Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

Bardzo chciałoby się zajrzeć w przyszłość...

Слово Просвіти, №03 за 2018 рік

ciekawy, niespokojny, spragniony odkryć. Jeszcze jak! Przecież na świecie tyle ciekawego! Zachwyt i zdumienie komunikatem Lewitana: „Człowiek w kosmosie!” — już minęły. Teraz chcemy: „Człowiek na Księżycu!”. I wierzymy — to będzie, bo inaczej być nie może!” A oto list jeszcze jednej Oli, Pupko, uczennicy z lat sześćdziesiątych: „Drogi przyjacielu, cześć! Piszę do ciebie, bo zazdroszczę twojego losu. Nie, nie uważam, że żyję w nieciekawych czasach, wprost przeciwnie, byłam świadkiem wystrzelenia pierwszego sztucznego satelity Ziemi. W czasach, w których żyję, człowiek po raz pierwszy na świecie wzniósł się w kosmos i okrążył Ziemię... A mimo to zazdroszczę ci, bo będziesz żyć w czasach, gdy nasze wielkie państwo będzie obchodzić stulecie jubileuszu. Będziesz już świadkiem międzyplanetarnych masowych lotów kosmicznych, będziesz żyć na jakiejś innej planecie, ale zawsze będziesz pamiętać o swojej rodzinnej planecie. Być może w czasach twojego życia zostanie rozstrzygnięta kwestia nieśmiertelności, ludzie nauczą się przekształcać człowieka w istotę, która żyje wiecznie. Kiedy będziecie czytać ten list, mnie zapewne już nie będzie wśród żywych, choć w mojej głowie to się nie do końca mieści (jak to, mnie nie będzie?). Wy zapewne żyjecie za komunizmu. Chociaż kątem oka chciałabym na niego spojrzeć”. Przez fale czasu do jasnej przyszłości wysyłała zapalona radziecka młodzież swoje serdeczne kapsuły. W Kijowie robotnicy zakładu „Arsenał” niedawno otworzyli kapsułę od arsenalczyków z 1967 roku. W Pierwomajsku w obwodzie mikołajowskim latem tego roku ze ściany Pałacu Kultury wydobyto znaczki komsomolskie, teksty piosenek i obszerne przesłanie, w którym znajdują się takie wersy: „Wy pokolenie szczęśliwych: nad wami czyste niebo, a wojny na świecie dla wszystkich, którzy żyją w 2017 roku, stały się historią. Wy nie skandowaliście: »Hańba agresorom Izraela«, nie musieliście brać udziału w mitingach protestu przeciwko zbrodniczej wojnie w Wietnamie, czytać w gazetach o prowokacjach przeciwko rewolucyjnej Kubie. Jak daleko od was te wydarzenia, które są nam współczesne. ...»Szumi złota pszenica na bezkresnych polach, kwitnie zbudowany przez ciebie Komsomolsk nie tylko na Ziemi, ale i na Wenus, i na Marsie«… Gdyby ludzkość nie traciła tyle wysiłku na kulturę śmierci, ile czystej energii uwolniłoby się na kulturę życia! ...Bardzo chciałoby się rzeczy niemożliwej — zajrzeć w przyszłość naszej wielostradalnej Ukrainy. Jaka będzie za 50… 70… 100 lat? Niepodległa. Kwitnąca. Kraj oparty na praworządności i szacunku dla człowieka pracy. Kraj, w którym najważniejsze dla jednostki — to służyć pięknu, prawdzie i sprawiedliwości… Za to ginęli giną twoi najszlachetniejsi synowie i córki, Ukraino! Dorastając w Kijowie, przez wiele lat czekałam na dzień stulecia rewolucji, by dowiedzieć się, jakie przesłanie wmurowali w fasadę starej kijowskiej szkoły entuzjaści dawnych lat. W wyobraźni stawała uroczysta linijka... A może wcale nie uroczysta... Może przed szkołą zbiorą uczniów (najpewniej starszoklasistów, którzy uczą się najnowszej historii). Dla dzisiejszych dzieci to jest dreszczyk: wydobyć ze ściany rodnej szkoły list, który od złowrogiego rozkwitu minionego stulecia czekał na ten drżący moment. Dzieciom epoki dzikiego kapitalizmu mądrzy pedagodzy wyjaśnią, że dawni absolwenci ich szkoły byli prostodusznymi nastolatkami, którzy wierzyli i walczyli, cierpieli i ginęli... Tak bardzo chcieli dosięgnąć jasnej teraźniejszości choćby listkiem tego papieru... Oszukano ich TAM, a TU ich nie przyjęto. Lękliwa dyrektorka, nie wiedząc, jak obecnie odnieść się do tego przesłania, udała, że przesłania nie ma — nie chciała dłubać w ścianie, otwierać kapsuły z napisem „Otworzyć w 100-lecie rewolucji” — list w jasną przyszłość zastał tu obcych sobie potomków, których nie obchodzą emocje tych zmarłych ludzi. Do tego marmurową tablicę, która zakrywała niszę z kapsułą, wandale rozbili jeszcze w latach 90. Nie ma tablicy — nie ma i listu?.. Takie mankurtyzm — to ten sam rodzaj bezduchowości, co zalanie cementem Wiecznego Ognia w Kijowie przy obelisku Nieznanemu Żołnierzowi. A w Czarnobylu sytuacja jest zupełnie apokaliptyczna — przedwojenną kapsułę „KOMSOMOLCOM 2017 ROKU” nie ma kto otworzyć, bo żadnych komsomolców już w przyrodzie nie ma... A w ogóle martwe miasto bywa ożywiane tylko przez wachtowiczów… I czyje serce pęknie z tęsknoty, kiedy na Ziemi nie będzie już serc? Romantyczni i oszukani „niszczyciele starego świata”, „budowniczowie komunizmu” z zamierającym sercem myśleli o tym dalekim i beznadziejnie nieosiągalnym dniu jasnej przyszłości — stuleciu rewolucji. Ale ich nadzieja na jasną przyszłość była niezłomna! Dla niej oni (i moi rodzice także) nie dosypiali, nie dojadali, znosili straszliwy byt, totalny deficyt wszystkiego, — łącznie z elementarnym deficytem dobra… Wspaniali ludzie ginęli od tyfusu (jak moja babcia Anastazja), od donosów (jak mój dziadek Antoni), pod kulami (jak brat mamy Iwan)… Życie całych pokoleń składało się z cierpienia, udręki, ofiarności… Przecież to tak wspaniałe i pociągające – budowanie jasnej przyszłości! Zapaleni komsomolcy lat dwudziestych–siedemdziesiątych uznaliby za wroga ludu każdego, kto by się ośmielił powiedzieć, że w XXI wieku nie będą czcić z uwielbieniem imienia wodza proletariatu! Lecz moralne wypaczenia nie zostają wodzami na zawsze. Przypomina mi się anegdota: babcia pyta na ulicy uczniaka: „Chłopcze, jak znaleźć plac Lenina?” – „Żeby znaleźć plac Lenina, trzeba pomnożyć szerokość Lenina przez długość Lenina”. „Wielcy wodzowie” robili gwoździe z ludzi i wbijali je w ściany swoich mauzoleów… Pamiętam ogromne wyobrażenie „Aurory” na placu Sewastopolskim w Kijowie – i napis: WIELKA PAŹDZIERNIKOWA SOCJALISTYCZNA REWOLUCJA – GŁÓWNE WYDARZENIE XX WIEKU! Czy dzisiejszy uczeń powie, co tu robi Aurora, bogini porannego świtu? Dokonali tego rewolucjoniści – opiewali prozaicy i poeci, którzy za to zostali totalnie zniszczeni. Jedną z milionów ofiar była moja prababcia Melania, którą zabito na oczach córki, by z domu „ekspropriować” wszystko, co się spodobało. Z prawa hegemona. A pierścionków nie dało się zdjąć z palców – wpadli więc na pomysł, by odciąć palce… Ale czy trzeba było zabić miliony i osierocić resztę, żeby dowieść, że przez zbrodnie do światła nie dojdzie… I światło rodzi się nie w odległej przyszłości, lecz tu i teraz, pod warunkiem uszlachetniania przez każdego przestrzeni i relacji wokół samego siebie. …Młodzież z ulicy Pierwomajskiej wysłała list do potomnych z roku 2067. Przesłanie z opisem dzisiejszych wydarzeń włożono do tej samej kapsuły w 1967 roku i wmurowano w tę samą niszę na fasadzie Pałacu Kultury… Z nadzieją, wiarą i miłością. Autorka strony Olha Samolewska, reżyserka filmowa, członkini NSKU, NSPU, laureatka międzynarodowych festiwali filmowych i międzynarodowych nagród

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn