Strona · s. 16strona oryginału ↗
Cicho przyszedł, cicho odszedł
Слово Просвіти, №02 за 2021 рік
Walerij FRANCZUK, m. Kijów. Wszedłem do trolejbusu i od razu zobaczyłem tego mężczyznę, chociaż był ode mnie dość daleko. Stał przy wyjściu, czekając na swój przystanek. Ludzi było niewielu, nikt nie zwracał najmniejszej uwagi na człowieka w wojskowym, dalekim od nowości mundurze z kilkoma medalami na piersi, a ten szczegół przyciągał uwagę i wyróżniał go spośród innych pasażerów. Wpatrując się w jeszcze dość młodą twarz, czułem, że ten człowiek przeżył już niemało, że za nim wiele gorzkiego, a może i strasznego. I jeszcze jedno. Coś było w jego postawie niepewnego, jakby przepraszał nas za to, że tak bardzo nie przypomina nas. A ludzie w trolejbusie byli różni. Jedni w latach, dobrze zadbani i cynicznie obojętni na wszystko, co dzieje się wokół. Inni — weseli, pewni siebie, gadatliwi, ruchliwi, ze specyficzną korzyściowo-złodziejską gwarą. Jednym słowem — „panowie życia”. I nagle: „Jak надоєла ета война!” (Jakże znudziła się ta wojna!). Te słowa jak obuchem uderzyły mnie w głowę. Imponująca dama w nieokreślonym wieku, cała w ozdobach, jak choinka noworoczna, widać dostrzegła jednak wojaka. To jej „znudziła się wojna”. Spojrzałem w jej puste oczy tak, że momentalnie cofnęła się do kierowcy, zapewne uznawszy, że „banderowiec” zaraz ją zje. Podszedłem do wojownika, przeprosiłem, że przerywam jego, najwyraźniej niewesołe myśli (o tym mówiła jego wychudzona twarz, pocięta niczym jesienna rola głębokimi zmarszczkami). „Pozwólcie uścisnąć Waszą dłoń. Kłaniam się Wam za to, że zatrzymaliście moskiewskiego agresora. Chociaż tutaj niektórzy nie uświadamiają sobie, że trwa prawdziwa okrutna wojna” — powiedziałem pierwsze, co przyszło mi do głowy. Uścisnąwszy mocną, zrogowaciałą prawicę, zapytałem: „A jak tam na wschodzie?”. Mężczyzna jakoś smutno, ale bez namysłu odpowiedział: „Nie ma rozkazu do ataku. I to jest najcięższe dla towarzyszy broni”. Nie wiedziałem, co na te słowa mu odpowiedzieć, więc pomilczeliśmy. Tymczasem trolejbus podjechał do mojego przystanku. „Dziękuję jeszcze raz Wam, szanowny, ja już wysiadam” — zwróciłem się do wojownika. „I ja też” — odpowiedział. Los dał mi szansę, którą musiałem koniecznie wykorzystać: „Jestem artysta Walerij Franczuk. Tutaj, obok, jest moja pracownia. Będę rad widzieć Was tam, chcę namalować Wasz portret”. Ta myśl pojawiła się u mnie w tej samej chwili, gdy zobaczyłem nieznajomego w trolejbusie. „Powiedzcie, proszę, jak się nazywacie?”. W odpowiedzi nasz obrońca wyciągnął z kieszeni legitymację: „Jestem Witalij Hołota, z kozackiego rodu...” — „A czy Wy, przypadkiem, nie jesteście krewnym pisarki Lubow Hołoty?” — zapytałem. Pan Witalij przecząco pokręcił głową i, jakby wstydząc się, dodał: „Nas, Hołotów, na Ukrainie jest wielu!”. Żegnając się, dałem nowemu znajomemu swoją wizytówkę i jeszcze zaprosiłem, żeby koniecznie się odezwał. Chociaż rutynowe sprawy brały górę, nie zapominałem o tym spotkaniu w trolejbusie na mojej Trojeszczynie. Aż tu zadzwonił telefon, w słuchawce usłyszałem głos: „Dzień dobry, Waleriju, to Witalij!”. „No, chwała Bogu” — pomyślałem. — Gdzie jesteście i co z moją propozycją dotyczącą portretu? — Mogę do Was dzisiaj zajrzeć. Powiedzcie, na którą godzinę — odpowiedział Witalij. Podałem godzinę i rozmowa się zakończyła. O wyznaczonej godzinie zadzwonił jeszcze raz, że już jest w pobliżu, i spotkałem go przy pracowni. — Idę od towarzysza broni, odwiedzałem go. Nie ma obu nóg. To smutne, ale niedawno się ożenił — to radosne. Z rozmowy dowiedziałem się, że przede mną cyborg, który bronił donieckiego lotniska „Siewier”. Zdziwiłem się, bo wiem, że pseudonim „Siewier” miał młody ochotnik z Czernihowa, który zginął, a wojownik wyjaśnił mi: wszyscy, którzy go znali, myśleli, że zginął właśnie on, dlatego bardzo się zdziwili, gdy Witalij wrócił po kolejnym zranieniu żywy. A pseudonim „Siewier” — dlatego, że osiem lat mieszkał w Jakucji. Opowiedział o tym ochotnikom i ten slogan stał się jego nowym imieniem. Wspomnienia były chaotyczne, bo cały czas mu przerywałem i dopytywałem, co z jego ranami. Pokazał ślad po kuli snajperskiej na prawej skroni, dodając: „Kula tam jest, ale po rehabilitacji głowa boli mniej”. Co przeżył ten 43-letni mężczyzna? Ranę głowy, lewa ręka na tytanowej płytce, nogi posiekane odłamkami, ślad po kuli w plecach, kontuzja po tym, jak 150-milimetrowy pocisk trafił w ich ziemiankę itd. Ale on znowu ma zamiar wrócić na wschód, jako zwiadowca 93 Gwardyjskiej Samodzielnej Brygady Zmechanizowanej „Chołodnyj Jar”, 2 batalionu, 6 kompanii. Zaprawdę, z takimi ukraińskimi patriotami żadne putinowskie „ich tam niet” tej ziemi nie zdobędą. „Siewier” wiele mi opowiedział. Bardzo nieproste życie miał ten wojownik-ochotnik. Była i chuligańska młodość z ciężkimi konsekwencjami przez łamanie prawa, rozpad rodziny, a co najważniejsze — obecne jego uświadomienie sobie swojego miejsca na tej ziemi i obrona przed „russkim mirem”. Oto to ostatnie jest zapewne wynikiem długich i nieprostych poszukiwań siebie. Dla niego Ukraina stała się najwyższą, najważniejszą miarą jego życia. Dopóki trwała nasza rozmowa, zrobiłem szkic jego portretu i podarowałem Witalijowi Hołocie. P.S. Poza murami swojej pracowni często obserwuję tych, którym „jaka różnica”, tych, którzy piją piwo przy obrzydliwym specyficznym rosyjskim szansonie i jeszcze chwalą się swoją „watnością”. Tych, którzy idą rozbijać czoło o podłogę Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego, który wzywał ich do zarażenia się koronawirusem i który nie podlega ukraińskiej władzy oraz otwarcie wspiera rosyjskiego agresora. I myślę: dlaczego?! Dlaczego takie coś jest możliwe w naszym walczącym kraju? Russkij mir zabrał miliony, wczujcie się — nie po prostu miliony ukraińskich istnień, on stale niszczył ukraińską kulturę, język, on kradnie naszą historię, ogółem chce zniszczyć ukraiński naród. Zwracam się do tych, którym jest wszystko jedno: znajdźcie ciepłe słowo podziękowania dla takich jak mój znajomy — odważny wojownik Witalij Hołota. Przecież oni bronili i bronią nas przed obrzydliwym, kłamliwym, okrutnym agresorem-ordyńcem. Bądźmy razem! PRENUMERATA—2021 Koszt prenumeraty (z dostawą i kosztami pocztowymi): TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA „PROŚWITA”
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
