Strona · s. 8strona oryginału ↗
BOGDANKA — PENATY KONSTANTYNA USZYŃSKIEGO
Слово Просвіти, №03 за 2008 рік
ż myśli był Michaił Drahomanow: „Z rosyjskiej literatury pedagogicznej uważałbym za bardzo potrzebne przerobić »Родное слово« — co byłoby tym łatwiejsze, że autor — Uszyński — sam jest czernihowianinem, a niektóre bajki i przysłowia itd. są małoruskie”. Podręcznik „Rodnoje słowo” zdobywał wszystkie regiony imperium, wytrzymując nie 25 wydań, jak planował pedagog, lecz 157! Niesłychana, niewidziana w wydawnictwach liczba! Ponad 10 milionów egzemplarzy tego podręcznika wyszło drukiem przed rewolucją. Bogdanka mocno wrosła w duszę Uszyńskiego. Przebywając na przymusowej delegacji za granicą, w Szwajcarii, co, według słów jednego z ideologów anarchizmu P. O. Kropotkina, uratowało go „od losu wielu utalentowanych ludzi tamtego czasu, czyli od zesłania”, on w chwili tęsknoty, smutku za nią wylał z samego serca:
Skiталец невольный средь теплых полей,
Грущу я по родине хладной моей:
По нашим глубоким снегам,
По нашим сосновым лесам.
Прекрасно здесь море и горы чудесны,
И свет здесь прекрасен небесный,
Природа ж куда хороша!
Но стонет и ноет степная душа!
Autorowi udało się odnaleźć w zasobach Sumskiego Archiwum Obwodowego materiały, które poświadczyły, że od pradziadów korzenie rodu Uszyńskiego sięgają Słobożanszczyzny, do powiatów achtyrskiego i łebedyńskiego. Nie zbyt często zdarzało się Konstantynowi Dmitrijewiczowi bywać w bliskiej jego sercu Bogdance. Jednak w żaden sposób nie wolno ograniczać jego pobytów tutaj, jak uczynił Iwan Tarasenko w artykule „Солодкий овоч” na łamach czasopisma „Прапор”, 1970, nr 12: „Po raz pierwszy od 11 lipca 1851 roku do 17 kwietnia 1852 roku, po raz drugi — 1863 roku; po raz trzeci — 1867–1868 roku”. W Instytucie Rękopisów Centralnej Biblioteki Naukowej im. W. I. Wernadskiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy przechowywane są na przykład listy K. Uszyńskiego, pisane z Bogdanki 6 sierpnia 1866 r., 30 maja 1868 r. A 23 lutego 1870 r. Uszyński donosił pedagogowi M. O. Korfowi: „W zeszłym roku (czyli 1869 — W. T.) bardzo się rozchorowałem i byłem bardzo rad, że dotarłem do swojego chutora w powiecie głuchowskim, guberni czernihowskiej, gdzie przeżyłem całe lato”. Tegoż 1870 roku, 28 maja, radził swojemu adresatowi, by tak do niego pisał: „Do guberni czernihowskiej, powiat głuchowski, Szostieński Zakład Prochowy, a stamtąd — do chutora Bogdanka”. Jeszcze w 1868 roku Uszyński planował na zawsze opuścić Petersburg, gdzie pracował na niwie pedagogicznej (najpierw w Instytucie Sierot w Gatczynie, a potem jako inspektor klas Instytutu Szlachetnych Panien Smolnego), i mieszkać na chutorze. Było to jego dawne marzenie. W dzienniku już w 1849 roku pisał: „Wystarczy jedna lekka aluzja, jedno słowo, od którego powiałoby świeżością wsi, aby skierować wszystkie gorące pragnienia mojej duszy ku przyrodzie, ku życiu spokojnemu, wiejskiemu”. A oto teraz, prawie dwadzieścia lat później, sam sporządził projekt wykorzystania ziemi majątku.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
