Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

Do 100-lecia ukraińskiej flagi nad Flotą Czarnomorską

Слово Просвіти, №02 за 2018 рік

Zwiędła róża 125. rocznicy urodzin Heorhij ŁUK’JANCZUK Po raz pierwszy dzięki artystom ekipy filmowej filmu „Trójząb Neptuna” będzie można zobaczyć kolorowe wizerunki okrętów, które podnosiły w latach 1917—1918 ukraińskie flagi. Aby uczcić ich czyny i pamięć, ekipa filmowa filmu „Trójząb Neptuna” przygotowała kalendarz tematyczny na stulecie tego wydarzenia. Autorem pomysłu kalendarza tematycznego na 2018 rok jest Iwan Kaniweć, reżyser filmu o ukrainizacji Floty Czarnomorskiej w latach 1917—1918 „Trójząb Neptuna” oraz filmu „Ukraińska rewolucja”, który opowiada o wydarzeniach na Ukrainie w latach 1917—1921 według wspomnień generała W. Petriwa. W kalendarzu zamieszczono 13 kolorowych prac, na których przedstawiono 12 okrętów. Wśród nich — najnowocześniejszy i najpotężniejszy okręt Floty Czarnomorskiej w latach 1917—1918, pancernik „Wola”, który w grudniu 1917 r. przeprowadził pierwszą pod ukraińską banderą operację bojową przewozu ukrainizowanych wojsk z Azji Mniejszej na Krym. Jest także wizerunek niszczyciela „Zawydnyj”, który jako pierwszy we Flocie Czarnomorskiej w lipcu 1917 r. nie tylko podniósł żółto-błękitny sztandar, ale także wypłynął pod narodową ukraińską banderą na patrol morski. 25 (12) października 1917 r. Centroflot poparł inicjatywę Czarnomorskiego Ukraińskiego Komitetu Wojskowego dotyczącą podniesienia na jeden dzień ukraińskich flag narodowych na wszystkich okrętach, statkach, w portach i twierdzach floty. O godzinie 8:00 tego dnia przy dźwiękach okrętowych dzwonów i orkiestr na maszty okrętowe i portowe flagi uroczyście wciągnięto żółto-niebieskie sztandary, a na okrętach wywieszono sygnały flagowe „Niech żyje wolna Ukraina”. A w Sewastopolu, Eupatorii, Teodozji, Kerczu, Chersoniu, Mikołajowie i Odessie 25 (12) października przeszły pod żółto-błękitnymi flagami liczne proukraińskie demonstracje. 29 grudnia (według starego stylu) 1917 r. Mała Rada Ukraińskiej Republiki Ludowej zatwierdziła zaproponowany przez D. Antonowycza projekt ukraińskiej bandery morskiej, opracowany przez Ukraińską Radę Morską: materia składała się z dwóch pasów — żółtego (u góry) i niebieskiego (na dole); na niebieskim umieszczono złoty znak księcia Włodzimierza — trójząb z krzyżem u góry. Pracę nad stworzeniem kalendarza konsultował historyk Ihor Hrycenko z Zaporoża, którego monografia „Ukraińska Flota Państwowa w latach 1917—1919” jest najpełniejszym na dziś wykładem procesów ukraińskiego budownictwa wojskowo-morskiego tamtego czasu i doczekała się już drugiego wydania. Stosunkowo niewielki nakład kalendarza (tylko 100 egzemplarzy) wydrukowano dzięki wsparciu ukraińskiej diaspory z Londynu w celu bezpłatnego przekazania do jednostek wojskowych i placówek oświatowych. Podczas prezentacji pojawiło się pytanie o rolę Ministerstwa Informacji i innych instytucji państwowych w kwestii zwiększenia nakładu kalendarza poświęconego temu wybitnemu wydarzeniu w historii rodzimej floty. Ekipa filmowa filmu „Trójząb Neptuna” oraz Tawryjska Platforma Humanitarna wspierają ideę oficjalnego obchodzenia Dnia Ukraińskiego Morza. Jest on świętowany 29 kwietnia na cześć podniesienia w tym dniu 1918 roku w Sewastopolu ukraińskich flag nad całą Flotą Czarnomorską. Właśnie 29 kwietnia 1918 roku Flota Czarnomorska na rozkaz dowódcy podniosła ukraińskie flagi. To wydarzenie stało się rezultatem długiej i skomplikowanej walki marynarzy-Ukraińców. W 1919 roku resort morski URL ogłosił 29 kwietnia Dniem Ukraińskiego Morza Czarnego i Floty Państwowej Ukrainy. Na zachodnich ziemiach Ukrainy, do czasu nadejścia tam reżimu komunistycznego, oraz w ukraińskiej diasporze święto to obchodzono przez dziesięciolecia. Obecnie Dzień Ukraińskiego Morza na Ukrainie jest świętem nieoficjalnym. W 2016 roku Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej zaproponował rozważenie możliwości włączenia go do oficjalnego wykazu dni pamięci i świąt. Reżyser filmowy I. Kaniweć oraz Tawryjska Platforma Humanitarna przeprowadzili w 2016 roku szereg działań na cześć Dnia Ukraińskiego Morza w Kijowie i Odessie. Z inicjatywy A. Iwanecia odbył się telemaraton „Dzień Ukraińskiego Morza” na UkrlifeTV. Wiosną 2017 r. na Dzień Ukraińskiego Morza zaprezentowano infografikę (autor pomysłu I. Kaniweć, konsultanci naukowi I. Hrycenko, A. Iwanec). Istnieje nadzieja, że wydanie historyczno-informacyjnego kalendarza „100 lat od podniesienia ukraińskich flag przez Flotę Czarnomorską” przyczyni się do decyzji Rady Najwyższej o przywróceniu sprawiedliwości historycznej oraz ustanowieniu i świętowaniu Dnia Marynarki Wojennej i Floty Handlowej Ukrainy 29 kwietnia, zgodnie z narodową tradycją historyczną. Nadija ONYSZCZENKO, dyrektor Centrum Współpracy Humanitarnej z Ukraińską Diasporą Niżyńskiego Uniwersytetu Państwowego imienia Mikołaja Gogola Urodzona w Jelizawetgradzie absolwentka Konserwatorium Moskiewskiego z 1917 roku występowała już przed rodakami-Ukraińcami w towarzystwie muzyczno-dramatycznym „Kobziarz”. Do niego wciągnął ją mąż Fedir Kołomyjczenko, wtedy jeszcze student Moskiewskiego Instytutu Handlowego, pochodzący ze wsi Prochory na Czernihowszczyźnie. Śpiewaczka i ekonomista poświęcili się ukraińskiej kulturze. Fedir w rosyjskiej stolicy, a od lipca 1917 do stycznia 1919 roku w Kijowie wydawał ukraińskojęzyczny magazyn „Szliach”, został wybrany członkiem Ukraińskiej Centralnej Rady, pracował jako ekonomista w ministerstwie handlu i przemysłu, sekretarz ministra pracy, występował ze słowem wstępnym o stanie ukraińskiej muzyki przed koncertami żony. Liryczno-dramatyczny sopran śpiewaczki kameralnej oczarowywał melomanów w wielkich salach koncertowych Austrii, Polski i Włoch, a także Moskwy, Leningradu, Odessy, Żytomierza, Chersonia i Samarkandy oraz w małych chatkach Niżyna i Czernihowszczyzny. Wykonywała cały znany wówczas światowy repertuar i utwory ukraińskich kompozytorów. „Zasługą M. Szekun-Kołomyjczenko — pisała „Prawda” w 1925 roku, podczas występów w Moskwie — jest to, że zapoznaje nas z najlepszymi utworami czysto ukraińskiej muzyki…” Atmosferę artystyczną początku XX wieku w naszym mieście udanie oddali w formie kameralnego salonowego muzykowania laureaci międzynarodowych konkursów Lubow Parchomenko, Serhij Hładarow, Jarosław Jotka, Anastasija Iwanenko-Kołenda, Tetiana Diaczenko. A jakimi natchnionymi byli Marianna Szulha, Switłana Podkolzina, Inna Mechedenko i Anastasija Badaj! Wspaniale wykonali ukraińskie pieśni ludowe, arie z oper i romanse Mykoły Łysenki, Piotra Czajkowskiego, Charlesa Gounoda, Antona Arienskiego, Georges'a Bizeta, Camille'a Saint-Saënsa, Siergieja Rachmaninowa. Marię Szekun-Kołomyjczenko, tak jak jej męża Fedira Kołomyjczenkę, spotkał tragiczny los wielu ukraińskich intelektualistów. Zostali bezpodstawnie represjonowani i rozstrzelani w 1938 roku. O ich cierniowej i twórczej drodze opowiedziała prowadząca koncert, autorka tych słów. W Kijowie zaprezentowano kalendarz na 2018 rok „100 lat od podniesienia ukraińskich flag przez Flotę Czarnomorską” z kolorowymi ilustracjami okrętów. 27 grudnia w Ukraińskim Kryzysowym Centrum Medialnym, mieszczącym się w budynku Międzynarodowego Centrum Kongresowego „Dom Ukraiński” na Placu Europejskim, z tej okazji odbył się briefing. Znany reżyser filmowy, autor filmów dokumentalnych o historii Iwan Kaniweć oraz historyk, koordynator Taurydzkiej Platformy Humanitarnej, pracownik Instytutu Badań Ukrainoznawczych Andrij Iwanec przeprowadzili prezentację kalendarza na 2018 rok „100 lat od podniesienia ukraińskich flag przez Flotę Czarnomorską”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn