Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Duchowy amulet Ukrainy

Слово Просвіти, №03 за 2012 рік

Pokolenie szestdziesiatników nie przyniosło wstydu swojemu kozackiemu rodowi. Przypadki upadku moralnego i skruchy, by kupić wolność, mimo szalonego nacisku, były skrajnie rzadkie. Tutaj należy oddać sprawiedliwość KGB: dobierało ono do obozów koncentracyjnych — na tę nowożytną Sicz Zaporoską — wysokiej jakości kadry. Szestdziesiatnicy kontynuowali swoją walkę także w niewoli, pisząc oświadczenia i protesty, które wydostawały się z niewoli i brzmiały w radiu „Swoboda”, głodówkami i strajkami walcząc o status więźnia politycznego, broniąc swojej ludzkiej godności, a tym samym honoru całego narodu. W szczególności z inicjatywy „zekowskiego generała” Wiaczesława Czornowiła obchodziliśmy 12 stycznia Dzień Ukraińskiego Więźnia Politycznego głodówkami i protestami. Wspierali nas więźniowie polityczni innych wspólnot narodowych — Litwini, Ormianie, Żydzi, rosyjscy demokraci, starsze pokolenie więźniów politycznych — powstańcy, którzy uczciwie i mężnie odsługiwali swoje 25-letnie wyroki i mieli w obozach autorytet najbardziej niezłomnych bojowników. Termin „więzień sumienia” nabrał prawdziwego znaczenia: każdy mógł wyjść na wolność, depcząc własne sumienie. Szestdziesiatnicy zasłużyli na moralne wsparcie demokratycznego świata. Dzięki nim świat dowiedział się o Ukrainie, która walczy — i zaczął jej pomagać. Przecież świat szanuje kraje, które rozbłysły duchowymi przejawami. Niepodległość nie spadła nam z Nieba. To szestdziesiatnicy, a 5 lat po ich aresztowaniu Ukraińska Grupa Helsińska, w czasie krachu światowego systemu kolonialnego postawili kwestię ukraińską w kontekście konfrontacji totalitarnego ZSRR i demokratycznego Zachodu — i wraz z innymi czynnikami pokonali Imperium Zła, zdobyli wolność i niepodległość. Jeszcze w 1981 roku znany amerykański badacz myśli politycznej Iwan Łysiak-Rudnycki zauważył: „...potwierdzone faktami znaczenie ukraińskich dysydentów nie budzi wątpliwości. Ofiarność tych dzielnych mężczyzn i kobiet świadczy o niezłomnym duchu ukraińskiego narodu. Ich walka o prawa ludzkie i narodowe jest zgodna z tendencją światowego ogólnoludzkiego postępu w duchu wolności. Ukraińscy dysydenci wierzą, że prawda wolności zwycięży. Tym, którym poszczęściło się żyć w wolnych krajach, nie przystoi wierzyć mniej”. Te ostatnie słowa dotyczą Ciebie, młody współczesny człowieku. Czy skorzystasz ze zdobytej wolności, czy jesteś gotów przyjąć sztafetę osobistego wyprostowania i samoistnego napełniania Ukrainy ukraińską treścią? Bo obecna władza proponuje Tobie żyć na Ukrainie — ale bez Ukrainy... 14 stycznia 2012 roku o godzinie 18-ej w Kijowskim Miejskim Domu Nauczyciela odbyło się Święto Świątecznych Wasyli, gdzie wspomniano nie tylko Wasyli — Stusa, Symonenkę, Czumaka, Ellana-Błakytnego, którzy urodzili się w te świąteczne dni, ale także przypomniano o wydarzeniach sprzed 40 lat. Wręczono nagrodę imienia Wasyla Stusa znanemu obrońcy praw człowieka i wydawcy Jewhenowi Zacharowowi z Charkowa, który przedstawił trzecią część „Międzynarodowego słownika biograficznego dysydentów. Ukraina”; historykowi ze Lwowa Wołodymyrowi Wiatrowyczowi za książkę „Historia z pieczątką »tajne«”; poetce Irynie Żyłenko za książkę wspomnień „Homo Feriens”. Wieczór prowadził Jewhen Swerstiuk, którego aresztowano 14 stycznia 1972 roku. 8 stycznia 2012 roku. Zdjęcie O. Szepniwskiego. Na odsłonięcie tablicy pamiątkowej Anatolijowi Pohribnemu, wielkiemu Ukraińcowi, pisarzowi, publicyście, działaczowi społecznemu, uczonemu, na budynku przy ul. Budiwełnykiw 32/2, gdzie mieszkał i skąd wyruszył w swoją ostatnią drogę krzyżową, zebrali się pisarze, dziennikarze, deputowani ludowi Ukrainy, jego przyjaciele, znajomi, bliscy. Zebranie rozpoczął przewodniczący Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy Wiktor Baranow: „Dzisiaj ustanawiamy jeszcze jeden znak pamięci, jeszcze jeden duchowy amulet Ukrainy. Jest ich w Kijowie, niestety, w ostatnim czasie coraz więcej, ale na szczęście ci ludzie, te światła, olbrzymy ducha pozostają z nami i dopóki żywa jest pamięć o nich, w szczególności uwieczniona w takich tablicach pamiątkowych, dopóty mamy gwarancję tego, że Ukraina będzie”. Tablicę pamiątkową odsłonili synowie Anatolija Hryhorowycza. Słowo o nauczycielu wygłosili absolwenci Kijowskiego Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki, wiceprzewodniczący Rady Najwyższej Ukrainy Mykoła Tomenko oraz deputowany ludowy Wiaczesław Kyryłenko. Wyrazili wdzięczność Anatolijowi Hryhorowyczowi, który własnym przykładem nauczył konsekwentnie bronić interesów narodowych, służyć ojczystemu narodowi. Mykoła Tomenko wspomniał, jak jeszcze przed ogłoszeniem niepodległości państwowej na jednym z pierwszych studenckich wieców, które organizował na uniwersytecie, wystąpił z hasłem „przekształcić uniwersytet Wyszyńskiego w uniwersytet Bierdiajewa i Hruszewskiego”. Wtedy w informatorze Kijowskiego Uniwersytetu było napisane, że wybitnymi ludźmi, którzy kończyli ten uniwersytet, są narkom Wyszyński i inni. „Przez 20 lat niepodległości — zauważył Mykoła Wołodymyrowycz — Wyszyńskiego pokonaliśmy, ale zamiast tego nasz rodzimy uniwersytet stał się dzisiaj raczej uniwersytetem D. Tabacznyka, aniżeli postępowych ukraińskich działaczy. I obecnie trzeba walczyć, aby ten zakład, gdzie Anatolij Hryhorowycz nas uczył, promował ukraińską sprawę, był przesiąknięty duchem Maksymowycza, Szewczenki, Hruszewskiego, Pohribnego, innych ukraińskich świateł, abyśmy my, Ukraińcy, nie tylko wpływali na podejmowanie decyzji w swoim państwie, ale żyli jako naród, który stworzył to państwo i powinien nim kierować”. Akademik Petro Kononenko zaznaczył, że Anatolij Pohribny potrafił zawsze wcielić zamierzone w życie, nie zważając na przeszkody, nam go bardzo brakuje. „Gdyby był Ołes Honczar — bylibyśmy dzisiaj w innym stanie, gdyby był Wiaczesław Czornowił — bylibyśmy w innym stanie, gdyby był Anatolij Pohribny — bylibyśmy w innym stanie. Uczcijmyż go konkretnymi czynami. Niech pamięć o nim będzie dla nas impulsem do przemyśleń i działań”. Przewodniczący Komitetu Rady Najwyższej ds. kultury i duchowości Wołodymyr Jaworiwski określił Anatolija Pohribnego jako jedną z kolosalnych podpór naszego ukraińskiego ducha. „Nie ma go z nami już” Wiktor Baranow i Mykoła Tomenko kilka lat, ale on jest stale obecny w naszym życiu. Jakże brakuje nam dzisiaj jego audycji „Gdybyśmy uczyli się tak, jak trzeba”! Kiedy był przewodniczącym Kijowskiej organizacji pisarskiej, wchodził do Związku, od razu promieniował taką dobrą, narodową energią. W dniach Pomarańczowej rewolucji, on tam i dnie, i noce spędzał. To wzorzec Ukraińca działającego, niepłaczliwego, człowieka, który wiedział, że trzeba coś robić, robić i robić. Dziesięć lat temu, kiedy ministrem oświaty był Petro Tałanczuk, a pierwszym zastępcą Anatolij Pohribny, Zdjęcie Jewhena Buketa

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn