Strona · s. 12strona oryginału ↗
PALETA
Слово Просвіти, №05 за 2008 рік
Stanisław TYMCZENKO, docent katedry filozofii NTUU “KPI” “NESTOR-KRONIKARZ” To monumentalne dzieło mistrza jest jednogłośnie uważane za arcydzieło harmonii formy, treści i nowatorskiej techniki — floromozaiki (wykorzystanie flory i fauny do tworzenia obrazów). Olbrzymia postać kronikarza przedstawiona jest na tle Sławutycza. W prawej ręce, na wysokości piersi, trzyma pióro, w lewej — pergamin z tekstem. Stoi na ukwieconym wzgórzu. Długie szaty z ciemnobrązowych kasztanów na niebieskim tle. Po prawej stronie — zbocza żyznych ziem, po lewej — świątynie. Wokół głowy — blask promieni, od postaci wieje ciepłem, majestatem. Tą jasną, wielkoskalową kompozycją zachwyceni są zarówno zwykli widzowie, jak i profesjonalni artyści oraz goście z innych krajów. Francuski przemysłowiec samochodowy, obejrzawszy wystawę prac H. Synyci, powiedział, że wystarczy zawieźć do Paryża trzy jego dzieła: “Nestor-kronikarz” (floromozaika), “Mój los” (abstrakcja obrazowa), “Wieczorne dumy” (pejzaż — akwarela, gwasz), — a ustawią się do nich kolejki. PIERWSZE KROKI MALARSKIE Hryhorij, przyszły twórca “Nestora”, urodził się 17 stycznia 1908 roku w Odessie w rodzinie robotniczej. Dzieciństwo i młodość chłopca były surowe. Wcześnie tracąc rodziców, on, inwalida z dzieciństwa od dziesiątego roku życia, wychowuje się w domu dziecka w Jelizawetgradzie. Hryhorij bardzo chciał być uczniem szkoły artystycznej, lecz początkowo ukończył szkołę rzemieślniczą. I oto wreszcie uczy się w odeskiej szkole artystycznej u Gerszenfelda, który uczył się w Paryżu i był przyjacielem słynnego Henri Matisse’a. Za radą Gerszenfelda, Hryhorij w 1930 roku wstępuje do Kijowskiego Instytutu Artystycznego na wydział monumentalny Mychajła Bojczuka i uczy się u Mykoły Rokyckiego, Jewhena Chołostenki, Iwana Padałki. Na piątym roku Hryhorij Synycja przygotowuje pracę dyplomową, którą miał kierować M. Bojczuk, ale wydział malarstwa ogłaszają “siedliskiem formalizmu” i zamykają. W 1936 roku M. Bojczuka i jego współpracowników za “formalizm i nacjonalizm” represjonują jako wrogów ludu i stracają (1937 r.). Synycja ponownie w drodze konkursu wstępuje do instytutu, ale “przeuczać się” w duchu tradycyjnego akademizmu nie chce i po roku porzuca naukę. Podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej H. Synycja znalazł się w okupacji, trafił do kolumny, którą pędzono do Ba-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
