Strona · s. 2strona oryginału ↗
Co z głośnymi kradzieżami pomników w Czernihowie?
Слово Просвіти, №02 за 2018 рік
Dwa zuchwałe akty wandalizmu w Czernihowie w przedświąteczne i świąteczne dni oburzyły miasto i nie tylko je. Jak donosiła gazeta „Słowo Proświty”, w nocy 18 grudnia skradziono brązowe popiersie Mychajła Kociubynskiego z grobu pisarza na górach Bołdina, a w nocy 31 grudnia — popiersie Aleksandra Puszkina na Wale. Petro ANTONENKO. Od razu poinformujemy, że skradzione przedmioty odnalazła policja miejska. Oświadczył to na naradzie rano 4 stycznia mer miasta Władysław Atroszenko, dziękując nieobojętnym czernihowianom i zaznaczając, że właśnie wielki rezonans społeczny przyczynił się do szybkiego wykrycia przestępstwa. W obu sprawach trwa śledztwo, a szczegóły będą znane później. Warto dodać, że o ile w przypadku kradzieży popiersia Puszkina czyn kwalifikuje się jako kradzież, to w odniesieniu do pomnika Kociubynskiego — jest to już znacznie poważniejsze przestępstwo, które w ustawodawstwie karnym nazywane jest znieważeniem grobów, i właśnie za to powinni zostać ukarani przestępcy. Przemyślenie tego, co się stało, skłania do pewnych wniosków. Na wspomnianej naradzie jeden z urzędników rady miejskiej ponuro oświadczył, że u nas mogą ukraść co tylko chcą i gdzie chcą. Ale przecież coś trzeba z tym zrobić? Za znieważenie grobu Kociubynskiego powinno być wstyd czernihowianom. Przecież szczycimy się tym, że klasyk literatury ukraińskiej i europejskiej, urodzony w Winnicy, ostatnie 15 lat przeżył właśnie w Czernihowie, napisał tutaj swoje najlepsze dzieła i tutaj spoczął w 1913 roku. Obok później pochowano jego żonę Wierę Ustymiwnę. Na grobie pisarza początkowo ustawiono niewielki obelisk, a w 1955 roku na postumencie ustawiono to brązowe popiersie. Między innymi, jest to dzieło wnuka pisarza, syna jego córki Iryny — Floriana, dość znanego ukraińskiego rzeźbiarza, którego dzieła zdobią także stolicę. Miejsce pochówku też jest święte: słynne góry Bołdina (od starosłowiańskiego „bołd” — dąb). To nekropolia jeszcze z czasów starosłowiańskich, przedchrześcijańskich, z kilkoma kurhanami pogrzebowymi. Potem chowano tu wielu znanych mieszkańców miasta. Należy dodać, że to święte terytorium jest bardzo słabo oświetlone i chronione. A kilkadziesiąt metrów dalej znajdują się słynne Pieczary Antoniego, podziemny klasztor z XI wieku, założony przez urodzonego w Lubeczu na Czernihowszczyźnie świętego Antoniego Pieczerskiego, założyciela Ławry Peczerskiej. Nad pieczarami — cerkiew św. Eliasza z XII wieku, jedna z 5 świątyń okresu przedmongolskiego w mieście. Na górze — monaster Troicko-Ilinski ze wspaniałym soborem Trójcy Świętej, który zbudował Iwan Mazepa. Czyż takich świętości nie można by chronić lepiej? Pomnik Puszkina, ustawiony za fundusze mieszczan w 1900 roku, stoi w ogóle na jedynym zachowanym na Ukrainie książęcym Detyńcu. Pośrodku czworoboku, po bokach którego znajdują się: sobór Przemienienia Pańskiego, najstarszy na Ukrainie, zbudowany przez syna Włodzimierza Wielkiego księcia Mścisława (tam też został pochowany), Muzeum Historyczne im. Tarnowskiego, Muzeum Sztuki im. Gałagana, Państwowe Archiwum Obwodu. I oto w takim miejscu dochodzi do zuchwałej kradzieży. Dlatego zasadne jest pytanie — gdzie patrzą organy ścigania, policja, której u nas, zdaje się, jest więcej niż wojska? I jak tam rozreklamowany program „Bezpieczne miasto” — czyż nie warto wydzielić odrobiny środków na odpowiednie oświetlenie, ochronę także innych miejsc, zwłaszcza świętych dla ukraińskiej kultury. Trwające śledztwo, mamy nadzieję, wniesie pełną jasność. Jeśli były to banalne kradzieże „na złom”, to i tym dawno trzeba się zająć. Czyż policja nie jest w stanie skontrolować tych skupów metali, których tyle się namnożyło? A i czas już, żeby organy ścigania, oprócz udziału w politycznych „rozgrywkach”, zajęły się bezpośrednio ochroną prawa i porządku. Jest jeszcze jedna wersja kradzieży pomników: złodzieje kradną dla prywatnych kolekcjonerów. Myśl nie jest taka dziwna, biorąc pod uwagę, ile i czego u nas kradną z muzeów i galerii, „czarni archeolodzy” — z nielegalnych wykopalisk, żeby potem to osiadało w prywatnych kolekcjach takich „kolekcjonerów”. I wreszcie trzeba wspomnieć jeszcze o jednej wersji, dość prawdopodobnej. Całkiem możliwe, że to prowokacje sił antyukraińskich. W końcu, sądząc po rezonansie w sieciach społecznościowych, komentarzach na stronach internetowych, wyszedł on właśnie taki, na jaki liczyli prowokatorzy. To znaczy, posypało się niemało sądów, że kradzież popiersi Kociubynskiego i Puszkina — to zrodzenie procesu dekomunizacji, kontynuacja epopei burzenia pomników na Ukrainie. I że, rzekomo, jest to zrodzone przez „niszczenie naszej historii”. Ale jakże to wszystko jest wywrócone do góry nogami! Przecież sedno w tym, że historię trzeba pamiętać, ale nie każdą historię trzeba czcić. Więc po co te apele dotyczące „zamachu na historię”? Ten wandalizm niepamięci właśnie gra na korzyść tych, którzy chcieliby wszystko pomieszać, przemieszać w naszej historii. Ku chwale wielu współobywateli, w tych samych sieciach społecznościowych i komentarzach na stronach internetowych czernihowianie dają odpór takim prowokatorom.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
