Strona · s. 16strona oryginału ↗
Taras w kontekście naszej historii
Слово Просвіти, №03 за 2014 рік
Switłana CZORNA Zdjęcia Maryny CZORNOJI, Ołeksandra CYBULSKOHO Jak zauważył podczas otwarcia ekspozycji przewodniczący Narodowego Związku Artystów Ukrainy, rzeźbiarz Wołodymyr Czepełyk, Kobziarz był tyle razy opiewany przez twórców, że wydaje się, iż nic nowego nie da się już o nim powiedzieć. “A okazuje się, że można, gdyż z płócien wyłania się Taras w kontekście całej naszej historii”. Na wystawie niemal w pełnym wymiarze zaprezentowano szewczenkianę Anatolija Kuszcza — obrazy “Kozaczek Engelhardta”, “Mnie trzynaście lat mijało”, “Szewczenko w Ogrodzie Letnim”, “Szewczenko i Warwara Riepnina. Wielka miłość”, “T. Szewczenko i M. Czernyszewski”, “Prorok”. Wiele razy można do nich wracać, tak jak do pracy charkowskiego artysty Ołeha Omelczenki “Tarasowe proroctwo”, w której za pomocą alegorycznych obrazów przekazuje on swoją interpretację psalmów poety. Czy do innych — Wiktora Poławca “Ryczy i jęczy Dniepr szeroki”, Iwana Zadorożnego “Poeta i caryca. Skoworoda”. Same tytuły płócien “I umarłym, i żywym” (artysta W. Kabaczenko), “Nie choruję, odpukać” (M. Szewczuk), “I będzie syn, i będzie matka” (W. Pohorełow), “Dawidowe psalmy” (W. Krasnoszczokowa), “Kateryna” (K. Tkaczenko), “Ukraino, wielkomęczennico święta” (I. Kowtoniuk), “Tarasowe proroctwo” (O. Omelczenko) przemawiają do widza. Na ceremonii otwarcia wystawy poeta Petro Zasenko wspominał swoje spotkania w Kazachstanie, gdzie przez wiele lat na zesłaniu przebywał nasz Geniusz. Na brzegach Aralu mówiono mu, że Taras Szewczenko należy nie tylko do Ukraińców, ale i do innych narodów, w szczególności do Kazachów. Bo on pierwszy sportretował ich typy, gdyż muzułmańskie prawa zabraniały robić to swoim artystom, stał się protoplastą kazachskiej szkoły malarstwa. Ale bywało i tak, gdy mówiono, że wy, powiedzmy, nosicie się ze swoim Szewczenką. A Petro Zasenko kiedyś na to odpowiedział: “To nie my nosimy się z Tarasem, a on nas prowadzi przez świat…”. Do 200-lecia Poety-Proroka na szczeblu państwowym zaplanowano różnorodne wydarzenia, lecz wystawa “Ukraina od Trypola do współczesności w obrazach współczesnych artystów” odbywa się za środki pozabudżetowe. Jej kurator, artysta Ołeksandr Melnyk, podkreśla, że twórcy zwozili swoje prace z Doniecka, Charkowa, Symferopola, Lwowa za własne pieniądze. Związek udostępnił sale wystawowe bezpłatnie, z entuzjazmem pracowali dekoratorzy i wszyscy zaangażowani w organizację wydarzenia artystycznego roku, jak już nazwali wystawę specjaliści. Pieniędzy nie ma nawet na wydanie katalogu, chociaż Ministerstwo Kultury obiecywało pomóc. Taka sytuacja zaistniała po raz pierwszy od czasu, gdy zainicjowano projekt, w którym wzięły już udział setki współczesnych artystów ze wszystkich regionów kraju. — Martwię się o wystawę — mówi Ołeksandr Melnyk. — Rozumiem, że po jej zakończeniu powinna ona pozostać nie tylko na poziomie emocji. Katalogi z poprzednich wystaw “Ukraina od Trypola do współczesności” przekazywaliśmy do bibliotek, centrów kulturalnych, diaspory. Za prezydenta Juszczenki ekspozycję wożono do Doniecka, do Lwowa i na Zakarpacie. Kupił on sześć wielkich płócien, które przekazał do muzeów. Jeszcze dwanaście obrazów dla muzeów zakupiło Ministerstwo Kultury. Obecnie państwowe rezerwaty historyczno-kulturowe, w szczególności w Baturynie, złożyły wnioski do Ministerstwa Kultury o płótna historycznego gatunku, którymi chciałyby uzupełnić swoje ekspozycje. Ale bezskutecznie. My, organizatorzy projektu i artyści, zwracamy się do urzędników z prośbą o znalezienie środków, aby wystawę można było pokazać w innych miastach, aby mogli ją zobaczyć ludzie w różnych regionach, a nie tylko w stolicy. Na wystawie eksponowanych jest 196 dzieł 121 mistrzów ze wszystkich regionów Ukrainy. Dmytro Stepowyk, obejrzawszy ekspozycję, zauważył: “Tutaj zaprezentowano prace bardzo wysokiego poziomu. Często bywam w galeriach Paryża, Londynu, Nowego Jorku, mogę porównywać dzieła różnych szkół. Nasza współczesna ukraińska sztuka jest być może najbardziej zaawansowana na świecie. Lepsza niż wszystkie na świecie. Nie na darmo Japończycy, Chińczycy przyjeżdżają do nas się uczyć, a prace ukraińskich mistrzów kupują w wielu krajach”. W Kijowie, w Centralnym Domu Artysty otwarto VI Ogólnoukraińską wystawę “Ukraina od Trypola do współczesności w obrazach współczesnych artystów”, poświęconą 200-leciu od dnia urodzin Tarasa Szewczenki. Artystycznym i znaczeniowym centrum wystawy jest mozaikowa praca Mykoły Storożenki “Światło z ciemności”, z której wyłania się Kobziarz-Prometeusz, zwiastun wolności, buntownik-rewolucjonista, który energią ducha, swoimi wierszami rwał najmocniejsze kajdany i genetyczny opór wobec samowoli, pragnienie wolności i swobody zapisał nam, swoim praprawnukom. Pozdrowienia przyjmuje Ołeksandr Melnyk (z lewej) Mykoła Storożenko przy swoim obrazie PRENUMERATA—2014 PRENUMERATA—2014 Koszt prenumeraty Koszt prenumeraty (z dostawą i kosztami pocztowymi): (z dostawą i kosztami pocztowymi):
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
