukrainy. Do wszystkich organizacji obwodowych Związku wysłano listy i już w listopadzie przeprowadzono komitet wystawowy. Prac nadesłano bardzo dużo. Z nadesłanych dzieł pozostawiono 196. Były przypadki, kiedy głosowaliśmy za kilkoma pracami jednego autora. Dlatego na wystawie znajdą się prace 121 twórców. Reprezentowane są wszystkie nasze obwodowe organizacje związkowe, są nawet artyści z Trembowli, Izmaiła… — Czym kierował się komitet wystawowy przy wyborze prac: wykonaniem artystycznym, tematyką czy jeszcze jakimiś kryteriami? — Dla nas ważna jest tematyka historii Ukrainy. Przysyłano nam wiele pejzaży, miejsc, w których bywał Szewczenko, martwe natury… Ale przecież koncepcją jest u nas historia Ukrainy! Szczególny akcent na szóstym biennale położono na zrozumienie i odtworzenie środkami artystycznymi genialnej postaci Szewczenki. Tej głównej tematyce — twórczości Szewczenki, jego życiu i znaczeniu Kobziarza-Proroka dla Ukraińców poświęcona jest osobna duża sala. Taras Brujenko rysuje Łarysa IZAAK, architekt-projektant, przodownik oświaty Ukrainy Każdy może zachorować, ale bardzo smutno, jeśli to dziecko. Kiedy pojawia się ostra konieczność opuszczenia znanego dziecięcego świata i wejścia w świat placówek medycznych i wnętrz. Dziecko odczuwa stres od specyficznych ścian, ograniczonej przestrzeni, od nieznanych przedmiotów medycznych, wyposażenia. Ten wymuszony negatywizm otacza Szewczenkę i bohaterów jego utworów. Koneserzy tego, co wysokie i piękne, spotkają się z twórczością Wasyla Zabashty, Ludmyły Semykiny, Hałyny Sewruk, Wiry Kułeby, Wołodymyra Priadki, Wiktora Kowtuna, Feodosija Humeniuka i innych, a także zobaczą najlepsze prace dyplomowe absolwentów i studentów Narodowej Akademii Sztuk Pięknych i Architektury. Wystawa podkreśla znaczenie postaci Szewczenki dla losów Ukrainy w kontekście całej naszej historii — wszak przedstawiono tu dzieła, które ukazują zarówno szczęśliwe, jak i tragiczne lata naszej państwowości i bezpaństwowości na „naszej, nie swojej ziemi” od najdawniejszych czasów do współczesności. — Co zobaczą widzowie w przedstawionej ekspozycji? Jakie nowe odkrycia na nich czekają, z czyimi płótnami czy małą rzeźbą się spotkają? — W pełnym zakresie zobaczą osobistą Szewczenkianę Anatolija Kuszcza — całą życiową drogę Kobziarza: „Kozaczek Engelhardta”, „Miałem trzynaście lat”, „Szewczenko w Ogrodzie Letnim”, „Szewczenko i Warwara Riepnina. Wielka miłość”, „T. Szewczenko i M. Czernyszewski” oraz inne, a także zrozumienie wielkości Geniusza „Prorok”. Ale każdy artysta na swój sposób odkrywa znane poezje, daje swoją interpretację, zmusza do zastanowienia się nad ich głębią. Charkowski artysta Ołeh Omelczenko podejmuje się przekazania, zdawałoby się, niemożliwego i alegorycznymi obrazami odkrywa zawarte w parafrazach psalmów „Tarasowe proroctwo”. A Mykoła Storożenko w mozaice „Światło z ciemności” jednym tym obrazem przekazuje całą istotę Szewczenki, jego znaczenie dla Ukrainy. Choć już niejedno pokolenie artystów czerpało inspirację ze studni Szewczenki, mimo to widz znajdzie na tej wystawie dzieła, które potwierdzają aktualność Poety dla współczesności, zobaczy i to, czego jeszcze nigdy nie odzwierciedlano w sztukach plastycznych. Przedstawimy (co prawda, banerem) ogromne ceramiczne panneau „Miasto na siedmiu wzgórzach” Hałyny Sewruk. Oryginał w naturalnej wielkości znajduje się w kijowskim hotelu „Turyst” na Lewobrzeżnej. Z minionych prac przedstawiono „Poeta i caryca” (Hr. Skoworoda i Katarzyna II) Wałentyna Zadorożnego, temperowe płótna Ołeksandra Iwachnenki według motywów poematów Szewczenki. A Wołodymyra Fedkę, znanego jako genialny monumentalista z mozaik westybulu stacji metra „Złote Wrota”, mało znają jako utalentowanego artystę. Z tryptyków Fedki zobaczymy „Ukraińską pieśń” i „Ukraiński teatr”, które do niedawna były w połtawskim Domu Kultury Kolejarzy. Jego syn pojechał tam, a one są tam zdarte, przepadają. Wyobrażacie sobie: kilka z nich było w warsztacie ślusarskim, mało co nóg o nie nie wycierali. A to przecież genialne ukraińskie gobeliny! Uszkodzone gobeliny syn oddaje do renowacji, a te, które jeszcze można wystawić, wystawimy. Weniamin Kusznir będzie reprezentowany pracą „Scherzo” — to los Ukrainy, tragiczny, straszny, który współbrzmi z wydarzeniami, które obecnie mają miejsce w Kijowie na Majdanie. Z dzieł młodych artystów najbardziej zapamiętałem obraz Kati Tkaczenko „Pokrowa”, gdzie pod pokrową przedstawia funkcje wyższych działów mózgu. Tarasyk Brujenko starannie wyrysowuje pieski. Dużo piesków: małych, dużych i kolorowych, które wesoło biegają na arkuszach albumu. Tarasyk jest teraz tam, też z nimi. Uśmiecha się i szybko dodaje kresek i barw, swoim emocjonalnym ołówkiem dodaje zwierzątkom zabawek, żeby było weselej, żeby jak najlepiej im się żyło razem — bez kłótni, bez problemów. Nikt nie pozostanie obojętny na szczerą, emocjonalnie wyrażoną myśl dziecięcego obrazu! Dziecko ze swojej natury ufa pięknu, w nim jest harmonia dobroci i miłosierdzia, emocjonalnego uniesienia, które wzmacniają siły i stan duchowy osobowości. Więc to piękno, ucieleśnione w obrazach młodych artystów, znajduje najkrótszą drogę zdrowotnego wpływu na chore dzieci, bo one również potrafią komunikować się wizualnym językiem dzieciństwa. Jaskrawe, malownicze, kolorowe fabuły obrazów, stworzone uniwersalnym dziecięcym językiem sztuk plastycznych, stają się wysepkami komfortu i emocjonalno-zdrowotnego wpływu we wnętrzach placówek medycznych. Proponują one komunikację z młodymi artystami, uruchamiają fantazję, wzywają w jaskrawy świat ptaków, zwierząt, kwiatów, ludzi. Dadzą możliwość poczuć się pewnym, silniejszym, wabią, by wziąć ołówek i narysować swoje ulubione, bliskie, skłaniają, by opowiedzieć o sobie innym. Artysta i społeczeństwo — to nieprzerwana oś dialogu, nieobca także dzieciom. Przekonaliśmy się o tym, kiedy przekazaliśmy swoje studyjne dziecięce obrazy placówkom medycznym: obwodowemu szpitalowi dziecięcemu nr 2 w mieście Biała Cerkiew, obwodowemu szpitalowi dziecięcemu i sanatorium dziecięcemu „Barwinok” w Bojarce, szpitalowi dziecięcemu nr 5 w Kijowie, przychodni dziecięcej nr 1 rejonu Peczerskiego miasta Kijowa, przychodni dziecięcej nr 2 rejonu Peczerskiego miasta Kijowa… Nasze malownicze rysunki wspierają osłabione dzieciaczki i pomagają im wyzdrowieć. Rozmawiał Mykoła CYMBAŁIUK

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn