Strona · s. 8strona oryginału ↗
«NASZE DUSZE NIE ZCZERSTWIAŁY»
Слово Просвіти, №03 за 2004 рік
Z wielkim oburzeniem przeczytałem w „Słowie Proświty” nr 49 (217) z 3–9 grudnia tego roku o tym, że niektórzy nasi rodacy występują przeciwko proświtańskiej akcji „Zbudujmy Tarasową cerkiew”. Jako były nauczyciel-filolog wiem, że było niemało współczesnych Szewczence i „krytyków” późniejszego okresu, którzy stroili go w szaty pokojowego śpiewaka przodkowskich „podwalin”, naiwnego amatora starożytności, sentymentalnego i bezwolnego płaczka. Inni, przeciwnie, widzieli w nim strasznego hajdamakę, bo przecież wzywał naród, by „gromadą obuch hartował”, czyli do zbrojnego powstania. Wiele było rozbieżności, błędów, a nawet niedorzeczności w ocenie jego poetyckiego kunsztu. Przez długi czas patrzono na niego jak na samouka, dyletanta, który niezdarnie i nieumiejętnie władał piórem. Iwanowi Frankce należą się bodaj najgłębsze rozprawy o twórczości Szewczenki. To on powiedział: „Szewczenko był chłopem pańszczyźnianym, a stał się władcą w królestwie ducha, dziesięć lat cierpiał znienawidzoną żołnierską musztrę, a dla wyzwolenia narodów Imperium Rosyjskiego spod pańszczyźnianego ucisku zrobił więcej niż dziesięć zwycięskich armii”. Bez przesady można powiedzieć, że dzięki tytanicznej pracy Szewczenki na niwie poetyckiej i językowej Ukraina zdołała zrodzić całą plejadę wybitnych mistrzów słowa, którzy wyprowadzili literaturę ukraińską na światowy poziom. I nikt nie zamierza „zostawiać ich z kompleksem niższości” po tym, gdy zostanie zbudowana Tarasowa cerkiew, jak ironicznie powiedziała pani Lubow Krawczenko z Charkowszczyzny. Oni byli, są i pozostaną elitą ukraińskiego społeczeństwa. Ale na każdym z nich, jak powiedział Maksym Rylski, odbiła się pieczęć ducha Tarasa. Szewczenko żyje w każdym porządnym Ukraińcu, którego sprawą honoru jest wspieranie akcji, a nie urządzanie polemiki na łamach prasy: czy warto to robić, czy nie? Jeśli chodzi o budowę Świątyni Matki Ukrainy, to jest to idea niegłupia, którą z czasem również trzeba będzie wcielić w życie. Stanisław ZACHARUK, weteran pracy pedagogicznej, wyróżniający się pracownik oświaty Ukrainy, m. Tulczyn, obwód winnicki. * * * Chcę wyrazić swoje myśli w sprawie budowy Cerkwi Kobziarza. Wspaniała myśl, szlachetny cel. Absolutnie słusznie, że cerkiew powinna być zbudowana za środki ludowe. Ale mnie, jak i wielu Ukraińców, niepokoi jedno pytanie: czyją będzie Cerkiew Kobziarza? Przy całym szacunku dla wielce szanownego pana Mowczana, chcę zaznaczyć, że jego wypowiedzi o „pozakonfesyjności” przyszłej świątyni to, wybaczcie, niedorzeczność. Pozakonfesyjnych cerkwi nie bywa. Świątynia, która nie będzie miała właściciela czy choćby użytkownika, bardzo szybko dostanie tego właściciela i mogę Was zapewnić, że będzie nim Patriarchat Moskiewski. A czekać na stworzenie jednej Ukraińskiej Pomiestnej Cerkwi Prawosławnej nie ma żadnej potrzeby z tego powodu, że ona już dawno istnieje — to nasza Ukraińska Prawosławna Cerkiew Patriarchatu Kijowskiego. Jeśli któraś z konfesji zechce do niej dołączyć — bardzo proszę. Zatem, zdaniem członków naszej wspólnoty UPC PK, do wyjaśnienia właściciela przyszłej świątyni przekazywanie na nią środków jest przedwczesne, my tego robić nie będziemy. Chciałbym również poruszyć kwestię projektowania świątyni. Świątynie chrześcijańskie są projektowane i budowane, urządzane według dość skromnych kanonów cerkiewnych. Oczywiście, tutaj też jest przestrzeń dla twórczej fantazji architekta, ale cerkiew powinna być cerkwią, powinna nieść znamiona tradycyjnej architektury ukraińskiej. Dlatego zajmować się tym powinni specjaliści, którzy już sprawdzili się z jak najlepszej strony. Wyrażam nie tylko swoją osobistą opinię, ze mną zgadzają się też inni członkowie naszej wspólnoty. Niech was błogosławi Pan. Wiktor WERMENYCZ, osiedle typu miejskiego Hradyźk, obwód połtawski. * * * W akcji „Zbudujmy Tarasową cerkiew” nasze towarzystwo też bierze udział, już wysłaliśmy 660 hrywien, zbiórkę pieniędzy kontynuujemy (już mamy znowu około 400 hrywien). Odnośnie negatywnych opinii na temat zbiórki pieniędzy „Cerkiew Kobziarza”, to mamy bezpośrednią odpowiedź i radę: „Opanujcie się, bądźcie ludźmi!..” Dlaczego ci „życzliwi”, żyjąc na Ukrainie, depczą brudnymi chodakami naszą świętą ziemię, skropioną krwią ojców, dziadów i pradziadów, tak nienawidzą wszystkiego, co ukraińskie, wpadają w furię na każdą akcję wspierającą naszą państwowość, duchowość, język, pieśni i obrzędy, naszą historię. Nie wyjdzie wam, janczarzy i renegaci, nic z waszego skomlenia! Ukraina się odrodzi, Ukraina była, jest i będzie! Cerkiew Tarasowa będzie! Sława Ukrainie! M. BEREZOWSKI, m. Czerwonogród, obwód lwowski. * * * Jestem zastępcą przewodniczącego miejskiego oddziału towarzystwa „Proświta” w m. Mariupolu. Nasz oddział wysłał z podpisem A. M. Moroza list-prośbę o datki na budowę Tarasowej cerkwi do wszystkich mariupolskich gigantów: OAO „MMK im. Illicza”, OAO „MK Azowstal”, OAO „Azowmasz” itp., lokalnych filii wiodących banków. Jednak, jak Państwo widzą, pieniędzy nie ma i prawdopodobnie nie będzie. Bo mankurci-kierownicy szybciej dadzą 110 hrywien za koncert I. Allegrowej niż na budowę cerkwi. Wiktor MAZUR, m. Mariupol, obwód doniecki. * * * Poradziliśmy się z żoną i zdecydowaliśmy, mimo trudnej sytuacji materialnej rodziny, wysłać na budowę ogólnoukraińskiej świętości — Tarasowej cerkwi — 100 hrywien. Niech ta budowla stanie się symbolem ukraińskiego zjednoczenia i zgody całej naszej wielkiej Rodziny. Bo bez zjednoczenia i zgody będzie nam bardzo, bardzo ciężko żyć, a czy przeżyjemy?! My z żoną szczerze życzymy komitetowi organizacyjnemu tę naj-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
