Strona · s. 14strona oryginału ↗
W KAŻDEJ CHWILI — WEZWANIE DO CZŁOWIECZEŃSTWA
Слово Просвіти, №04 за 2011 рік
5 stycznia tego roku 70 lat ukończył Wołodymyr Szewczenko, wieloletni rektor Donieckiego Uniwersytetu Narodowego, usunięty ze stanowiska 29 lipca ubiegłego roku przez obecną władzę. Wołodymyr Pawłowycz jest kierownikiem katedry mechaniki stosowanej i technologii komputerowych, profesorem, doktorem nauk fizyczno-matematycznych, akademikiem Narodowej Akademii Nauk Ukrainy. Od 17 lat przewodniczy Radzie Rektorów wyższych uczelni obwodu donieckiego. Od 1992 roku kieruje donieckim oddziałem obwodowym Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Zespół redakcyjny, Zarząd Główny Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki oraz proświcianie serdecznie gratulują znanemu naukowcowi jubileuszu. Życzymy wszelkiej pomyślności, drogi Wołodymyrze Pawłowyczu! Anatolij ZAHNITKO, doktor nauk filologicznych, profesor, kierownik katedry języka ukraińskiego i lingwistyki stosowanej Donieckiego Uniwersytetu Narodowego. Wołodymyr Pawłowycz Szewczenko zdobył wykształcenie na Dniepropetrowskim Uniwersytecie Państwowym, ukończył tam aspiranturę, obronił dysertację na stopień kandydata nauk fizyczno-matematycznych (1966), został asystentem, docentem katedry mechaniki teoretycznej DUP, a od 1968 roku Wołodymyr Pawłowycz na zawsze związał swoje życie z Donieckim Uniwersytetem Państwowym (w 2000 roku uniwersytet uzyskał status Narodowego) oraz Donieckim Centrum Naukowym Narodowej Akademii Nauk Ukrainy. Tutaj nastąpiło jego uformowanie jako wiodącego uczonego w dziedzinie mechaniki: został doktorem nauk (1982), profesorem/kierownikiem katedry, wybrano go akademikiem Narodowej Akademii Nauk Ukrainy (1995), członkiem Prezydium NAN Ukrainy (1996); jako organizatora nauki i badań naukowych (stanął na czele Donieckiego Centrum Naukowego NAN Ukrainy i Ministerstwa Oświaty Ukrainy (1996), a także został przewodniczącym Rady Rektorów uczelni wyższych obwodu donieckiego (1988)); jako utalentowanego kierownika wiodącej uczelni wyższej — Donieckiego Uniwersytetu Narodowego (1986—2010); jako działacza społecznego (przewodniczący donieckiego oddziału obwodowego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki (od 1992 r.)). Wołodymyr Szewczenko został uhonorowany najwyższymi odznaczeniami — orderami księcia Jarosława Mądrego V (1999) i IV (2000) klasy, Orderem Państwa (2006), tytułem Bohatera Ukrainy (2006), tytułem Zasłużonego Działacza Nauki i Techniki Ukrainy (1991), Państwową Nagrodą Ukrainy w dziedzinie nauki i techniki (2003), francuskim orderem „Palm Akademickich” (2003) i in. Pisać o W. Szewczence jest i łatwo, i niezwykle trudno. Łatwo dlatego, że wiele chce się opowiedzieć, a trudno, że niełatwo ogarnąć ogrom problemów, kierunków, aspektów, którymi produktywnie i twórczo się zajmuje.
Jednak na pewnych kwestiach należy zatrzymać się bardziej szczegółowo. Przede wszystkim dotyczy to jego wsparcia dla inicjatyw naukowych. Na wszystkich stanowiskach administracyjnych — od kierownika katedry, dziekana wydziału, prorektora ds. dydaktycznych po rektora, przewodniczącego Donieckiego Centrum Naukowego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy oraz Ministerstwa Oświaty i Nauki Ukrainy — cechą wyróżniającą Wołodymyra Pawłowycza jest nie tylko wspieranie twórczych inicjatyw naukowych, ale także własne inicjowanie projektów naukowych i badań. Był on bodaj pierwszym, który zdobył międzynarodowy grant naukowy, co pozwoliło na opracowanie wspólnie z Nowosybirskim Centrum Naukowym Rosyjskiej Akademii Nauk jednego z najbardziej priorytetowych projektów naukowych; zainicjował szeroko zakrojone porozumienie o współpracy z Moskiewskim Uniwersytetem im. M. W. Łomonosowa, które obecnie jest realizowane w wielu kierunkach. Z jego inicjatywy Doniecki Uniwersytet Narodowy jest członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Uniwersytetów, Euroazjatyckiego Stowarzyszenia Uniwersytetów, Stowarzyszenia Uniwersytetów Krajów Basenu Morza Czarnego „AIMOS”, Stowarzyszenia Edukacji Biznesowej, bierze aktywny udział w realizacji europejskich projektów i programów naukowo-edukacyjnych. W ciągu trzech ostatnich lat DonNU należy do dziesiątki najlepszych uczelni wyższych Ukrainy pod względem wszystkich rodzajów działalności. Szczególnie troszczy się Wołodymyr Pawłowycz o młodych naukowców, twórczo uzdolnionych studentów, utalentowanych wykładowców. Z jego inicjatywy co roku (od 2002 r.) w regionie donieckim Rada Obwodowa i Doniecka Obwodowa Administracja Państwowa nagradzają najlepszych wykładowców uczelni wyższych i studentów wyróżnieniami oraz nagrodami pieniężnymi. Znakomitą tradycją w DonNU stało się „Uroczyste przyjęcie u rektora” (od 2001 roku), podczas którego honoruje się najlepszych studentów i wykładowców, prymusów oświaty, aktywistów pracy kulturalno-oświatowej; przy jego wsparciu co roku przeprowadzany jest konkurs prac naukowych i dydaktyczno-metodycznych. Od początku przeprowadzenia Międzynarodowego Konkursu Języka Ukraińskiego im. Petra Jacyka (od 2001 roku) Wołodymyr Pawłowycz zainicjował honorowanie przez każdą uczelnię wyższą regionu zwycięzców tego prestiżowego konkursu. Autor tych słów najlepiej odczuł specyfikę stylistyki jego pracy oraz zdolności organizacyjno-badawcze podczas organizacji i przeprowadzenia VI Międzynarodowego Kongresu Ukrainistów, który odbywał się w Donieckim Uniwersytecie Narodowym w dniach 29 czerwca — 2 lipca 2005 roku, a który był ogromny pod względem liczby uczestników i zakresu opracowywanych problemów naukowych. W pracach Kongresu wzięli udział naukowcy z Ukrainy, Polski, USA, Kanady, Rosji, Białorusi, Austrii, Niemiec, Serbii, Czarnogóry, Czech, Słowacji, Węgier, Bułgarii, Francji, Włoch, Litwy, Portugalii, Australii, Japonii, Nowej Zelandii i in. (około 800 uczonych z 21 krajów świata). Tylko umiejętność Wołodymyra Pawłowycza do uogólnienia i przewidzenia zakresu wydarzeń, prognozowania przebiegu prac Kongresu oraz znalezienia źródeł finansowania pozwoliła na odpowiednim poziomie przeprowadzić to forum i rozwiązać wiele problemów. Wołodymyr Pawłowycz stał się duszą Kongresu od jego rozpoczęcia aż do zamknięcia. Wołodymyr Pawłowycz nie traktuje nikogo z wyższością, rozumie problemy każdego, potrafi tak poprowadzić rozmowę, że bez zbędnego podkreślania, intonowania czy powtarzania czujesz, jak odpowiedzialna i ważna jest dana kwestia. Spokojnie, rozważnie każdego wysłucha, a w rezultacie w jego słowach wyłania się precyzyjnie wyważony każdy krok i miejsce każdego wykonawcy określonego planu działań. Przypominam sobie, jak skomplikowane i problematyczne wydawało się przygotowanie do przeprowadzenia posiedzenia najwyższego organu zarządzającego Białorusko-Rosyjsko-Ukraińskiego Konsorcjum Uniwersytetów Przygranicznych w Doniecku w 2009 roku z udziałem konsula Federacji Rosyjskiej, przewodniczącego Donieckiej Obwodowej Administracji Państwowej oraz innych wysokich rangą urzędników, ale umiejętność Wołodymyra Pawłowycza do patrzenia na sprawę w perspektywie nakreśliła cały przebieg narady, która odbyła się na wysokim poziomie organizacyjnym. Wołodymyr Szewczenko to człowiek ze wszystkimi właściwymi mu głębokimi uczuciami, bólami, niepokojami. Czuje się to od razu. Urodził się we wsi Pidhorodne, która dziś stopniowo zlewa się z metropolią — Dniepropietrowskiem, tam jest jego dom, tam mieszka jego matka Natalia Juchymowna, tam wspomina swojego ojca Pawła Andrijowycza, którego nie było mu dane zobaczyć (ojciec zginął w 1942 roku, a Wołodymyr Pawłowycz urodził się 5 stycznia 1941 roku). Na moje pytanie: „Gdzie jest Twoje serce?”, odpowiada od razu: „Na rodzinnej ziemi. Tam moja dusza napełnia się życiodajnością i ciepłem, odtwarza się jej pierwotny przejaw, ja sam nabieram sił, nasycam się rodzimą energią, której nic nie może zastąpić; Doniecczyzna stała się dla mnie również drogą, znam ją i kocham”. Opowiada o tym, jak pewnego razu, jeszcze studiując na aspiranturze, w żaden sposób nie mógł „rozwiązać całki nieoznaczonej”, a w nocy jakby pojawił się obraz człowieka w Bożym odzieniu, który przepowiadał, że wszystko będzie dobrze. Rano obudził się — i wszystko ułożyło się na papierze w „równe wiersze” — tak jakby nie było wątpliwości, długich dni, tygodni i miesięcy ciężkich i sprzecznych rozważań oraz dążenia do rozwiązania. W tym przejawia się jego Istota — żyć tym, co ważne i decydujące, co tworzy ciebie samego i co sam tworzysz. Obraz tego Człowieka-Proroka pojawił się jeszcze raz we śnie, kiedy wraz z żoną Haliną Jewhenivną, która była już w szpitalu położniczym, marzyli, żeby po córce koniecznie był syn. I znowu we śnie pojawił się proroczy Obraz, do którego skierowane były słowa Wołodymyra Pawłowycza: „Chcemy syna, nazwiemy go imieniem mojego ojca — Pawłem”. Obudził się jeszcze długo przed świtem i pobiegł do szpitala położniczego, bo żaden transport jeszcze nie kursował. Przybiegł, spojrzał na listy, przeczytał — syn. Radość była bezgraniczna. Można ją dzisiaj łatwo poczuć w słowach Wołodymyra Pawłowycza, choć tyle już przeżyto i przebyto, jakby znów biegł do szpitala — i widział tak upragnioną wieść. Szczęśliwy i otwarty w swoich opowieściach o rodzinnych radościach — dzieciach (córce Olenie i synu Pawle), wnukach, rodzonej matce, którą opiekuje się w każdej chwili, o bólach i niepokojach duszy której wie chyba wszystko. Niezwykle emocjonalny i żartobliwy w opowieściach o własnych przygodach, wymagający i pryncypialny na licznych naradach, inicjatywny i skierowany w przyszłość — to właśnie Wołodymyr Pawłowycz Szewczenko. Mentorzy szczerze dziękowali włodarzom miasta, rodzinom, które się nimi opiekowały, zapraszali do siebie w gości. Więc nie dziwcie się, kiedy wśród donieckich stepów, opiewanych przez Wołodymyra Sosiurę i Pawła Wolwacza, spotkacie grupę młodzieży z Ukrainy Zachodniej. Wschód i Zachód — to jedna Ukraina.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
