Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

PREZENTACJA UNIKATOWEGO WYDAWNICTWA

Слово Просвіти, №03 за 2001 рік

mówił o kryzysie lingwistycznym i błędnym rozumieniu go przez wielu pseudonaukowców. Swego czasu cały leksykalny «ukraiński zasób» w rosyjskim słowniku Dala został zaliczony do rosyjskiej leksyki. Jeśli brać pod uwagę aspekt historyczny, to daje się zauważyć tendencję, która była tworzona także przez dość solidnych uczonych na rzecz utwierdzenia jednego języka — rosyjskiego. A jak inaczej mogło być w imperium? «Język — pierwszy i ostatni forpoczt walki o niepodległość», — powiedział Pawło Mowczan. Zatrzymał się na przypadkach niegodziwości, których dopuszczano się wobec patriotycznie nastawionych językoznawców. Chodziło o wykonywanie wręcz politycznych represji, które były zamawiane przez były Komitet Centralny Komunistycznej Partii. Rzadko u nas mówi się o tym, że języki to «samodzielne organizmy narodowe». Śmiesznie nawet mówić — potrzebne czy niepotrzebne poprawki językowe... Niestety, sytuacja językowa coraz bardziej się upolitycznia. Treściwe było wystąpienie dyrektora Instytutu Języka Wasyla Nimczuka. On również rozpatruje problem w aspekcie historycznym. W szczególności twierdzi: «Jesteśmy dawno podzieleni przez Boga! Trzeba, żeby język ukraiński miał takie oblicze, jakie dał mu Bóg. Jesteśmy zobowiązani nieco ożywić. W dziewiętnastu propozycjach nie ma niczego takiego, czego by nie było w ukraińskich gwarach. Trzeba powiedzieć prawdę o pisowni, a nie straszyć ludzi. Naród sam zrozumie potrzebę. Możliwe jest równoległe używanie form, nikt nikogo nie zmusza!» Profesor Uniwersytetu Lwowskiego pani Serbenśka mówiła o problemach reklamy i wizerunku Ukraińca. Zatrzymała się na potrzebie wprowadzenia cenzury psycholingwistycznej. Zastępca dziekana wydziału filologicznego Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego imienia M. Drahomanowa Nadija Pluszcz ubolewała z powodu tego, że akcenty przesunęły się w stronę «nie». Ukraińska pisownia — to ukraińska idea. Jeśli ona nie zadziałała, to jest to akcja przeciwko państwu i komuś jest ona korzystna. Witalij Radczuk wyraził ideę zbudowania koncepcji państwowej polityki językowej, a Taras Marusyk zatrzymał się na szkalowaniu problemów językowych przez media. Zatem problem polega na tym, aby struktury władzy wsłuchały się w kompetentną opinię specjalistów w swojej dziedzinie, a społeczeństwo nie bało się uzasadnionych, nieznacznych zmian, które proponuje Narodowa Komisja Pisowni. Czas jest brzemienny w skutki, nie stoi w miejscu i chcemy wierzyć, że język ukraiński będzie żył i rozwijał się w naturalnym dla niego środowisku. Wasyl OSADCZYJ Jakoś siedzieliśmy we dwóch z moim towarzyszem, którego znam nie mniej niż sto lat. Rozgadaliśmy się przy stutysięcznej filiżance kawy, jak zawsze — o wszystkim i o niczym. A trzeba powiedzieć, że przez długie lata znajomości nauczyliśmy się wyczuwać stan drugiego. — Niepokoi cię coś, kozaku? — zapytał Ihor. Odpowiedziałem mu, że chciałbym napisać o jakimś ciekawym człowieku, powiedzmy, przedstawicielu niewidzialnego frontu, ale nie takim, który już stał się gwiazdą kina i jest rozreklamowany jak «Pomorin». Potrzebne jest coś takiego — żeby było pod ręką, żeby było mało znane lub zupełnie niepozorne, i żeby pożytek z niego dla państwa był — jeśli nie taki, jak z «rozreklamowanych gliniarzy», to chociaż w połowie... Milcząco wysłuchawszy i chytrze się uśmiechnąwszy, Ihor zapytał: — Słuchaj, a czy ty wiesz o mnie wszystko? Wy, dziennikarze, przyzwyczailiście się wszędzie wtykać nos, a tego, co dzieje się u was pod nosem, nie widzicie. — Po tym pytaniu roześmiałem się: on jest wykładowcą. Nauczycielem, jakich pełno w każdej instytucji edukacyjnej, czy to szkoła, czy uniwersytet. Co tu może być nowego? — Prawidłowo — odczytał moje myśli towarzysz. — Sam kiedyś wykładałeś w szkole zawodowej, na uczelni wyższej i wiesz: w tej pracy trudno wymyślić coś nowego. A oto wspomnieć o dobrze Ludno było 7 lutego w pomieszczeniu Państwowego Komitetu Informacji, dokąd zawitało wielu gości — naukowców, pisarzy, działaczy społecznych, przedstawicieli mediów, językoznawców, wydawców, miłośników ukraińskiego słowa. I nic dziwnego: podobne wydawnictwa pojawiają się nie tak często. Zespół specjalistycznego wydawnictwa «Ukraińska Encyklopedia» imienia M. P. Bażana zaprezentował Encyklopedię języka ukraińskiego. Ukraińcy nie są pionierami w tej sprawie. Takie wydawnictwa mają inne państwa i właśnie takie podejście do polityki językowej jest oznaką cywilizowanego rozumienia. Konferencję prasową otworzył przewodniczący Państwowego Komitetu Informacji Iwan Dracz. Powiedział, że «podobne wydawnictwo uwydatnia oblicze Ukrainy. Pełniej, przekonująco, prawdziwiej i wiarygodniej przed naszym duchowym wzrokiem stają luminarze rodzimej kultury...» Redaktor naczelny specjalistycznego wydawnictwa «Ukraińska Encyklopedia» I. Ziabluk podkreślił, że obecne wydawnictwo na Ukrainie ma kapitalne (naukowe) potraktowanie wielu problemów językowych. «Dwanaście lat dzieli nas od zamysłu do jego wcielenia w życie», — zaznaczył mówca. To wydawnictwo jest szczególnie aktualne w czasie, gdy trwa ciągłe szkalowanie języka ukraińskiego, gdy prowadzone są rozmowy o jego wtórności. W realizacji wydawnictwa wzięli udział najlepsi rodzimi naukowcy-językoznawcy. Prześledzono geografię ukraińskiego słowa na wszystkich kontynentach. Wicepremier Mykoła Żułynśkyj podziękował zespołowi za wysoki poziom naukowy wydawnictwa. Powiedział, że wydanie tej Encyklopedii to wydarzenie o znaczeniu międzynarodowym. Mówca zaznaczył, że w wydawnictwie uogólniono doświadczenie pokoleń. Mówił on także o problemie pisowni, który jego zdaniem powinien być rozpatrywany przez specjalistów. Mykoła Żułynśkyj powiedział, że Wiktor Juszczenko uważa, iż w najbliższym czasie trzeba skomputeryzować zarówno miejskie, jak i wiejskie szkoły. W wystąpieniu akademika Narodowej Akademii Nauk Ukrainy Iwana Dziuby wybrzmiała pochwała pod adresem zespołu i zaniepokojenie tym, że wydawnictwo ma tak znikomy nakład — zaledwie 5 tysięcy egzemplarzy. Iwan Dziuba zgłosił także szereg słusznych uwag do poszczególnych artykułów. Poseł na Sejm Ukrainy Borys Olijnyk powiedział, że przez pryzmat tej pracy po raz pierwszy zobaczyliśmy i swoją historię, i historię języka. Niestety, «żniwa wielkie, a robotników mało», — zauważył B. Olijnyk. Chodziło o nakład książki. Przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» imienia T. Szewczenki, poseł na Sejm Ukrainy Pawło Mowczan przestrzegł obecnych przed nadmierną euforią. Podkreślił rozbieżność między teorią a praktyką. «Sytuacja dotycząca problemów językowych musi się gruntownie zmienić», — powiedział P. Mowczan. Z niepokojem mówił o tym, że potrzebne są poważne programy państwowe, aby i język, i książka swobodnie funkcjonowały, «żeby nasze dzieci nie były białymi krukami» w rosyjskojęzycznym środowisku. Na prezentacji występowali przedstawiciele z różnych sfer działalności, ale wszyscy byli jednomyślni w ocenie unikatowego wydawnictwa «Encyklopedia języka ukraińskiego». Nasz kor.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn