Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

ANTON BUTEJKO: «GABINET CIENI MUSI PRACOWAĆ JUŻ DZIŚ»

Слово Просвіти, №03 за 2004 рік

REŻIM POLITYCZNY JEST WAŻNIEJSZY OD KONSTYTUCJI — Od czego warto zacząć jej utwierdzanie? — Ukraina ma pilną potrzebę realistycznego, kompleksowego i długoterminowego programu rozwoju. Do tej pory państwo nie zdołało stworzyć programu, który adekwatnie odzwierciedlałby jego realną współczesną rolę na arenie międzynarodowej oraz pragmatyczną perspektywę — z uwzględnieniem wszystkich możliwości i wyzwań, jakie rodzi globalizacja. Wszystkie poprzednie próby miały czysto wyborczy charakter i nie były realistyczne. Taka praca może zostać wykonana właśnie wysiłkiem konstruktywnej opozycji. Musi ona zaangażować najlepsze ukraińskie umysły do pracy na rzecz przyszłości. Byłoby bardzo dobrze, gdyby wszystko to zostało zrobione operatywnie, aby już nowy, demokratyczny prezydent mógł uruchomić zasoby do jej realizacji, nie czekając dwa lata na nowe wybory parlamentarne. W związku z tym konkretni twórcy programu powinni zająć odpowiednie stanowiska w nowym rządzie Ukrainy. — Dlaczego więc taki scenariusz obecnie nie działa? — W znacznej mierze „dzięki” mnóstwu przedwczorajszych stereotypów, w tym tych wniesionych z zewnątrz. Jesteśmy obiektem rywalizacji między Zachodem a Rosją. Struktury tej ostatniej mają o wiele większy wpływ. Jest on skierowany na wspieranie pewnej filozofii relacji. Na przykład, gdy mowa o inwestycjach. Ukraińscy przywódcy „bez cienia wątpliwości” na cały głos deklarują: nie ma znaczenia, kto da pieniądze, byle tylko przedsiębiorstwo zaczęło pracować. Politycy, którzy naprawdę dbają o przyszłość swojego narodu w jakimkolwiek kraju, wiedzą: to, skąd przyjdą inwestycje, ma zasadnicze znaczenie. Jeśli do gospodarki państwa napływają inwestycje, które mają kryminalne pochodzenie, to one będą wyznaczać kryminalne tendencje w produkcji. Jeśli zaś będzie to cywilizowany zachodni kapitał, to również w przedsiębiorstwach, w których będzie on funkcjonował, będą kształtować się nowoczesne relacje społeczne. Tacy właściciele po prostu nie mogą sobie pozwolić na płacenie pracownikom pensji niższej od minimum socjalnego. Bo to po prostu nie wpisuje się w filozofię demokratycznego społeczeństwa. Jeszcze jedno: nie chciałbym ani jednym słowem obrazić szanownych w Ukrainie ludzi, ale nie jestem pewien, czy dzisiejsi ukraińscy liderzy w wieku powyżej 50 lat, którzy nie przeszli życiowej zachodniej praktyki, mogą być przewodnikami optymistycznej przyszłości. Oni po prostu nie są w stanie radykalnie zmienić siebie, a tym bardziej społeczeństwa. Podstawą życiowej filozofii nowej generacji liderów musi stać się wewnętrzne przekonanie o konieczności przestrzegania wysokich standardów moralności, etyki i rządów prawa. A my tymczasem jesteśmy świadkami masowych przejawów braku szacunku dla tych zasad właśnie ze strony przedstawicieli rządzącej elity. — Pod koniec 2003 roku ta ostatnia jednak przeforsowała reformę konstytucyjną. — Jeszcze niedawno Bankowa ogłaszała: zawrzemy umowę konstytucyjną — i wszystko zmieni się na lepsze. Zawarto. I co się zmieniło? Zmarnowano czas — półtora roku kłótni o umowę konstytucyjną — a mimo to po tym Kuczmie brakowało uprawnień. Nie zniknęła potrzeba nowej Konstytucji. Taka Konstytucja się pojawiła, wszyscy jej klaskali. Ale czy zniknęły naruszenia praw człowieka w Ukrainie? Czy zaczęły żyć zgodnie z wymogami konstytucyjnymi wszystkie podmioty władzy? Czy zaczął żyć zgodnie z jej wymogami sam gwarant Konstytucji? Przecież według obowiązującej Ustawy Zasadniczej nie posiada on tych uprawnień, które sobie przywłaszczył. Na przykład w przepisach przejściowych obowiązującej Konstytucji zapisano, że Prezydent ma prawo wydawać dekrety w sprawach gospodarczych tylko w ciągu trzech lat po przyjęciu Konstytucji — czyli tylko do 28 czerwca 1999 roku. Kropka. Po tej dacie takiego prawa konstytucyjnego nie posiada. Los dyplomaty w Ukrainie: szef ukraińskich misji dyplomatycznych w USA i w Rumunii, po zadeklarowaniu niezgody z kursem zagranicznym swojego państwa (JEP) — dymisja, dziś — w opozycji. Anton Butejko jest zastępcą przewodniczącego Ukraińskiej Partii Ludowej. Uważa, że o poważnym postępie demokracji w Ukrainie będzie można mówić dopiero po tym, „jak główni gracze polityczni przyjmą nową filozofię polityczną”. A co widzimy w rzeczywistości — nie trzeba przypominać. Konstytucji nie trzeba zmieniać, trzeba ją tylko wykonywać. Jestem dumny z tego, że należę do jej współautorów. Obecna Konstytucja nie pozwala na żadne z licznych nadużyć władzy. Zmiany w Konstytucji bez zmiany reżimu nie przyniosą Ukrainie demokracji. Bo o wiele ważniejszy nawet od dokumentu konstytucyjnego jest charakter reżimu politycznego. Potwierdza to również praktyka USA — u nich do dziś działa konstytucja, która ma ponad dwa wieki. Dziś jest to demokratyczne państwo, a w latach 50. ubiegłego wieku przy tej samej konstytucji naród amerykański przeżył okres makkartyzmu, kiedy ludzi ostro prześladowano za przekonania, łamano losy wielu twórców światowego formatu. PREZYDENT PRZYSZŁY, ZESPÓŁ — DZISIEJSZY — Wracając do nowej filozofii — jakie są tu możliwe praktyczne kroki? czyli i mogli oceniać ich działalność. Na całym świecie tacy ludzie są przygotowywani. Dlatego w zachodnich demokracjach zmiany rządów odbywają się bezboleśnie dla państwa. U nas mało kto wie, jak odbywa się mianowanie ukraińskich ministrów. Tymczasem w USA szefowie ministerstw i urzędów, ambasadorzy przechodzą przez publiczne przesłuchania. Co do ich kandydatur muszą być opinie służb specjalnych. I jeśli ktoś miał nawet ukryte grzechy, to może to wpłynąć na karierę. W Wielkiej Brytanii jasno określono: opozycja Jej Królewskiej Mości, gabinet cieni, otrzymuje pieniądze z budżetu państwa. I nie warto mówić: ach, to tam, w Anglii — u nas tak się nie da. Ale nasz naród nie jest w niczym gorszy od angielskiego i nie mniej wykształcony. Nie osiągamy takiego poziomu demokracji dziś, jak u nich, ale zrobimy to jutro. — Lider bloku, do którego Pan należy, jest bezpartyjny, co nie raz stawało się przyczyną pewnych zakulisowych antagonizmów w „Naszej Ukrainie”. — O ile mi wiadomo, przewodniczący UPL Ju. Kostenko aktywnie współpracuje z W. Juszczenką i innymi liderami Naszej Ukrainy. Ja natomiast jestem przekonany, że nasi liderzy muszą należeć do partii. Aby w przyszłości obywatele wiedzieli, która partia zdołała wprowadzić swojego lidera na wysokie stanowisko i kto jest odpowiedzialny za plusy i minusy w rozwoju państwa. Czas, kiedy liderami państwowymi zostawały „koty, które chodzą, jak chcą”, minął. Zdjęcie H. Oborskiej ZACHÓD GODZI SIĘ Z DYKTATURĄ, DOPÓKI ONA NIE NARUSZA JEGO INTERESÓW — Póki co nosiciele starej filozofii demonstrują gotowość do wyborów. Czy można spodziewać się aktywnej reakcji Zachodu na naruszenia praw wyborczych w Ukrainie? — Jestem kategorycznie przeciwny jakimkolwiek ingerencjom — zachodnim czy wschodnim — w nasze życie polityczne. Jeszcze Wynnyczenko mówił: władza, która nie opiera się na swoim narodzie, jest skazana na porażkę. Jestem kategorycznym przeciwnikiem tego, aby taki czy inny polityk jechał do Moskwy czy do Waszyngtonu po poparcie. Musimy być gospodarzami u siebie w domu. Jednoznacznie, reakcja Zachodu na naruszenia praw wyborczych będzie

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn