Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

Towarzystwo w mieście okrętów

Слово Просвіти, №03 за 2008 рік

Oleh Matiuk, inżynier, Mikołajów Inicjatorem utworzenia ogniska Towarzystwa Języka Ukraińskiego na Mikołajowszczyźnie, a także w samym mieście, był inżynier zakładu stoczniowego „Ocean” Wiktor Spytsia. W centralnym laboratorium zakładu „Ocean” w 1989 roku odbyło się zebranie założycielskie. Przewodniczącym ogniska wybrano W. Spyciego, a w jego skład wchodziło wówczas 25 inżynierów i robotników. Pierwszymi krokami ogniska były gazetki ścienne, artykuły w zakładowej gazecie wielonakładowej o popularyzacji języka, a także imprezy z okazji rocznic urodzin T. H. Szewczenki. Ognisko prenumerowało i rozpowszechniało wydawnictwa periodyczne o charakterze narodowym. W szkołach i w zakładzie rozpowszechniano Biblie w języku ukraińskim, „Historię Ukrainy” M. Hruszewskiego, gazety „Słowo” i „Czornomoria” (pierwsze wydawnictwo o charakterze narodowym na Mikołajowszczyźnie). Wspólne posiedzenia obwodowego i miejskiego Towarzystw Języka Ukraińskiego prowadził Walerij Bojczenko, przewodniczący Towarzystwa i kierownik obwodowego związku pisarzy, a jego zastępca Wasyl Slipec, inżynier przedsiębiorstwa „Zorja-Maszproekt”. Do obchodów, poświęconych urodzinom T. Szewczenki, angażowano zakładowy chór ludowy, w którym śpiewało wielu członków ogniska. Organizowano koncerty ukraińskiej pieśni patriotycznej. Po raz pierwszy w 1991 roku na placu przed zakładem występował chór im. Hryhorija Werowki. W cechu tokarskim i na nabrzeżu śpiewał zespół ludowy z miasta Dolyna, obwód Iwano-Frankiw- W 73. roku życia odszedł w wieczność znany pisarz, dziennikarz, członek Proświty Borys Spysarenko. Urodził się w Hołosiowie na Kijowszczyźnie. Ukończył Kijowski Instytut Inżynieryjno-Budowlany oraz kilka ... obwodu. Wtedy też po raz pierwszy w Korabelnym rejonie miasta zabrzmiały strzeleckie i powstańcze pieśni. Zakładowy chór ludowy, w którym było wielu członków Proświty, również odradzał ojczyste słowo pieśnią. Mistrz wydziału mechanicznego Taras Kryworus, aktywny uczestnik imprez prosvitianskich, po raz pierwszy w Mikołajowie wiosną 1990 r. podczas uroczystego zwodowania nowego statku zamocował na jego rufowym maszcie flagę Ukrainy. W 1990 i 1991 roku oddział brał czynny udział w przygotowaniu i przeprowadzeniu Dni Chwały Kozackiej w obwodach dniepropetrowskim i zaporoskim. Wszyscy członkowie oddziału TUM brali udział w pracy komisji wyborczych w dniu referendum i wyborów prezydenckich 1 grudnia 1991 roku. 2 grudnia przed rozpoczęciem dnia roboczego podnieśli niebiesko-żółtą flagę nad zarządem zakładu. W 1998 r. członkowie Proświty zorganizowali spotkanie pracowników zakładu z Wiaczesławem Czornowołem. Następnego dnia w obwodowym Domu Kultury, podczas spotkania z liderem Ludowego Ruchu Ukrainy i innymi kandydatami na posłów ludowych, mieszkańcy miasta przekazali mu postulat zorganizowania na Ukrainie własnego morskiego towarzystwa klasyfikacyjnego — Rejestru Żeglugi. W. Czornowił powiedział, że uważa to za nakaz poselski i zrobi wszystko dla pozytywnej decyzji. Rejestr Żeglugi Ukrainy dziś z powodzeniem działa. Oddział wspólnie z obwodowym TUM pracował nad odrodzeniem i wprowadzeniem języka ukraińskiego w szkołach, szkołach zawodowych, w zakładzie i innych przedsiębiorstwach rejonu Korabelnego. W szkole nr 40 oddział TUM znalazł zwolenników — dyrektora, nauczycieli. Organizowano wspólne wieczory-koncerty. W szkole nr 33 oddział wraz z zakładowym chórem przeprowadził wieczór poświęcony Łesi Ukraince. Rodzice i uczniowie byli zadowoleni. Kiedy na początku lat 90. z powodu awaryjnego stanu zamknięto szkołę nr 47, a jej uczniom zaproponowano przejście do szkoły nr 40, rodzice wystąpili z protestem. Weszli do budynku Żowtniowego Komitetu Rejonowego KPU i zażądali przekazania go na szkołę. Proswiatanie poparli akcję mieszkańców i szkołę przeniesiono do pomieszczeń komitetu. Wiele spotkań w szkołach rejonu przeprowadził miejscowy regionalista, członek Proświty R. Bohdanowicz, prezentując swoje kolekcje monet, inne własne eksponaty, a co najważniejsze — zaszczepiał miłość do małej ojczyzny. Od 2003 roku szkoły rejonu Korabelnego prenumerują gazetę „Słowo Proświty”. Pod koniec grudnia 2007 roku wśród szkół średnich rejonu członkowie Proświty rozpowszechnili kolędy i materiały o Szewczence wraz z jego utworami na nośnikach elektronicznych. Pojawiły się lub się wyolbrzymiły nowe-stare wyzwania, związane z zwątpieniem, niemal całkowitym brakiem wydawnictw ukraińskojęzycznych w kioskach, bezduchowością prasy, radia, kina, telewizji. A „Proświta” będzie mogła skutecznie z tym walczyć tylko wspólnymi wysiłkami z Państwem Ukraińskim i z organizacjami społecznymi o narodowym profilu.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn