Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 8strona oryginału ↗

Syn karpackiej ziemi (w 80. rocznicę urodzin)

Слово Просвіти, №03 за 2014 рік

Ołeksij ROWENKO, krajoznawca, wieś Horocholina w rejonie bohorodczańskim obwodu iwanofrankiwskiego. Petro Arsenycz urodził się 24 stycznia 1934 roku we wsi Nyżnij Bereziv, obecnie w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego, w chłopskiej rodzinie Iwana i Paraski Arsenyczów. Ucząc się w szkole, w 1949 roku został członkiem podziemnej młodzieżowej OUN (pseudonim „Zaruba”). Ukończył wydział historyczny Kijowskiego Uniwersytetu Państwowego im. T. Szewczenki (1958), jest historykiem, etnografem, archeologiem, muzealnikiem, działaczem kulturalno-oświatowym, kolekcjonerem, docentem Przykarpackiego Uniwersytetu Narodowego im. W. Stefanyka. Pracując jako starszy pracownik naukowy muzeum krajoznawczego, niestrudzenie zbiera materiały z historii regionu, zapisuje zabytki folkloru i etnografii, wspomnienia świadków wydarzeń historycznych, bierze udział w wykopaliskach archeologicznych. W latach 1962—1966 wykłada archeologię i etnografię w Iwanofrankiwskim Instytucie Pedagogicznym. W 1964 roku bierze udział w VII Międzynarodowym Kongresie Nauk Antropologicznych i Etnologicznych w Moskwie, przygotowuje rozprawę kandydacką „Wołodymyr Szuchewycz — badacz Huculszczyzny”, której nie zdołał obronić z przyczyn ideologicznych. W związku z aresztowaniem Wałentyna Moroza P. Arsenycz jako jego współmyśliciel zostaje wykluczony z KPZR i zwolniony ze stanowiska wykładowcy instytutu pedagogicznego. Po długiej tułaczce po różnych gabinetach władzy udało się powrócić do pracy w obwodowym muzeum krajoznawczym. Petro Arsenycz kontynuuje zbieranie materiałów z historii Przykarpacia, kieruje kółkiem młodych historyków przy obwodowej stacji młodych turystów, jest przewodniczącym sekcji zabytków folkloru i etnografii, członkiem sekcji zabytków archeologii oraz grupy lektorskiej przy zarządzie obwodowej organizacji Ukraińskiego Towarzystwa Ochrony Zabytków Historii i Kultury, publikuje artykuły z etnografii i historii regionu w związkowych i republikańskich czasopismach naukowych. W 1973 roku Arsenycza zwalniają ze stanowiska kierownika działu muzeum „za przejawy ukraińskiego burżuazyjnego nacjonalizmu”. Podczas rewizji w grudniu 1981 roku w jego mieszkaniu organy KGB skonfiskowały „nacjonalistyczną” literaturę. Krajoznawcy, którego działalność znana jest daleko poza granicami Ukrainy, zabraniają publikować i wydawać swoje utwory. Podczas tak zwanej „gorbaczowowskiej pieriestrojki” P. Arsenycz staje się jednym z założycieli i członkiem zarządu obwodowego Towarzystwa Języka Ukraińskiego im. T. Szewczenki (obecnie Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. T. Szewczenki), organizatorem konferencji założycielskiej Towarzystwa „Memoriał”. W 1990 roku wybrano go zastępcą przewodniczącego obwodowej organizacji Ogólnoukraińskiego Związku Krajoznawców. P. Arsenycz jest jednym z inicjatorów utworzenia Klubu Ukraińskiej Inteligencji, Iwanofrankiwskiego Miejskiego Towarzystwa „Huculszczyzna”. Jest organizatorem i uczestnikiem Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Ukraińcy w Kanadzie” (1991), Pierwszego Światowego Kongresu Hucułów i Międzynarodowej Konferencji Naukowej w ramach prac Kongresu (1993 r.). P. I. Arsenycz — deputowany rad miejskiej i obwodowej pierwszego demokratycznego zwołania (1990—1994), kierownik działu naukowo-redakcyjnego „Zbiór zabytków historii i kultury Ukrainy, obwód iwanofrankiwski” (1990—2006), przewodniczący obwodowego oddziału „Proświty” (2006—2009), kierownik działu wychowawczego Przykarpackiego Uniwersytetu Narodowego im. W. Stefanyka (2009—2012), pracownik Muzeum „Oświata Przykarpacia” od 2012 roku. Petro Arsenycz włożył wiele wysiłku w tworzenie muzeów w obwodzie, w szczególności we wsiach Hołowy i Krasnoilla w rejonie wierhowińskim, w Nyżnim Berezowie w rejonie kosowskim, we wsi Stecewa w rejonie śniatyńskim. Obecnie wytrwale pracuje nad stworzeniem muzeum Tarasa Szewczenki w Iwano-Frankiwsku z okazji 200-lecia Wielkiego Kobziarza. P. Arsenycz zebrał przebogatą kolekcję rzadkich wydań z ubiegłego wieku: książek, czasopism, gazet, pocztówek itp. Jest organizatorem prawie 200 wystaw tych materiałów w Iwano-Frankiwsku, Kołomyi, Kijowie, Lwowie i innych miastach. A ponadto jest autorem i współautorem 45 książek, ponad 1500 artykułów w gazetach i czasopismach, wygłasza wykłady na ponad 40 tematów z zakresu krajoznawstwa, uczestnik ponad 100 konferencji naukowych. Petro Arsenycz — zasłużony pracownik kultury Ukrainy (od 1991), laureat republikańskich nagród im. P. Czubynskiego (1991) i D. Jawornyckiego (2004), nagród obwodowych im. I. Wahylewycza (1994), Marijki Pidhirjanky (1995), Wołodymyra Poleka (2010). Jest kawalerem orderów „Za Zasługi” 3. stopnia (2003) i 2. stopnia (2009). Odznaczony medalami: „Weteran Pracy” (1985), z okazji 2000-lecia Narodzenia

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn