Strona · s. 8strona oryginału ↗
MUZYCZNY ŚWIAT HENNADIIA LASZENKI
Слово Просвіти, №05 за 2008 рік
Maja RŻEWSKA Hennadij Iwanowycz Laszenko — wybitny ukraiński kompozytor, muzykolog, pedagog, działacz muzyczno-społeczny, artysta ludowy Ukrainy, laureat nagród imienia Mykoły Łysenki i Borysa Latoszynskiego. Wkład kompozytora Hennadiia Laszenki do skarbca ukraińskiej muzyki jest bogaty i różnorodny. Jego dorobek twórczy obejmuje muzykę symfoniczną, kameralną, chóralną, wokalną oraz gatunki teatralne. Świadectwem prawdziwej, głębokiej dojrzałości twórczej artysty stało się udane zwrócenie się ku muzyce symfonicznej. Stworzył pięć symfonii, dwie symfoniety, poemat dramatyczny, suitę symfoniczną „Nowele karpackie”, uwerturę powitalną. I nie bez powodu wybitny kompozytor-symfonik Jewhen Stankowycz wyraził opinię, że w rozwoju narodowej muzyki symfonicznej po B. Latoszynskim centralne miejsce zajmuje twórczość H. Laszenki, będąca wyrazem duchowych wartości społeczeństwa. Muzyka H. Laszenki ma wyraziste „brzmieniowe oblicze”, jednocześnie jest ona swoistym konglomeratem obrazów intonacyjnych, właściwych ukraińskiej kulturze muzycznej. Nawet sam wykaz daje wyobrażenie o różnorodności przejawów kompozytora w sferze muzyki kameralno-instrumentalnej, a są to: Kwartet smyczkowy, Trio na skrzypce, wiolonczelę i fortepian, „Tryptyk ukraiński” na orkiestrę kameralną, Sonata na wiolonczelę i fortepian, Koncert na harfę i orkiestrę kameralną, Sonata na skrzypce i fortepian, a także Sonata na saksofon i fortepian, duety fortepianowe, „Echo” na fortepian, Sonata na bajan. Jeśli dodać do tego wykazu balet „Lorca”, muzykę do filmu „Tajemnice świętego Jura”, cykle wokalne i kantaty chóralne, stanie się jasne, że sfera muzycznego samowyrażenia kompozytora Hennadiia Laszenki obejmuje szerokie spektrum gatunków. Szczególnie podkreślmy narodową określoność muzyki kompozytora. Poczucie miłości do Ojczyzny zawsze wyraziście przejawia się w utworach Hennadiia Iwanowycza. I ziemia zaporoska, gdzie się urodził, i Lwów, gdzie się uczył, i Kijów, z którym związana jest większa część życia, są jednakowo drogie kompozytorowi. Stąd też zwrócenie się ku tematyce Ukrainy, co odzwierciedlają już tytuły jego utworów („Nowele karpackie”, „Tryptyk ukraiński” itp.), uwaga poświęcona tekstom rodzimych poetów nie jest przypadkowa. Artysta boleje nad tragedią własnego narodu (nie bez powodu jego IV symfonia poświęcona jest pamięci ofiar Hołodomoru). Poprzez muzykę Hennadiia Laszenki przemawia do nas jego ukraińska dusza. Wszystkie te cechy przedstawiają Hennadiia Laszenkę jako nietuzinkową osobowość twórczą. Ale do wszystkiego, co powiedziano, należy dodać, jak się wydaje, to, co najważniejsze, co może stać się ostatnim akcentem w portrecie prawdziwie wybitnego kompozytora. Jest to jego zdolność do dotknięcia w swojej muzyce ukrytych sensów, co wywołuje w duszy słuchacza zdumiewające rezonanse. I dzieje się cud — w naszym nadracjonalnym i dość cynicznym czasie, który nazywa się epoką postmodernizmu, kiedy ironia, epatowanie, parodystyczność stają się maskami, za którymi ludzie ukrywają się przed sobą nawzajem, serce i rozum słuchacza otwierają się na muzykę. Nasz wybitny współczesny kompozytor Hennadij Laszenko jawi się jako wyrazisty, oryginalny i organicznie wpisany w światowy kontekst kulturowy, narodowo określony i zorientowany na wartości ogólnoludzkie.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
