Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

Siła ukraińskiej modlitwy

Слово Просвіти, №03 за 2018 рік

Switłana MASŁOWSKA, zastępczyni przewodniczącego Czerniowieckiego Obwodowego Zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki „I prawda was wyzwoli” (Ewangelia wg św. Jana 8:31, 32) PROŚWITA nie pretenduje do bycia Prawdą, ale stara się do niej zbliżyć. Ponieważ również daje wiedzę, ale nie z uczniowskich podręczników, lecz językiem przekonania: człowiek, który się szanuje, musi znać także inne życiowe księgi czy zapomniane wydarzenia historyczne oraz wielkich ludzi, którzy te wydarzenia tworzyli. Podążając wybraną drogą, zostawiać za sobą światło, na każdym ostrym zakręcie zapalić latarnię, aby świeciła innym — oto przykazanie prośwician. Zatem i teraz nie ma ważniejszego zadania niż przekazanie ludziom prawdziwej wiedzy o historii swojego narodu, ale koniecznie z uwzględnieniem tych strasznych błędów i porażek, które wynikały z braku jedności — zdrady, spustoszenia językowego, kulturowego, duchowego, aby nie dopuścić do ich przerażającego powtórzenia. Właśnie na tym zawsze akcentuje uwagę ukraińska „Proświta”. W szczególności podczas swoich wydarzeń, czcząc pamięć orędowników-patriotów, których czyny i słowa są dobrą nauką dla każdego z nas. Warto jedynie wziąć ich za wzór i żyć w zgodzie z sumieniem. A tacy byli zawsze w naszej historii. Jednym z nich jest duchowy i społeczny działacz, pierwszy Metropolita Bukowiny i Dalmacji Eugeniusz Hakman, z inicjatywy i błogosławieństwa którego 149 lat temu również w naszym kraju pojawiła się potężna oświatowo-duchowa organizacja społeczna „Ruska Besida”. Nowe wydania drukowane, otwieranie czytelni, parytet (w tamtym czasie) w nauczaniu języka rumuńskiego i ukraińskiego, przeciwstawianie się moskalofilstwu, a także status języka ruskiego (ukraińskiego) w cerkwiach prawosławnych na Bukowinie — to zasługa władyki Eugeniusza, naszego sławnego rodaka, pochodzącego ze wsi Wasłowiwci w rejonie zastawniwskim. Jak twierdzą historycy-badacze, tamten czas zaznaczył się wzrostem świadomości narodowej, czyli wynik pracy organizacji społecznej był dość odczuwalny. Takie uniesienie poczuliśmy i my po Rewolucji Godności, tracąc bohaterów Niebiańskiej Sotni. Przykro, ale tego zrywu wystarczyło na niedługo, bo nowa władza, która przyszła na krwi, nie usprawiedliwiła zaufania narodu. I Ukraina znów jest w kryzysie. Zapewne nie tylko gospodarczym czy politycznym, ale i informacyjnym, humanitarnym, duchowym. Gdy tylko wypada jeden z tych segmentów — kraj jest w niebezpieczeństwie. Jak temu zaradzić? — to główne pytanie, które obecnie stawia sobie współczesna „Proświta”. Bez wątpienia łatwiej i prościej rozwiązywalibyśmy ten problem, gdyby właśnie nasza patriotyczna, najbardziej autorytatywna pod względem wieku i doświadczenia organizacja społeczna była finansowana, wszak my propagujemy IDEĘ NARODOWĄ! Przypomnijmy tylko, jakie kolosalne wydatki ponosiła radziecczyzna w imię wprowadzania komunizmu — rajkomy, obkomy, KC z setkami tysięcy politpracowników. A ostatecznie w Rosji do dziś działa ta „maszyna”. A kto na Ukrainie zajmuje się narodowo-patriotycznym wychowaniem młodej i dojrzałej populacji? Dzieci — szkoła, dorosłych — „Proświta”! Jak pracujemy? Na czystym entuzjazmie. Zapewne nie jest na rękę państwu nas finansować, bo wtedy proświcianie mieliby z czym iść do ludzi, budziliby ich świadomość oświatowymi gazetami i książkami. A świadomy człowiek nie będzie tolerował kłamstwa, nędzy, przepychu urzędników-deputowanych i będzie wybierał do władzy uczciwych, aktywnych, młodych i inicjatywnych… Ktoś z polityków powiedział prawdziwe zdanie: gdyby na Donbasie był język ukraiński, pieśń, cerkiew, Putin nie postawiłby nawet nogi na wschodniej części naszej ziemi. Czy wyciągamy z tego jakiś wniosek? Raczej nie niż tak. Narzekamy na władzę, którą sami wybieramy, ale jacy my — tacy nasi atamani. Dlaczego? Bo z ludźmi prawie nie spotykają się proświcianie-orędownicy, których kiedyś nazywano narodowcami (bo mieli ścisły związek z narodem), aby oświecać i wyjaśniać, że za kilogram kaszy czy cukru, albo za 200 hrywien nie kupi się sobie uczciwej władzy. Wyszywanki na święto — to daleko nie patriotyzm, a milczenie w cerkwi Patriarchatu Moskiewskiego, kiedy ksiądz czyta odę do patriarchy moskiewskiego Cyryla i nazywa wojnę domową — to obojętność, najstraszniejsza ludzka cecha. Kwestie wychowania duchowego nie są obce „Proświcie”. Czerniowieckie Obwodowe Zjednoczenie organizuje niemało pouczających wydarzeń w centrum obwodowym. W poszczególnych rejonach również prowadzona jest praca oświatowa, powiedzmy, na mniej więcej należytym poziomie. Ale są rejony, o których prawie nic nie wiemy. Czyli jak i czym żyje tamtejsza „Proświta” — nie wiadomo. nie ma środków na delegacje. Dlatego też delegacja pięciu członków zarządu, której przewodniczył szef oddziału obwodowego Ostap Sawczuk, zgodziła się odwiedzić rejon kelmieniecki, nazywany Besarabskim. Na spotkaniu z tamtejszymi kolegami przewodniczący (wówczas) I. Diedow złożył sprawozdanie z pracy oświatowej za ubiegły rok. My natomiast dzieliliśmy się własnym doświadczeniem zawodowym w zakresie tego, jak prowadzimy działania oświatowe nie tylko z uczniami, ale także ze społecznością wsi i miast, popularyzując nazwiska znanych postaci twórczych, jak organizujemy okrągłe stoły na temat problemów w przestrzeni językowej, ponieważ żyjemy w wielonarodowym kraju, a także duchowo-kulturalne — pod hasłem „Jedna Cerkiew — Jedno Państwo”, podkreślając, że utworzenie w Ukrainie jednej Pomieścianej Cerkwi Prawosławnej jest procesem nieodwracalnym, jednak znaczna część naszych obywateli jest parafianami cerkwi Patriarchatu Moskiewskiego. I tutaj swoje niezadowolenie wyraził uczestnik zebrania, pierwszy zastępca przewodniczącego Kelmienieckiej Rejonowej Administracji Państwowej I. Ursulak, twierdząc, że oświeceniowcy, zanim wyjdą do mas z takimi myślami, muszą dobrze przemyśleć, bo przyniesie to niezgodę między ludźmi. Oświadczył to jako parafianin cerkwi PM. Ale jaka może być niezgoda z powodu Ukraińskiej Cerkwi, która wzywa ludzi do miłości do Chrystusa, do swojej rodziny, do Ukrainy i jej prawdziwej historii? Swoje myśli wyrażali też młodzi oświeceniowcy, byli aktywni w dyskusji nad wszystkimi kwestiami, ale wiele z nich pozostało bez odpowiedzi, dlatego uważamy, że rozmowa nie jest zakończona i istnieje niemałe pragnienie porozmawiania właśnie z młodymi, inicjatywnymi i zainteresowanymi rozwiązywaniem problemów Ukrainy. Stanowisko pana Ursulaka jest niezrozumiałe. W takim przypadku urzędnicy państwowi starają się być neutralni, powołując się na oddzielenie cerkwi od państwa. Zamiast tego oświadczył, że nie widzi prorosyjskich przejawów w PM. Ale dlaczego? Czyż nie jest Ukraińcem, czyż nie pracuje na rzecz dobra materialnego i duchowego swojego narodu? Jednak zajmując wysokie stanowisko, urzędnik państwowy jawnie bronił cerkwi Patriarchatu Moskiewskiego. Nie wszyscy uczestnicy zebrania go popierali, chociaż na Kelmieniecczyźnie nie ma ani jednej Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Kijowskiego. Czerniowiecką „Proświtę” boli, że w tej części Bukowiny w cerkwiach modlą się nie za Ukrainę, nie za ukraińskie wojsko, a za Ojczyznę, za zdrowie patriarchy Rosji Cyryla. A człowiek wierzący dobrze rozumie siłę modlitwy… Więc jak rozumieć tę sytuację? Modlą się za Cyryla, aby miał zdrowie błogosławić na wojnę rosyjskich wojskowych i technikę, aby zabijać naszych obrońców… Gorzki paradoks. Niestety, póki co opór jest dość odczuwalny. Pewnie, że „modlitwą możemy zmienić oblicze ziemi”, jeśli skierujemy ją na właściwe, czyli ukraińskie, tory. Bez wątpienia, tylko przez wzajemny szacunek, tolerancję i dobrowolnie. Tym bardziej, że na nabożeństwo dorośli zabierają swoje dzieci — najbardziej wrażliwą część ukraińskiego społeczeństwa, która jednak chłonie każdą informację jak gąbka i im dalej, tym trudniej będzie wyjaśnić naszym potomnym, co tak naprawdę się dzieje. Czego mogą się tam nauczyć? Jaką przyszłość sobie przygotowujemy?.. Nasza wizyta oświatowa dotyczyła różnych problemów, najbardziej bolesną, jak się okazało, była kwestia cerkwi. Na tym skoncentrował uwagę również tamtejszy dziennikarz B. Hrubyj w swojej publikacji na łamach kelmienieckiej gazety rejonowej, który zaznacza, że „nikt z oświeceniowców nie zwrócił uwagi na to, co się działo, kiedy państwo i cerkiew się łączyły,.. cerkiew — to nie środek propagandy… i pierwotna Cerkiew apostolska nie nazywała się prawosławną, katolicką czy protestancką… Nie wspierała ona powstania przeciwko władzy,.. dzisiaj widzimy rażącą różnicę w naszych cerkwiach”. Po przeczytaniu ścisnęło serce… Przypomniała się Rewolucja Godności, kiedy księża UCP Patriarchatu Kijowskiego i Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej razem z nami marzli na Majdanie, modlili się, wspierali i chronili nas, a moskiewscy obserwowali z ukrycia, bez sutann, w świeckim ubraniu. Kiedy przelała się krew z winy ówczesnej władzy, namiestnik Ławry Peczerskiej UCP PM metropolita Paweł (Łebid) wyraził Janukowyczowi poparcie, oświadczając: „Cerkiew jest z wami dzisiaj i do końca…”. Bez wątpienia, także wojny z Rosją ci ostatni nie nazywają taką, a wroga — w żadnym wypadku agresorem, nie mówiąc już o kapelanstwie, które jest właściwe

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn